Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία του υπουργείου Παιδείας για τις βάσεις 2026 αποκαλύπτουν το πλήρες τοπίο των προτιμήσεων, των τάσεων και των μεγάλων αντιθέσεων στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Από την εντυπωσιακή εκτόξευση των στρατιωτικών σχολών και τις σταθερές «αξίες» των παραδοσιακών επιστημών, μέχρι τα ηχηρά κενά και τα «λουκέτα» στα αμφιθέατρα εξαιτίας της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ), ιδού η αναλυτική εικόνα.
Η δυναμική άνοδος στις Στρατιωτικές Σχολές
Σημαντικές ανατροπές και αυξημένη ζήτηση καταγράφηκαν φέτος στις στρατιωτικές σχολές, αποτέλεσμα του «ανοίγματος» της δυνατότητας εισαγωγής από το 3ο και το 4ο Επιστημονικό Πεδίο (πέραν του 2ου που ίσχυε παραδοσιακά).
Η «δεξαμενή» των δυνητικών υποψηφίων εκτινάχθηκε από τις 13.000 στις 53.000, εξαλείφοντας το χρόνιο πρόβλημα των κενών θέσεων.
Σχολιάζοντας την εξέλιξη αυτή στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο μαθηματικός, ερευνητής και σύμβουλος σταδιοδρομίας Στράτος Στρατηγάκης επεσήμανε «μέχρι τώρα τις στρατιωτικές σχολές δήλωναν μόνο τα παιδιά του δεύτερου πεδίου που είναι περίπου 13.000. Όταν μπήκαν στο παιχνίδι και το τρίτο και το τέταρτο πεδίο, η δεξαμενή των υποψηφίων έφτασε τις 53.000. Αφού τόσα περισσότερα παιδιά δυνητικά θα μπορούσαν να δηλώσουν –γιατί πρώτα χρειάζεται να δώσουν προκαταρκτικές εξετάσεις– θα αυξανόταν η ζήτηση.
Όντως, αυξήθηκε η ζήτηση και είδαμε να ανεβαίνουν, π.χ. οι σχολές Ευελπίδων η μία 2.695 μόρια, και η άλλη 2.125 (σ.σ. ΣΣΕ-Όπλα και ΣΣΕ-Σώματα, αντίστοιχα). Επίσης, δεν έμειναν κενές θέσεις, το οποίο ήταν ζητούμενο για το στρατό, διότι τα προηγούμενα πέντε χρόνια είχαμε περισσότερες από 100 κενές θέσεις της σχολής Ευελπίδων κάθε χρόνο».
Στον αντίποδα, πτωτική πορεία σημείωσαν οι παιδαγωγικές και καθηγητικές σχολές, όπως τα φιλολογικά τμήματα και τα τμήματα Φυσικής και Μαθηματικών.
Τα τμήματα με τις περισσότερες προτιμήσεις ως πρώτη επιλογή
Παρά τις αλλαγές, οι παραδοσιακοί πυλώνες («γιατρός, μηχανικός, δικηγόρος») κυριαρχούν από τη δεκαετία του '80. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Στρατηγάκης «ισχύει ακόμα αυτό που ίσχυε από τη δεκαετία του ’80, να έχουν ζήτηση οι παραδοσιακές σχολές: γιατρός, μηχανικός, δικηγόρος... Για παράδειγμα, στην Ιατρική Αθηνών υπάρχουν 140 διαθέσιμες θέσεις και τα παιδιά που τη δηλώνουν ως πρώτη επιλογή είναι χιλιάδες (1.357), οπότε ο ανταγωνισμός είναι πολύ μεγάλος».
Αναλυτικότερα, τα τμήματα με τις περισσότερες προτιμήσεις ως πρώτη επιλογή από τους υποψηφίους ήταν:
- Ιατρική (ΕΚΠΑ): 1.357 υποψήφιοι
- Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΑΠΘ): 1.290 υποψήφιοι
- Νομική (ΕΚΠΑ): 1.190 υποψήφιοι
- Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας (ΟΠΑ): 1.043 υποψήφιοι
- Χημείας (ΑΠΘ): 1.024 υποψήφιοι
Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν τα τμήματα Ψυχολογίας (ΕΚΠΑ), Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΕΜΠ), Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΕΚΠΑ), Ιατρική (ΑΠΘ) και Ναυτιλιακών Σπουδών (Πανεπιστήμιο Πειραιώς).
