Με αυξημένα ποσά αναμένεται να πληρωθούν τις επόμενες ημέρες οι συντάξεις χηρείας, καθώς τίθεται σε εφαρμογή η νέα ρύθμιση που καταργεί την περικοπή μετά την πρώτη τριετία για όσους εργάζονται ή λαμβάνουν δική τους σύνταξη.
Οι αλλαγές αφορούν τόσο όσους είχαν ήδη υποστεί τη μείωση όσο και χιλιάδες δικαιούχους στους οποίους η περικοπή δεν είχε ακόμη εφαρμοστεί. Παράλληλα, η νέα ρύθμιση δημιουργεί νέο πεδίο για διεκδικήσεις αναδρομικών από συγκεκριμένη κατηγορία συνταξιούχων.
Τι αλλάζει στις συντάξεις χηρείας
Με το προηγούμενο καθεστώς, οι δικαιούχοι που έχαναν τον ή τη σύζυγό τους μετά την έναρξη εφαρμογής του νόμου 4387/2016 λάμβαναν για τα πρώτα τρία χρόνια το 70% της κύριας σύνταξης του θανόντος.
Μετά την παρέλευση της τριετίας, εφόσον ο επιζών σύζυγος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη, το ποσό περιοριζόταν στο 35%.
Η νέα νομοθετική παρέμβαση αλλάζει το συγκεκριμένο καθεστώς. Όσοι είχαν ήδη υποστεί την περικοπή από το 70% στο 35% αναμένεται να δουν το ποσό της σύνταξής τους να επιστρέφει στο 70%.
Παράλληλα, περισσότεροι από 75.000 συνταξιούχοι χηρείας στους οποίους η περικοπή δεν είχε ακόμη επιβληθεί δεν θα τη δουν πλέον να εφαρμόζεται.
Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στις συντάξεις χηρείας. Στην περίπτωση των συνταξιούχων που λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις, περίπου 122.000 δικαιούχοι που παίρνουν μία εθνική σύνταξη από δικό τους συνταξιοδοτικό δικαίωμα και μία λόγω χηρείας θα συνεχίσουν να λαμβάνουν και τις δύο, χωρίς να περικόπτεται η μία από αυτές, όπως προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς.
Αλλαγή προβλέπεται και για τα ορφανά παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς. Όταν υπάρχει δικαίωμα σύνταξης λόγω θανάτου και από τους δύο γονείς, θα καταβάλλεται πλέον μία πλήρης εθνική σύνταξη για κάθε γονέα ξεχωριστά, αντί για το μειωμένο ποσό που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Πότε θα μπουν τα αυξημένα ποσά και τι γίνεται με τα αναδρομικά
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό του e-ΕΦΚΑ, οι αλλαγές στα ποσά αναμένεται να αποτυπωθούν στις πληρωμές που πραγματοποιούνται στα τέλη Αυγούστου για τη σύνταξη του Σεπτεμβρίου.
Έτσι, οι δικαιούχοι που εμπίπτουν στη νέα ρύθμιση θα πρέπει να δουν τις επόμενες ημέρες την αύξηση στο ποσό που πιστώνεται στον λογαριασμό τους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ζήτημα των αναδρομικών, καθώς η νέα ρύθμιση δημιουργεί διαφορετική αντιμετώπιση ανάλογα με το αν είχε επιβληθεί ή όχι η περικοπή.
Για όσους δεν είχαν υποστεί μέχρι σήμερα τη μείωση, δεν θα αναζητηθούν αναδρομικά ποσά από τον e-ΕΦΚΑ. Δηλαδή, δεν θα ζητηθεί από τους συγκεκριμένους συνταξιούχους να επιστρέψουν χρήματα που είχαν καταβληθεί χωρίς να έχει εφαρμοστεί η προβλεπόμενη περικοπή. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη απαλλάσσει χιλιάδες δικαιούχους από ενδεχόμενες απαιτήσεις επιστροφής ποσών για το παρελθόν.
Διαφορετική είναι η περίπτωση των συνταξιούχων που είχαν πράγματι υποστεί την περικοπή στο 35%.
Η τροπολογία αφήνει περιθώριο για διεκδικήσεις αναδρομικών που αφορούν το διάστημα από το 2020 έως το 2026. Πρόκειται για 8.469 συνταξιούχους που λάμβαναν μειωμένη σύνταξη χηρείας στο 35%.
Οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι μπορούν να εξετάσουν τη δυνατότητα διεκδίκησης της διαφοράς που δεν έλαβαν τα προηγούμενα χρόνια, εφόσον προχωρήσουν στις απαιτούμενες νομικές ή διοικητικές ενέργειες.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον μετά τη σχετική γνωμοδότηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Όπως επισημάνθηκε, η περικοπή δεν εφαρμόστηκε με ενιαίο τρόπο στο σύνολο των συνταξιούχων μετά την ολοκλήρωση της πρώτης τριετίας.
Για τον λόγο αυτό, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να υπάρξουν δικαστικές αξιώσεις από συνταξιούχους που θεωρούν ότι υπέστησαν αδικία από τον τρόπο εφαρμογής της περικοπής.
Το βασικό σημείο για τους δικαιούχους είναι ότι η αύξηση του 70% αφορά πλέον όσους είχαν περιοριστεί στο 35%, ενώ το θέμα των αναδρομικών παραμένει ξεχωριστό και εξαρτάται από την περίπτωση και τις ενέργειες του κάθε συνταξιούχου.
