Η εικόνα ενός υπουργού που χοροπηδά φωνάζοντας «Και Α και Ου και ΔΑΠ-ΝΔΦΚ», ήταν αναμενόμενο ότι θα απασχολούσε τα μέσα και θα προκαλούσε ποικίλα σχόλια, ακόμη και αν αυτά αφορούν τον Άδωνι Γεωργιάδη.
Ο «θόρυβος» όμως που δημιουργεί η εικόνα, δεν αφήνει κάποιες φόρες να ψάξουμε πίσω από αυτήν:
- Μπορεί ένα κενό περιεχομένου μήνυμα να επιτελεί κάποια πολιτική και κοινωνική λειτουργία;
- Υπηρετεί η κραυγή κάποιο στόχο;
- Ερμηνεύεται πολιτικά και κοινωνιολογικά; (πέρα από την ιδιαιτερότητα του κραυγάζοντος)
Το συγκεκριμένο σύνθημα δεν λέει σχεδόν τίποτα αλλά παράγει αρκετά.
Μεταθέτει το κέντρο βάρους από το περιεχόμενο στην οπαδική ταύτιση.
Το «εμείς» απέναντι στο «αυτοί» γίνεται το μοναδικό στοιχείο της συλλογικής ταυτότητας. Το σημαντικό δεν είναι πλέον τι υποστηρίζει η ομάδα, αλλά η ίδια η ομάδα.
Έτσι, η συλλογική κραυγή υποκαθιστά το πολιτικό επιχείρημα. Η διατύπωση συγκεκριμένων θέσεων παύει να έχει σημασία αφού η συσπείρωση και η ένταξη στην ομάδα γίνεται αυτοτελής αξία.
Με τον τρόπο αυτό όμως, ο πολίτης κινδυνεύει να μετατραπεί από ενεργό πολιτικό υποκείμενο σε πιστό οπαδό. Η απόλυτη διάκριση φίλου και εχθρού (εμείς – αυτοί) η επικράτηση του συλλογικού πάθους έναντι της διατύπωσης θέσεων, καλλιεργεί το έδαφος για ανάπτυξη μηχανισμών που αξιοποιούνται από αυταρχικά καθεστώτα.
Το ερώτημα δεν είναι γιατί χοροπηδά ο Άδωνις Γεωργιάδης.
Το ερώτημα είναι ποιο πρότυπο πολιτικής συμμετοχής καλλιεργούν για τις νεότερες γενιές όσοι κυβερνούν.
Εκείνο του πολίτη που έχει κριτική σκέψη και άποψη ή εκείνο του οπαδού που αρκείται να ανήκει, να χειροκροτεί και να πανηγυρίζει;
Η δημοκρατία χρειάζεται πολίτες που διαλέγουν την ταυτότητά τους και μπορούν να την υπερασπιστούν με επιχειρήματα. Όχι οπαδούς για τους οποίους η ένταξη στην ομάδα αρκεί για να δικαιολογεί κάθε επιλογή της.
Υ.Γ. Η εικόνα δεν είναι πρωτοφανής. Στις 11 Φεβρουαρίου 2024, στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας της ΟΝΝΕΔ Θεσσαλονίκης, ο Άδωνις Γεωργιάδης είχε πάρει το μικρόφωνο και είχε φωνάξει το ίδιο σύνθημα. Δίπλα του το τραγουδούσε ο τότε πρώην πρύτανης του ΑΠΘ. Σήμερα ο ίδιος είναι υφυπουργός Παιδείας.
Το περιστατικό δίνει μια ακόμη διάσταση στον προβληματισμό. Αφορά και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, που έχει την ευθύνη να καλλιεργεί στους νέους την κριτική σκέψη και την ουσιαστική πολιτική συμμετοχή.
