Η νέα κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» συνεχίζει να «σπάει τα ταμεία» σε όλες τις κινηματογραφικές αίθουσες ανά τον κόσμο. Πέραν όμως από την οπτική υπερπαραγωγή του ομηρικού έπους, η ταινία φέρει έντονο το ελληνικό αποτύπωμα στον τομέα της μουσικής επένδυσης. Πίσω από τις ατμοσφαιρικές νότες του soundtrack βρίσκεται μια αρχαία ελληνική επτάχορδος λύρα - το όργανο που, κατά τη μυθολογία, φιλοτέχνησε ο θεός Ερμής σα δώρο προς τον θεό Απόλλωνα και «ζωντανεύει» στα δάχτυλά της η Θεσσαλονικιά μουσικολόγος και μουσικός Ρόζα Φραγκοράπτη.
Η διαδρομή προς τη χολιγουντιανή παραγωγή ξεκίνησε απρόσμενα. Όπως δήλωσε η ίδια στο ραδιόφωνο του ΑΠΕ-ΜΠΕ «Πρακτορείο 104,9 FM», η αρχική επικοινωνία έγινε υπό άκρα μυστικότητα. Το πρότζεκτ έφερε ...κωδική ονομασία και η πρώτη διερευνητική επαφή αφορούσε απλώς τη διαθεσιμότητά της για ορισμένες ηχογραφήσεις κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Η αποκάλυψη της πραγματικής φύσης του εγχειρήματος έγινε όταν η μουσικός έφτασε στα φημισμένα Real World Studios στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα οποία είχε ιδρύσει ο Peter Gabriel. Εκεί ενημερώθηκε ότι η εργασία αφορούσε την πολυσυζητημένη ταινία «Οδύσσεια» του 2026, γεγονός που αποτελέσει μια εξαιρετικά ευχάριστη έκπληξη.
Από τη μελέτη της αρχαιότητας στα χολιγουντιανά πλατό
Η πορεία της καλλιτέχνιδος συνθέτει μια ιδιαίτερη επιστημονική και καλλιτεχνική διαδρομή. Ξεκινώντας από τις σπουδές πιάνου στο Μουσικό Σχολείο της Θεσσαλονίκης, συνέχισε με σπουδές Μουσικολογίας στην Ιταλία. Εκεί εμβάθυνε στη μελέτη της αρχαίας ελληνικής μουσικής μέσα από θεωρητικά κείμενα, εικονογραφίες και διασωθέντα σπαράγματα.
Η ερευνητική της ομάδα εστιάζει στην ανακατασκευή των αρχαίων οργάνων και την ηχητική τους αποκατάσταση, συνεργαζόμενη με μουσικολόγους της αρχαιότητας, φιλολόγους και εξειδικευμένους οργανοποιούς. Στην ταινία χρησιμοποιείται μια ανακατασκευή της επτάχορδου χέλυος λύρας, την οποία φιλοτέχνησε ο βραβευμένος κατασκευαστής Νικόλαος Μπρας. Το συγκεκριμένο όργανο διακρίνεται για τη λιτή αλλά εντυπωσιακή του δομή. Αποτελείται από ηχείο, δύο πήχεις (μπράτσα), ζυγό και επτά χορδές. Ο ιδιαίτερος ήχος παράγεται με τη χρήση πλήκτρου στο δεξί χέρι, ενώ το αριστερό μένει ελεύθερο χάρη στη στήριξη του τελαμώνα.
Οι ηχογραφήσεις πραγματοποιήθηκαν τον περασμένο Φεβρουάριο υπό την καθοδήγηση του βραβευμένου με Όσκαρ Σουηδού συνθέτη Ludwig Göransson. Η Ελληνίδα μουσικός υπογράμμισε το εξαιρετικό κλίμα συνεργασίας και τον απόλυτο σεβασμό που επέδειξε η παραγωγή στον φυσικό ήχο των οργάνων.
Η μουσική επένδυση της «Οδύσσειας» συνδυάζει ποικίλα αρχαιότροπα και παραδοσιακά στοιχεία:
- Την αρχαία λύρα διά χειρός Ρόζας Φραγκοράπτη.
- Τον διπλό αυλό με εκτελεστή τον Callum Armstrong.
- Φλάουτα της αλβανικής πολυφωνίας και φωνητικά.
- Πληθώρα κρουστών και σύγχρονα στοιχεία συνθεσάιζερ.
Η κ. Φραγκοράπτη στάθηκε ιδιαίτερα στην απόλυτη ηχητική πιστότητα του τελικού αποτελέσματος, καθώς η ομάδα παραγωγής απέφυγε τις παραμορφώσεις, διατηρώντας τον φυσικό και ωμό ήχο των οργάνων όπως ακούγονται ζωντανά.
Η εμπειρία της πρεμιέρας
Περιγράφοντας την παρουσία της στο κόκκινο χαλί της πρεμιέρας στο Λονδίνο, η Θεσσαλονικιά μουσικός εξέφρασε την εντύπωσή της για την ταπεινότητα του σκηνοθέτη και του συνθέτη. Παρά το μέγεθος της παραγωγής, οι δημιουργοί εξέφρασαν θερμές ευχαριστίες προς τους μουσικούς, ενώ η ίδια τους συνεχάρη για το θάρρος να επενδύσουν σε όργανα που βρίσκονται ακόμη σε στάδιο ερευνητικής αναβίωσης.
Η ίδια τη συμμετοχή της ως μια αληθινή ευλογία και μια δημιουργική συνάντηση πολιτισμών γύρω από την αρχαιοελληνική μουσική κληρονομιά.
