Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση ή Επικοινωνία σε Δημοτικά και Νηπιαγωγεία;
Εύχομαι να είστε όλοι καλά από υγεία, σωματική και ψυχική.

Γράφω αυτό το κείμενο, με σκοπό να μοιραστώ κάποιες σκέψεις με τους μαθητές, τις μαθήτριες, τους γονείς, τους κηδεμόνες και τους/τις συναδέλφους/σες εκπαιδευτικούς.

Σήμερα είναι η τρίτη ημέρα της απαγόρευσης κυκλοφορίας λόγω κορωνοϊού. Καλούμαστε να λειτουργήσουμε με σύνεση και υπευθυνότητα για εμάς και τους συνανθρώπους μας. Μικρούς και μεγάλους, νέους και γέροντες, φτωχούς και πλούσιους, στεγασμένους και άστεγους, για όλους τους ανθρώπους ανεξαρτήτως χρώματος, φυλής, φύλου, θρησκείας ή οποιουδήποτε άλλου κοινωνικού προσδιορισμού.
Από αυτά που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα ο κορωνοϊός δεν κάνει διακρίσεις. Αυτή την πληροφορία  έχουμε και αυτήν αναφέρω. Είναι αλήθεια ότι οι σκέψεις που κάνουμε είναι πολλές  και τα σενάρια που κυκλοφορούν ακόμα περισσότερα. Ο καιρός είναι μπροστά μας και ό,τι  είναι θα φανεί. Ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον. 

Τι μπορούμε όμως να κάνουμε στην παρούσα κατάσταση; 

•    Να συνεχίσουμε να σκεφτόμαστε με αγάπη, σύνεση, και κριτικό πνεύμα. 
•    Να πράττουμε με γνώμονα το κοινωνικό συμφέρον και να είμαστε αλληλέγγυοι μεταξύ μας. Να φύγουμε από το Εγώ και να πάμε στο Εμείς.
•    Να πάρουμε τα διδάγματα που μας δίνει η κατάσταση που βιώνουμε. 
•    Να ενσκήψουμε μέσα μας και να «ακούσουμε» τι λέει η ψυχή μας.
•    Να βρούμε τη χαρά, την ηρεμία και την αρμονία που έχουμε ανάγκη οι άνθρωποι για να μπορέσουμε να λειτουργήσουμε  ως  Άνθρωποι. 
•    Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο μεγαλύτερος εχθρός στην παρούσα κατάσταση είναι ο Φόβος.
•    Να βάλουμε τα δυνατά μας για να κάνουμε έναν κόσμο πιο όμορφο. Με κέντρο τον Άνθρωπο και με σεβασμό στη μητέρα Γη που μας θρέφει και μας συντηρεί εδώ και χιλιάδες χρόνια. 
Τι γίνεται όμως με τα σχολεία και με τα παιδιά που είναι κλεισμένα στα σπίτια τους; Διάχυτο το άγχος, έντονη η ανησυχία, πολλά τα ερωτήματα. Αυτά που ακούμε ή διαβάζουμε είναι συνήθως τα εξής:
1.    Τα σχολεία είναι κλειστά….Τι θα γίνει με την «ύλη» των μαθημάτων;
2.    Τα παιδιά πώς θα καλύψουν τη γνώση που θα έπαιρναν υπό κανονικές συνθήκες;
3.    Ξεκίνησε η εξ αποστάσεως εκπαίδευση;

 Έχουμε λοιπόν και λέμε:
1.    Τα σχολεία είναι κλειστά… Τι θα γίνει με την «ύλη» των μαθημάτων;

Για ποια «ύλη»  οφείλουμε κατά κύριο λόγο να συζητάμε στην παρούσα φάση; Για τη διδακτέα ύλη ή γι αυτήν που μας διακρίνει ως ανθρώπινα όντα; 

Σημείωση: Εδώ θέλω να σταθώ λίγο για να μην υπάρξουν παρεξηγήσεις. Δε χρειάζεται κανένας πανικός, ούτε φόβος. Αν ακολουθήσουμε όλοι/λες τις οδηγίες θα πάνε καλά τα πράγματα. Εξάλλου η πολιτεία έχει πάρει τα μέτρα που βοηθούν στην αποδυνάμωση του ιού.

