Στο ερώτημα Δ3. δόθηκε η λανθασμένη χημική εξίσωση:
2 CO + 2 H2
CH3COOH + παραπροϊόντα
Σύμφωνα με τους συντελεστές της χημικής εξίσωσης τα παραπροϊόντα δεν
αποτελούνται από άτομα, είναι άυλα (!).
Αν εφαρμόσεις στοιχειομετρία σε αυτή την αντίδραση, για να αντιδράσουν 200 mol CO απαιτούνται 200 mol H2 και παράγονται 100 mol CH3COOH.
Δεν παράγεται τίποτα άλλο που να αποτελείται από τα γνωστά σωματίδια της ύλης (άτομα, ιόντα και άλλα).
Άρα όταν αντιδρούν 5,6 kg CO με 0,4 kg H2 παράγονται 6 kg CH3COOH.
Σύμφωνα με την αρχή διατήρησης της μάζας τα παραπροϊόντα δεν έχουν μάζα.
Μία σωστή χημική εξίσωση θα ήταν:
x CO + y H2
z CH3COOH + παραπροϊόντα
Επομένως όταν αντιδρούν 200 mol CO με 200 y/x mol H2 παράγονται
100 z/x mol CH3COOH και παραπροϊόντα.
Αντιδρούν λοιπόν 5,6 kg CO με 0,4y/x kg H2.
Σύμφωνα με την αρχή διατήρησης της μάζας και την απάντηση του υποερωτήματος i.(90 % w/w), η μάζα του CH3COOH θα είναι
0,9(5,6 + 0,4y/x) kg.
Έτσι το ερώτημα θα ήταν κατανοητό από τους μαθητές και τους καθηγητές.
Θα έλεγα ότι είναι και βατό ερώτημα, άρα θα μπορούσε να μπει στο θέμα Α και στη θέση του να μπει κάτι πιο πρωτότυπο, ίσως κάτι από την αστροχημεία.
Η πρότασή μου είναι οι απαντήσεις στο ερώτημα Δ3(ii) να μη βαθμολογηθούν
γιατί προκύπτουν από λάθος δεδομένα.
Έχω επίσης μία απορία για το ερώτημα Δ2. Αφού στην αντίδραση (1) αντέδρασαν και τα 10.000 mol Αl2O3 και παράχθηκαν 20.000 mol Al, γιατί η απόδοσή της είναι 98 %; Ίσως στον Παρνασσό η απόδοση μιας αντίδρασης να ορίζεται διαφορετικά.
Η αλαζονεία είναι χαρακτηριστικό προσωπικό και δεν πρέπει να αφήνουμε
να ταλαιπωρεί χιλιάδες μαθητές, τις οικογένειές τους και τους καθηγητές τους.
Ιωαννίδης Χ. Χημικός
