«Fiscal cliff»: Ο γκρεμός όπου μπορεί να πέσουν οι ΗΠΑ

 

Λίγο περισσότερες από 50 ημέρες απομένουν προτού οι ΗΠΑ πέσουν στον αποκαλούμενο «δημοσιονομικό γκρεμό» (fiscal cliff) - μια σειρά από περικοπές στις δημόσιες δαπάνες και αύξηση της φορολογίας που θα τεθούν αυτόματα σε εφαρμογή - εκτός και αν καταφέρουν τα δυο κόμματα να έρθουν σε συμφωνία στο Κογκρέσο. «Επικείμενη ανθρώπινη καταστροφή» τη χαρακτηρίζει ο αμερικανικός Τύπος, σε αντιδιαστολή με τη φυσική του τυφώνα «Σάντι».

Αν δεν υπάρξει συμφωνία στη Βουλή των Αντιπροσώπων ανάμεσα στους Ρεπουμπλικανούς, που ελέγχουν το σώμα, και στους Δημοκρατικούς, ο «δημοσιονομικός γκρεμός» θα οδηγήσει στην μεγαλύτερη ετήσια αύξηση του ελλείμματος (ως ποσοστού του ΑΕΠ) από το 1969. Και επειδή η αύξηση θα είναι τόσο απότομη και αυθαίρετη, θα βυθίσει τις ΗΠΑ σε νέα λιτότητα καθώς περισσότερα από 500 δισ. θα αφαιρεθούν από την αμερικανική οικονομία.

Dead line στις 31 Δεκεμβίου 2012

 

Παράλληλα, αυτό θα επηρεάσει αρνητικά και την παγκόσμια οικονομία. Μερικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η οικονομική κρίση που θα πλήξει τις ΗΠΑ λόγω του δημοσιονομικού γκρεμού θα είναι τέτοια που θα επισκιάσει ακόμη και την κρίση της ευρωζώνης.

 

Εφόσον το Κογκρέσο δεν κατόρθωσε να φθάσει σε συμφωνία πέρυσι για τον τρόπο μείωσης του δημόσιου χρέους, ο Νόμος περί Ελέγχου του Προϋπολογισμού απαιτεί αυτόματες περικοπές στις δημόσιες δαπάνες να τεθούν σε εφαρμογή στις 2 Ιανουαρίου. Σ' αυτές περιλαμβάνονται περικοπές 55 δισ. δολαρίων από την άμυνα και άλλα 55 δισ. από τις δαπάνες για την παιδεία, την ασφάλεια των πτήσεων κ.ά. το 2013.  

Επιπλέον, στις 31 Δεκεμβρίου εκπνέουν οι φορολογικές ελαφρύνσεις που είχε υιοθετήσει η προηγούμενη κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους. Το ότι μαζί με όλες τις φορολογικές ελαφρύνσεις θα καταργηθούν και εκείνες για τους πλουσίους θα έχει, σύμφωνα με τους ειδικούς, αμελητέα επίπτωση στην οικονομική ανάπτυξη.

Η κυβέρνηση Ομπάμα βρίσκεται σε αντίθεση με το Κογκρέσο την τελευταία διετία για τα θέματα αυτά, καθώς και για την αύξηση του πλαφόν του ομοσπονδιακού δημόσιου χρέους από τα 16,3 τρισ. δολάρια που είναι σήμερα με την οποία αρνούνται να συμφωνήσουν οι Ρεπουμπλικανοί.

 

Σε μια προσπάθεια να αρθεί το αδιέξοδο, έστησαν μια δικομματική επιτροπή η οποία όμως αντί άλλης λύσης έθεσε σε λειτουργία μια ωρολογιακή βόμβα: αν δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία ως τις 31 Δεκεμβρίου, θα τεθούν σε εφαρμογή αυτόματες περικοπές στις δημόσιες δαπάνες.

Αυτό σημαίνει ότι οι αμερικανοί πολίτες και επιχειρήσεις θα πληγούν ταυτόχρονα από την αύξηση των φόρων και την μείωση των κρατικών συμβολαίων, επιδομάτων και άλλων δαπανών. Η χαμηλότερη εισοδηματικά τάξη, για παράδειγμα, θα χάσει μερικές από τις φοροαπαλλαγές λόγω παιδιών ενώ θα μειωθεί και το αφορολόγητο.

 

Οι ρίζες του σημερινού «δημοσιονομικού γκρεμού» χρονολογούνται από το 2001, όταν ο τότε πρόεδρος Μπους προσπάθησε να περάσει ένα πρόγραμμα φορολογικών ελαφρύνσεων. Επειδή δεν εξασφάλισε την συναίνεση του Κογκρέσου, πέρασε τις ελαφρύνσεις με διάταγμα που θα εξέπνεε το 2011. Όταν ο Ομπάμα εξελέγη το 2008, ήρθε σε συμφωνία με το Κογκρέσο για να παραταθεί η προθεσμία κατά δύο χρόνια.