Για να επανέλθω όμως στην «ύλη». Εκτός από την ύλη υπάρχει και κάτι άλλο που το έχουμε μάθει από τους αρχαίους προπάτορές μας και οφείλουμε να το ξαναθυμηθούμε. Αυτό που λέγεται ψυχή. Μην ξεχνάμε ότι στην ελληνική γραμματεία η λέξη «ψυχή» πρωτοαπαντάται στον Όμηρο. Επίσης συναντάται στις περισσότερες θρησκευτικές δοξασίες και σε διάφορες φιλοσοφικές σχολές. Οι απόψεις περί ψυχής ποικίλουν και το παρόν κείμενο δεν έχει σκοπό να κάνει καμία ανάλυση. Στη συγκεκριμένο γραπτό η λέξη «ψυχή» χρησιμοποιείται μόνο για να δηλώσει την «πνοή», τη «φυσική ζωή», το «θάρρος» ή το «ήθος».

Εξάλλου, αυτά είναι που ζητά η παρούσα φάση που βρισκόμαστε: «πνοή», «φυσική ζωή», «θάρρος» και «ήθος».

2.    Τα παιδιά πώς θα καλύψουν τη γνώση που θα έπαιρναν υπό κανονικές συνθήκες;
•    Τι χρειάζεται για να λάβουμε σοβαρά υπόψη, ότι δε ζούμε υπό κανονικές συνθήκες, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε όλα τα μήκη και πλάτη αυτού του πλανήτη;
•    Για ποια γνώση οφείλουμε να μιλήσουμε στην παρούσα φάση;
Αυτή που παρέχει η διδακτέα ύλη στα σχολεία ή για αυτή που «καλούμαστε» να πάρουμε μέσα από αυτή την πρωτόγνωρη εμπειρία που ζει η ανθρωπότητα;

Δε χρειάζεται καμία αγωνία, καμία αμφιβολία από κανέναν. Όταν γυρίσουμε με το καλό στα σχολεία μας θα φροντίσουμε για να λειτουργήσουν ξανά τα πράγματα. Με τον καλύτερο τρόπο μάλιστα. Αυτό δεν κάνουμε όλα τα χρόνια της οικονομικής  και προσφυγικής κρίσης; Αυτό δεν έκαναν οι Δάσκαλοι πάντα; Από το κρυφό σχολειό μέχρι σήμερα. Μην ακούτε όσους τολμούν να λένε τους εκπαιδευτικούς τεμπέληδες. Εξυπηρετούν άλλους σκοπούς. Κλείστε τα αυτιά σας στις ερινύες.

Η παρούσα φάση που διανύουμε έρχεται να μας διδάξει ότι:
•    Ο ένας οφείλει να είναι δίπλα στον άλλο και όχι απέναντι στον άλλο. 
•    Οφείλουμε να έχουμε εμπιστοσύνη μεταξύ μας. 
•    Να πιστεύουμε ότι ο καθένας και η καθεμιά από εμάς θα κάνει το καλύτερο που μπορεί για τον εαυτό του και για τους συνανθρώπους του. 
•    Να βλέπουμε με αισιοδοξία τη ζωή όσες δυσκολίες και να φέρνει. 
•    Είναι μία μεγάλη ευκαιρία να αναρωτηθούμε τι μπορούμε να αλλάξουμε για να έχουμε έναν καλύτερο κόσμο. 
•    Τα παιδιά είναι το μέλλον αυτού του κόσμου. Δεν είναι μηχανές.

3.    Ξεκίνησε η εξ αποστάσεως εκπαίδευση (εξΑΕ);

 Όσο αναγκαίο και αν ακούγεται αυτό το μέτρο οφείλουμε να εξετάσουμε αρχικά ποια είναι η κατάσταση με την εξΑΕ στην χώρα μας:

•    Στην Ελλάδα η εφαρμογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης βρίσκεται σε εμβρυακή μορφή.
•    Κάποιες φορές –όταν πάει να εφαρμοσθεί- ακολουθεί τις δομές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Αυτό συμβαίνει γιατί  κάποια σημαντικά προγράμματα εξΑΕ  έχουν υλοποιηθεί μόνο από  Πανεπιστημιακά Ιδρύματα και Διεθνείς Οργανισμούς. 
•    Είναι γεγονός ότι από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο έγινε προσπάθεια κατά το παρελθόν  ανάπτυξης τέτοιων προγραμμάτων. Στόχος ήταν η επιμόρφωση κάποιων εκπαιδευτικών και η ανάπτυξη διαδικτυακών τεχνολογιών στα δημοτικά και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η προσπάθεια όμως αυτή δεν υλοποιήθηκε ως σχολική εξ αποστάσεως εκπαίδευση.
•    Τέλος δεν θα πρέπει να παραλείψουμε κάποιες πρωτοβουλίες ιδιωτικών  φροντιστηριακών οργανισμών που προσφέρουν εκπαιδευτικό υλικό και διαδραστικά βιντεομαθήματα σε μαθητές του δημοτικού και του γυμνασίου, όπου όμως απαιτείται η καταβολή χρηματικού ποσού.
Αυτή είναι η κατάσταση σε αδρές γραμμές σχετικά με την εξΑΕ στην Ελλάδα. Αρέσει ή δεν αρέσει. Συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με την εξΑΕ γενικά.
Ωστόσο, χρήσιμο είναι να λάβουμε υπόψη μας ότι η εξΑΕ δεν είναι κάτι που αποφασίζεις σε μια μέρα και την επόμενη υλοποιείς. Απαιτεί:
    Προετοιμασία
     Σχεδιασμό
     Διδακτικούς  στόχους
     Μαθησιακό υλικό
     Ορισμούς επικοινωνιακών αλληλεπιδράσεων

