Σε έντονο προβληματισμό και εσωτερικό διχασμό βρίσκονται τα ευρωπαϊκά κράτη αναφορικά με το ποιος —ή ποια ομάδα— θα αναλάβει να εκπροσωπήσει την ήπειρο με ενιαία φωνή στις κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας. Όπως προκύπτει από τις συζητήσεις στη σύνοδο κορυφής των 27 ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Δουβλίνο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μοιράζονται την κοινή αγωνία να μην κριθεί η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης ερήμην τους από την Ουάσινγκτον και τη Μόσχα, ωστόσο δεν έχει επιτευχθεί ακόμη συναίνεση ούτε για τα πρόσωπα ούτε για το ακριβές εύρος των αρμοδιοτήτων της ευρωπαϊκής αποστολής. Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν τόνισε την ανάγκη να ληφθεί οριστική απόφαση εντός των επόμενων δύο εβδομάδων, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το ζήτημα υπερβαίνει τα στενά όρια της ΕΕ, καθώς στον «Συνασπισμό των Προθύμων» που στηρίζει στρατιωτικά το Κίεβο συμμετέχουν και χώρες εκτός Ένωσης, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία.
Την ίδια ώρα, το διπλωματικό σκηνικό περιπλέκεται από τη δυσπιστία πολλών Ευρωπαίων ηγετών απέναντι στην αμερικανική κυβέρνηση, ύστερα από μια σειρά αντιπαραθέσεων για το εμπόριο, τη Γροιλανδία και τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν υπογράμμισε από το Δουβλίνο ότι δεν υφίσταται πλέον αμερικανική στήριξη και πως οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι οφείλουν να καθορίσουν τη μελλοντική τους ασφάλεια. Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα πιέσει τον Ντόναλντ Τραμπ για μια διευθέτηση που θα αποδυναμώνει την Ευρώπη, απαιτώντας την αποχώρηση νατοϊκών δυνάμεων από τα ρωσικά σύνορα και την απαγόρευση ανάπτυξης ευρωπαϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία. Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά την αρχική απροθυμία της Μόσχας, ο Αμερικανός απεσταλμένος Τζάρεντ Κούσνερ και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιβεβαίωσαν μετά τη συνάντησή τους ότι η Ευρώπη θα συμμετάσχει στον επόμενο γύρο των συνομιλιών.
Σύμφωνα με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, η απουσία ενός ενιαίου εκπροσώπου έχει οδηγήσει σε «αυτόνομη διπλωματία» και ασυντόνιστες κινήσεις από μεμονωμένες χώρες, φέρνοντας ως παράδειγμα τις επαφές ηγετών της βόρειας Ευρώπης με το Κρεμλίνο. Από τη ρωσική πλευρά, ο εκπρόσωπος Ντμίτρι Πεσκόφ σχολίασε σκωπτικά τις εσωτερικές διαφωνίες των Βρυξελλών, δηλώνοντας ότι η Ευρώπη οφείλει πρώτα να ορίσει εκπρόσωπο για να καθίσει στο τραπέζι. Παρόμοια θέση εξέφρασε και ο Τζάρεντ Κούσνερ μετά τις επαφές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, επαναφέροντας το διαχρονικό δίλημμα της αμερικανικής διπλωματίας για το ποιος εκφράζει τελικά την πολυεπίπεδη ευρωπαϊκή ήπειρο, ανάμεσα στην ΕΕ, το ΝΑΤΟ, τη ζώνη Σένγκεν και την Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα.
Ως προς τα σενάρια εκπροσώπησης, η επιλογή ενός απεσταλμένου αποκλειστικά από την «ευρωπαϊκή τριάδα» (E3) —Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο— συναντά ισχυρές αντιστάσεις, τόσο επειδή το Λονδίνο βρίσκεται εκτός ΕΕ μετά το Brexit όσο και επειδή μια τέτοια λύση θα παραγκώνιζε τα υπόλοιπα 25 κράτη-μέλη, ιδίως τις χώρες της ανατολικής πτέρυγας που αντιμετωπίζουν άμεσες υβριδικές απειλές. Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης οι επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών, με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα να τάσσεται υπέρ μιας ομαδικής προσπάθειας ΕΕ, κρατών-μελών και ΝΑΤΟ, παρά τις επικρίσεις που είχε δεχθεί νωρίτερα φέτος για έναν μυστικό δίαυλο επικοινωνίας του γραφείου του με τη Μόσχα.
Από την πλευρά της, η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Κάγια Κάλας διεκδίκησε ανοιχτά τον ρόλο της επικεφαλής διαπραγματεύτριας, επικαλούμενη τον θεσμικό της ρόλο και απορρίπτοντας τις ρωσικές ενστάσεις για το πρόσωπό της. Παράλληλα, ως εναλλακτική επιλογή συζητείται το όνομα του Φινλανδού προέδρου Αλεξάντερ Στουμπ, ο οποίος διατηρεί στενούς διαύλους επικοινωνίας με τον Ντόναλντ Τραμπ και τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, καταγράφονται και φωνές έντονου σκεπτικισμού ως προς την ίδια τη φύση και τη σκοπιμότητα των εν εξελίξει επαφών. Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, εκφράζοντας την επιφυλακτικότητα των κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, αμφισβήτησε ευθέως τον χαρακτηρισμό των συνομιλιών ως ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να οικοδομηθεί μια νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας με βάση μόνο τις επιθυμίες της Μόσχας ή της Ουάσινγκτον.
