Σε πεδίο έντονων πολιτικών διεργασιών και στρατηγικών μηνυμάτων μετατράπηκε η Λευκωσία, κατά την ολοκλήρωση των εργασιών της 3ης Διεθνούς Διάσκεψης για την Ειρήνη και την Κοινωνική Δικαιοσύνη. Η εκδήλωση, την οποία συνδιοργάνωσαν το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα και το Ινστιτούτο Προμηθέας, συγκέντρωσε το ενδιαφέρον κορυφαίων προσωπικοτήτων της πολιτικής και της πνευματικής ηγεσίας, με την εγχώρια προεκλογική τροχιά, το Κυπριακό και τα ανθρώπινα δικαιώματα να κυριαρχούν στις τοποθετήσεις.
Το εκλογικό «ντέρμπι» και η δυναμική της ΕΛΑΣ
Στο κλείσιμο της διάσκεψης, ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) έδωσε σαφές σύνθημα ανατροπής για τις επόμενες κάλπες. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η επόμενη εκλογική αναμέτρηση δεν θα αποτελέσει έναν εύκολο περίπατο για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, αλλά θα εξελιχθεί σε ένα σκληρό ντέρμπι.
Στο πλαίσιο αυτό, ο επικεφαλής της ΕΛΑΣ επικαλέστηκε πρόσφατες διεθνείς αναλύσεις:
- Έγινε ειδική αναφορά σε δημοσίευμα του Politico, το οποίο υποστηρίζει ότι ο πρωθυπουργός εξετάζει την επίσπευση των εκλογών, θορυβημένος από την αυξανόμενη απήχηση που καταγράφει η ΕΛΑΣ.
- Υπογραμμίστηκε ότι ο στόχος του νέου πολιτικού φορέα δεν είναι η απλή καταγραφή δυνάμεων ή η στείρα διαμαρτυρία, αλλά η συσπείρωση των προοδευτικών πολιτών με σκοπό την επίτευξη της πολιτικής αλλαγής.
Παράλληλα, αιχμηρή ήταν η κριτική προς τις υπόλοιπες δυνάμεις του προοδευτικού χώρου και ιδίως προς το ΠΑΣΟΚ. Σημειώθηκε με νόημα ότι η ίδρυση της ΕΛΑΣ κατέστη αναγκαία ακριβώς επειδή το υφιστάμενο πολιτικό σκηνικό αδυνατούσε να συγκροτήσει ένα αξιόπιστο αντίπαλο δέος απέναντι στη Δεξιά, με ορισμένες δυνάμεις να αυτοπεριορίζονται σε ρόλο κυβερνητικού συμπληρώματος.
Κοινωνική δικαιοσύνη και η απάντηση περί «λαϊκισμού»
Αναλύοντας την ταυτότητα της σύγχρονης Αριστεράς, εκφράστηκε η θέση ότι οι θεμελιώδεις αξίες της κοινωνικής ισότητας, της ειρήνης και της στήριξης των δυνάμεων της εργασίας δεν έχουν ανάγκη από κανένα επικοινωνιακό "rebranding".
Απαντώντας στις κυβερνητικές αιτιάσεις περί λαϊκισμού με αφορμή τις πρόσφατες οικονομικές προτάσεις της ΕΛΑΣ (όπως το μέτρο για τις δωρεάν μετακινήσεις στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, κόστους 250-300 εκατομμυρίων ευρώ), αντιπαρατέθηκε μια σκληρή σύγκριση:
«Δεν αποτελεί λαϊκισμό αλλά γνήσια λαϊκότητα το ενδιαφέρον για την καθημερινότητα των ασθενέστερων στρωμάτων. Αντίθετα, αποτελεί πρόκληση να χαρακτηρίζεται "υπεύθυνη πολιτική" η φοροαπαλλαγή του μεγάλου πλούτου, η κατάργηση των ορίων στις γονικές παροχές και η κατακόρυφη αύξηση των μετακλητών υπαλλήλων και των αμοιβών τους, την ώρα που οι μισθοί των γιατρών και των εκπαιδευτικών παραμένουν καθηλωμένοι».
Χριστοδουλίδης: Το Κυπριακό ως ευρωπαϊκό πρόβλημα
Στον χαιρετισμό που ανέγνωσε ο εκπρόσωπος του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, τονίστηκε ότι η άρση της τουρκικής κατοχής και η επανένωση του νησιού παραμένουν η απόλυτη προτεραιότητα της Λευκωσίας. Επισημάνθηκε ότι η πάροδος του χρόνου απλώς εδραιώνει τα τετελεσμένα, γεγονός που καθιστά επιτακτική την επανέναρξη των απευθείας συνομιλιών στη βάση του πλαισίου του ΟΗΕ και του ευρωπαϊκού δικαίου.
Η κυπριακή πλευρά εξέφρασε την ικανοποίησή της για τη διαχρονική και ανιδιοτελή στήριξη της Ελλάδας, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στην κοινή επιστολή των επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Η επιστολή αυτή, σε συνδυασμό με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αποδεικνύει έμπρακτα ότι το Κυπριακό αποτελεί πλέον ένα κατεξοχήν ευρωπαϊκό πρόβλημα, συνδέοντας άμεσα την πρόοδο των ευρωτουρκικών σχέσεων με τις εξελίξεις στο νησί.
Από την πλευρά του, ο Αλέξης Τσίπρας ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα θα στέκεται πάντα στο πλευρό της Κύπρου για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, υπενθυμίζοντας τις ενέργειες της δικής του διακυβέρνησης κατά τις παραβιάσεις των ΑΟΖ από την Τουρκία. Συμπλήρωσε δε ότι «πραγματικός πατριωτισμός σημαίνει να επιλύεις τα εθνικά θέματα, όπως το Μακεδονικό, και να μην κληροδοτείς τα προβλήματα στις επόμενες γενιές».
Οικουμενικός Πατριάρχης: Τα ανθρώπινα δικαιώματα και ο ρόλος των θρησκειών
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε το μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ο οποίος εστίασε στην οικουμενική διάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως τη μεγαλύτερη πολιτική κατάκτηση του σύγχρονου κόσμου. Ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας απέρριψε κατηγορηματικά τις θεωρίες που θέλουν τα δικαιώματα αυτά να αποτελούν «δυτικό ιδεολόγημα», τονίζοντας ότι η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας είναι βαθύτατα ριζωμένη στη χριστιανική ανθρωπολογία, όπου ο άνθρωπος είναι πλασμένος «κατ' εικόνα Θεού».
Ο Πατριάρχης παραδέχθηκε ότι εντός της Ορθοδοξίας δεν υπάρχει ακόμη ενιαία στάση, καθώς συχνά εμφανίζονται αμυντικά ανακλαστικά που βλέπουν τα ανθρώπινα δικαιώματα ως απειλή για την παράδοση. Χαρακτήρισε τη στάση αυτή εσφαλμένη, υπενθυμίζοντας ότι η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Κρήτης το 2016 αποτύπωσε με σαφήνεια την απόλυτη προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας και της ελευθερίας της συνείδησης. Κατέληξε δε με το μήνυμα ότι η ειρήνη μεταξύ των θρησκειών αποτελεί το θεμέλιο για την ειρήνη των λαών, και ότι η Εκκλησία οφείλει να αρθρώνει λόγο αλληλεγγύης ενάντια στο «δίκαιο του ισχυροτέρου».