Σε πρακτικό επίπεδο τώρα και πιο συγκεκριμένα για τη φάση που διανύουμε προκύπτουν δύο ερωτήματα:
1.    γιατί ξαφνικά θεωρείται δεδομένο ότι όλοι οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές γνωρίζουν τη χρήση αυτών των εργαλείων; 
2.    γιατί θεωρείται δεδομένο ότι όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες διαθέτουν στα σπίτια τους τον απαραίτητο εξοπλισμό ή πρόσβαση στο διαδίκτυο για να παρακολουθήσουν οποιαδήποτε μορφή εξΑΕ όπως αποκαλείται.

Ας μην ξεχνάμε ότι :
    η γνώση και η χρήση των νέων τεχνολογιών εναπόκειται κυρίως στην προσωπική ενασχόληση και φροντίδα του κάθε εκπαιδευτικού
    συνήθως γίνεται χωρίς τεχνική και εκπαιδευτική υποστήριξη από την υπηρεσία
    όσο για τους μαθητές, η όποια εξοικείωση με τις νέες τεχνολογίες δεν μπορεί να θεωρείται ικανή συνθήκη για τη χρήση των παιδαγωγικών εργαλείων. Εδώ αναφέρομαι  στα νήπια, προνήπια και παιδιά δημοτικού σχολείου.

Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι εύλογα:

    Τι πρόκειται να γίνει με τους μαθητές και τις μαθήτριες που δεν έχουν την τεχνολογική υποδομή που απαιτεί η εξΑΕ και τη δυνατότητα σύνδεσης στο διαδίκτυο;
    Τι θα γίνει με τα παιδιά που βρίσκονται σε ένα ιδιόμορφο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον και δεν μπορούν να πάρουν βοήθεια από το σπίτι; Γιατί ο κορωνοϊός εκτός των άλλων έφερε διαθεσιμότητες, απολύσεις, στεναχώριες, αδιέξοδα.
    Τι θα γίνει με τους αδύνατους μαθητές και τα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που δεν έχουν βοήθεια στο σπίτι; Γιατί μην ξεχνάμε ότι η εξ αποστάσεως μάθηση σε μικρά παιδιά είναι πιο δύσκολη, και προαπαιτεί κάποιον κατ οίκον δάσκαλο για επιστασία.

Είναι κοινώς αποδεκτό ότι η τεχνολογία είναι ένα χρήσιμο εργαλείο. Όμως η σχέση μεταξύ των μαθητών και των εκπαιδευτικών τους είναι αναντικατάστατη. Αυτό ας το κρατήσουμε καλά στο μυαλό μας. Για την παρούσα φάση που βιώνουμε αλλά και  για τη μετά την κορωνοϊό εποχή. 

‘Ισως στην κατάσταση που βρισκόμαστε να ήταν προτιμότερο να ονομάσουμε την επαφή με τους μαθητές και μαθήτριες μας Εξ αποστάσεως επικοινωνία. Γιατί οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί μπορούν και θέλουν να έχουν επικοινωνία με τους μαθητές και μαθήτριες τους. Νοιάζονται για τα παιδιά τους γιατί έτσι τα θεωρούν.

Εξάλλου, εκτός από την προσωπική ευθύνη και το ενδιαφέρον που δείχνει ο κάθε εκπαιδευτικός, τα σωματεία μας έχουν ήδη διανείμει στα σχολεία πλούσιο προτεινόμενο υλικό για να δοθεί στους μαθητές μας και στις οικογένειες τους. 

