Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις ολοκληρώθηκαν και οι βαθμολογίες ανακοινώθηκαν. Για χιλιάδες νέους η ημέρα αυτή συνοδεύτηκε από χαμόγελα, δικαίωση και αισιοδοξία. Για αρκετούς άλλους, όμως, έφερε απογοήτευση, αβεβαιότητα και την αίσθηση ότι ένας σημαντικός στόχος δεν επιτεύχθηκε.
Είναι όμως μια βαθμολογία αρκετή για να καθορίσει την αξία ενός ανθρώπου; Η απάντηση της συμβουλευτικής ψυχολόγου και ψυχοθεραπεύτριας Ιωάννας Θεοδωρακοπούλου (δημοσιεύεται στη neakriti.gr) είναι ξεκάθαρη: όχι.
Όπως επισημαίνει, το αποτέλεσμα των εξετάσεων αποτελεί μια πληροφορία και όχι μια ετυμηγορία για τη ζωή ή την προσωπικότητα ενός νέου ανθρώπου.
Οι γονείς δεν πρέπει να γίνουν... δεύτερη εξεταστική επιτροπή
Οι πρώτες ώρες μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων είναι ίσως οι πιο κρίσιμες για κάθε οικογένεια.
Η ειδικός τονίζει ότι οι γονείς καλούνται να λειτουργήσουν ως πηγή ασφάλειας και όχι ως δεύτεροι αξιολογητές.
«Δεν χρειάζεται να αναλύσουμε τα λάθη, να κάνουμε συγκρίσεις με φίλους ή συγγενείς, ούτε να αναζητήσουμε ευθύνες. Το εκπαιδευτικό σύστημα έχει ήδη αξιολογήσει το παιδί. Ο γονιός οφείλει να του θυμίσει ότι η σχέση τους δεν βαθμολογείται ποτέ», υπογραμμίζει.
Η υπερβολική ανάλυση των αποτελεσμάτων ή οι συγκρίσεις με άλλους μαθητές μπορεί να ενισχύσουν το αίσθημα αποτυχίας και να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την ψυχολογία των παιδιών.
Η στεναχώρια είναι φυσιολογική
Η απογοήτευση μετά από μια δύσκολη εμπειρία δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας.
Αντίθετα, σύμφωνα με την Ιωάννα Θεοδωρακοπούλου, είναι μια απολύτως φυσιολογική αντίδραση.
«Δεν θέλουμε παιδιά που δεν στεναχωριούνται. Θέλουμε παιδιά που όταν δυσκολεύονται, δεν καταρρέουν.»
Πολλοί μαθητές απομονώνονται, νιώθουν ότι όλα τελείωσαν και δυσκολεύονται να δουν ότι υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές.
Η ψυχολόγος εξηγεί ότι το σημαντικό δεν είναι να εξαφανιστεί η στεναχώρια, αλλά να μη μετατραπεί σε μόνιμη παραίτηση.
Τα social media δεν είναι ο μεγαλύτερος αντίπαλος
Τις ημέρες μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γεμίζουν με αναρτήσεις επιτυχίας.
Για όσους δεν πέτυχαν τον στόχο τους, αυτές οι εικόνες μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολες.
Ωστόσο, η ειδικός επισημαίνει ότι η στάση της οικογένειας επηρεάζει πολύ περισσότερο έναν νέο από ό,τι οι αναρτήσεις στο διαδίκτυο.
Όταν το παιδί γνωρίζει ότι η αποδοχή και η αγάπη της οικογένειας δεν εξαρτώνται από μια βαθμολογία, τότε ακόμη και η πίεση των κοινωνικών δικτύων χάνει μεγάλο μέρος της δύναμής της.
Πότε χρειάζεται βοήθεια από ειδικό
Οι περισσότεροι μαθητές θα διαχειριστούν σταδιακά την απογοήτευσή τους.
Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου η παραίτηση, η κοινωνική απομόνωση ή η επίμονη αίσθηση ότι «τίποτα δεν έχει νόημα» συνεχίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τότε είναι χρήσιμο οι γονείς να αναζητήσουν αρχικά οι ίδιοι συμβουλευτική υποστήριξη.
Όπως σημειώνει η ψυχολόγος, πολλές φορές η αλλαγή στη στάση των ενηλίκων αρκεί για να βοηθήσει ουσιαστικά και το παιδί να διαχειριστεί την κατάσταση χωρίς να χρειαστεί άμεσα ψυχοθεραπευτική παρέμβαση.
Οι γονείς έχουν δικαίωμα να στεναχωρηθούν
Η απογοήτευση δεν αφορά μόνο τους μαθητές.
Και οι γονείς συχνά αισθάνονται ότι οι προσδοκίες τους διαψεύστηκαν.
Η Ιωάννα Θεοδωρακοπούλου επισημαίνει ότι αυτό το συναίσθημα είναι ανθρώπινο, αρκεί να μην ταυτίζεται με την αξία του παιδιού.
«Δεν χάνουμε το παιδί μας επειδή δεν τα κατάφερε. Δεν το κερδίζουμε επειδή πέτυχε.»
Η υπενθύμιση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια κοινωνία όπου οι Πανελλαδικές εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται πολλές φορές ως η σημαντικότερη δοκιμασία της ζωής.
Η ζωή συνεχίζεται μετά τις Πανελλαδικές
Οι Πανελλαδικές αποτελούν έναν σημαντικό σταθμό, όχι όμως τον μοναδικό δρόμο προς την προσωπική και επαγγελματική επιτυχία.
Μετά τις εξετάσεις ακολουθεί η συμπλήρωση του μηχανογραφικού, νέες εκπαιδευτικές επιλογές, πιθανές δεύτερες ευκαιρίες και, κυρίως, η διαμόρφωση μιας πορείας που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από έναν αριθμό.
Το πιο σημαντικό μήνυμα, όπως τονίζει η ειδικός, είναι ότι η βαθμολογία δεν πρέπει ποτέ να μετατρέπεται σε απόφαση για την προσωπική αξία ενός νέου ανθρώπου.
«Το αποτέλεσμα είναι μια πληροφορία, όχι μια ετυμηγορία. Η ζωή είναι δική του και οι δυνατότητές του δεν σταματούν σε έναν βαθμό.»
Για τους χιλιάδες υποψηφίους που δεν είδαν το αποτέλεσμα που περίμεναν, ίσως αυτό είναι το πιο σημαντικό μάθημα μετά τις εξετάσεις: μια αποτυχία μπορεί να πονά, αλλά δεν έχει τη δύναμη να καθορίσει το μέλλον ενός ανθρώπου.