Οι 10 σχολές με το υψηλότερο ποσοστό επιτυχόντων στην 1η επιλογή
Ιδιαίτερη αξία έχει η καταγραφή των τμημάτων όπου οι επιτυχόντες πέτυχαν ακριβώς αυτό που ονειρεύονταν. Στο Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΟΠΑ, το 100% των εισακτέων το είχαν δηλώσει ως πρώτη επιλογή.
Αντίστοιχη εικόνα και στο Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ και στην Ιατρική Αθηνών (ΕΚΠΑ), όπου το σύνολο των εισακτέων πλην ενός τοποθέτησαν τη σχολή στην κορυφή των προτιμήσεών τους.
Οι κυριότερες σχολές βάσει του απόλυτου αριθμού επιτυχόντων στην 1η επιλογή:
- Σχολή Πλοιάρχων Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού: 397 επιτυχόντες στην 1η επιλογή (σε σύνολο 424)
- Νομική Σχολή (ΕΚΠΑ): 363 επιτυχόντες στην 1η επιλογή (σε σύνολο 365)
- Νομική (ΑΠΘ): 234 επιτυχόντες στην 1η επιλογή (σε σύνολο 334)
- Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΕΜΠ): 220 επιτυχόντες στην 1η επιλογή (σε σύνολο 221)
- Αστυφυλάκων: 212 επιτυχόντες στην 1η επιλογή (σε σύνολο 743)
Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν οι σχολές Ναυτιλιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς, τα τμήματα Ψυχολογίας σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα, η Ιατρική Αθηνών και η σχολή Μηχανικών του Εμπορικού Ναυτικού.
Το πρόβλημα με τις κενές θέσεις και η «σκιά» της ΕΒΕ
Παρά την οριακή μείωση σε σχέση με πέρυσι, το φαινόμενο των κενών θέσεων παραμένει πληγή για τα δημόσια πανεπιστήμια. Από τις 62.731 συνολικές θέσεις των ΓΕΛ, έμειναν κενές οι 9.747, ποσοστό 15,54% (έναντι 10.636 κενών θέσεων την προηγούμενη χρονιά).
«Κάθε χρόνο είναι περίπου 10.000 οι κενές θέσεις στα πανεπιστήμια. Αυτό οφείλεται στην Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής, διότι τα παιδιά είναι περισσότερα από τις θέσεις. Εάν δεν υπήρχε ΕΒΕ θα καλύπτονταν όλες οι θέσεις... Η ΕΒΕ “κόβει” κάποιες θέσεις και δημιουργεί πάρα πολλά προβλήματα», υπογράμμισε ο κ. Στρατηγάκης, φέρνοντας ως παράδειγμα τις παρενέργειες τόσο στο Στρατό όσο και στα τμήματα Μαθηματικών και Φυσικής σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη που «αδειάζουν».
Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία για τμήματα σε κεντρικές πόλεις ή με ισχυρή σύνδεση με την αγορά εργασίας που κατέγραψαν τεράστιες ελλείψεις:
- Τμήμα Διοίκησης Τουρισμού (Αιγάλεω): 238 κενές θέσεις (σε σύνολο 289)
- Σχολή Μηχανικών της ΑΕΝ: 372 κενές θέσεις (σε σύνολο 527)
- Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής (Πανεπιστήμιο Πατρών): 156 κενές θέσεις (σε σύνολο 199)
- Μαθηματικό ΕΚΠΑ (Αθήνα): 118 αδιάθετες θέσεις (σε σύνολο 174)
- Τμήμα Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών (Αιγάλεω): 84 κενές θέσεις (καλύφθηκαν 68 από τις 152)
- Τμήματα Φιλολογίας (Θεσσαλονίκη & Ρέθυμνο): Τριψήφιος αριθμός κενών (124 και 134 αντίστοιχα)
Η εικόνα της «ερήμωσης» αποτυπώνεται και σε περιπτώσεις με μονοψήφιους αριθμούς εισακτέων, όπως στο Τμήμα Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Σάμο (4 επιτυχόντες), στο Τμήμα Φυσικής του ΔΠΘ στην Καβάλα (5 επιτυχόντες) και στο Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ (6 επιτυχόντες).