Ενδεικτικά σας αναφέρω κάποια από αυτά:
1.    Κατάλογος λογοτεχνικών βιβλίων για κάθε τάξη του Δημοτικού (312 τίτλοι)
2.    Παιδικό Θέατρο (13 παραστάσεις)
3.    Εικονική περιήγηση σε ονομαστά και περίφημα ΜΟΥΣΕΙΑ (14 μουσεία)
4.    Μυθολογία και Ιστορία (25 ταινίες κινουμένων σχεδίων και ντοκιμαντέρ για την Μυθολογία και την ιστορία του τόπου μας)
5.    Φυσικές Επιστήμες (52 πειράματα σχετικά με το βιβλίο των Φυσικών Επιστημών της Ε΄ και Στ΄ τάξης)
6.    Παιδικές Ταινίες (25)
7.    Ξένες Γλώσσες : Αγγλικά, Γαλλικά (πολλές ενδιαφέρουσες ιστοσελίδες για όσα παιδιά θα ήθελαν να κρατήσουν την επαφή τους με την ξένη γλώσσα μέσα από online games, τραγούδια, ιστορίες και διασκεδαστικές δραστηριότητες)
8.    εκπαιδευτικά λογισμικά για όλες τις τάξεις του δημοτικού και εκπαιδευτικές πύλες για μαθητές του νηπιαγωγείου
9.    Εικονικά μουσεία και εικονικές περιηγήσεις σε αρχαιολογικούς χώρους (37)

Ο κατάλογος είναι μεγάλος καθώς επίσης η φαντασία και το μεράκι των εκπαιδευτικών ακόμη μεγαλύτερο. Για αυτό αγαπητοί μαθητές και μαθήτριες, αγαπητοί γονείς και κηδεμόνες μην ανησυχείτε. Δεν πρόκειται ούτε αυτή τη φορά να σας αφήσουμε μόνους. Έχουμε το αίσθημα ευθύνης που μας αναλογεί. Εξάλλου τι κάνουμε όλα αυτά τα χρόνια; Ποιοι «κρατούν» τα σχολεία; Εμείς οι εκπαιδευτικοί. Με όλες τις αδυναμίες που μπορεί να έχουμε ως άνθρωποι και οντότητες. Παλεύουμε μόνοι. Μην το ξεχνάτε. Σας θέλουμε δίπλα μας και όχι απέναντι μας. Σας έχουμε ανάγκη. Μαζί θα πορευτούμε και θα τα καταφέρουμε. Άλλη μία φουρτούνα είναι και θα περάσει. Θα είμαστε σε ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ μέχρι να ξανασυναντηθούμε.

Μαρία Ρόβη
Δασκάλα Ειδικής Αγωγής
11ο Δ.Σ. Κορυδαλλού
 

σχετικά άρθρα

Μακάβρια παραδοχή των ισπανικών αρχών: Οι θάνατοι στα γηροκομεία της Μαδρίτης ίσως είναι πενταπλάσιοι
Μακάβρια παραδοχή των ισπανικών αρχών: Οι θάνατοι στα γηροκομεία της Μαδρίτης ίσως είναι πενταπλάσιοι
Από τις 8 Μαρτίου μέχρι τις 8 Απριλίου απεβίωσαν 4.750 από τους περίπου 50.000 ανθρώπους που διαμένουν σε γηροκομεία στην περιοχή της Μαδρίτης
Μακάβρια παραδοχή των ισπανικών αρχών: Οι θάνατοι στα γηροκομεία της Μαδρίτης ίσως είναι πενταπλάσιοι
Η Κομισιόν ενέκρινε την επιχορήγηση 1,2 δισ. ευρώ στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Η Κομισιόν ενέκρινε την επιχορήγηση 1,2 δισ. ευρώ στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
«Αυτό το ελληνικό καθεστώς ύψους 1,2 δισ. θα διασφαλίσει ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα μπορέσουν να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους σε...
Η Κομισιόν ενέκρινε την επιχορήγηση 1,2 δισ. ευρώ στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Σχετικά με την υποβολή στοιχείων για υπολογιστές σε μαθητές, εκπαιδευτικούς
Σχετικά με την υποβολή στοιχείων για υπολογιστές σε μαθητές, εκπαιδευτικούς
Πρόταση της Ανεξάρτητης Αγωνιστικής Κίνησης (Παρεμβάσεις Αριστοτέλη) προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Αριστοτέλη
Σχετικά με την υποβολή στοιχείων για υπολογιστές σε μαθητές, εκπαιδευτικούς