Σε νέα φάση εισέρχεται ο εμπορικός πόλεμος των Ηνωμένων Πολιτειών με τους βασικούς εμπορικούς τους εταίρους, καθώς από σήμερα τίθεται σε ισχύ νέο πακέτο τελωνειακών δασμών που αφορά 60 οικονομίες, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Κίνα.
Η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι νέοι δασμοί, οι οποίοι κυμαίνονται από 10% έως 12,5%, αντικαθιστούν τους προσωρινούς οριζόντιους δασμούς που είχαν επιβληθεί στις αρχές του έτους και βασίζονται πλέον στο άρθρο 301 του αμερικανικού νόμου περί Εμπορίου του 1974, μια νομική βάση που θεωρείται ισχυρότερη απέναντι σε ενδεχόμενες δικαστικές προσφυγές.
Η ΕΕ στις χώρες που επιβαρύνονται με νέους δασμούς
Σύμφωνα με την απόφαση του Γραφείου του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ (USTR), τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως και ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο και το Μεξικό, θα υπαχθούν σε δασμούς 10% για συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων. Για περίπου 40 ακόμη οικονομίες, μεταξύ των οποίων η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ελβετία και η Νότια Κορέα, το ποσοστό διαμορφώνεται στο 12,5%. Από το μέτρο εξαιρούνται βασικά αγαθά όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα και ορισμένες πρώτες ύλες.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι δασμοί αποτελούν απάντηση στην ανεπαρκή εφαρμογή μέτρων που απαγορεύουν την εισαγωγή προϊόντων τα οποία παράγονται με καταναγκαστική εργασία. Η σχετική έρευνα του USTR ξεκίνησε τον Μάρτιο, περιλάμβανε δημόσιες διαβουλεύσεις και ακροάσεις και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πολλές χώρες δεν εφαρμόζουν αποτελεσματικά τις σχετικές απαγορεύσεις στις εφοδιαστικές τους αλυσίδες.
Στόχος η θωράκιση της εμπορικής πολιτικής μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου
Διεθνή μέσα ενημέρωσης επισημαίνουν ότι η νέα πρωτοβουλία αποτελεί ουσιαστικά την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να διατηρήσει την αυστηρή εμπορική πολιτική της, μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που ακύρωσε μεγάλο μέρος των προηγούμενων «αμοιβαίων» δασμών. Επιλέγοντας αυτή τη φορά το νομικό πλαίσιο του άρθρου 301, η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει μια πιο ανθεκτική νομική βάση για τα νέα μέτρα.
Αντιδράσεις από συμμάχους και εμπορικούς εταίρους
Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις σε αρκετές χώρες. Η Αυστραλία χαρακτήρισε τους νέους δασμούς «αδικαιολόγητους» και ασύμβατους με τη διμερή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ.
Ο πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας έκανε λόγο για «εξαιρετικά απογοητευτική» απόφαση, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική έρευνα δεν παρουσίασε επαρκή στοιχεία που να τεκμηριώνουν τους ισχυρισμούς περί καταναγκαστικής εργασίας.
Παρόμοια στάση κράτησε και η Ιαπωνία, εκφράζοντας τη λύπη της για την επιβολή των νέων δασμών και τονίζοντας ότι οι ιαπωνικές επιχειρήσεις συμμορφώνονται με τους διεθνείς κανόνες.
Νέο κεφάλαιο στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις
Οι νέοι δασμοί έρχονται λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση πρόσθετων επιβαρύνσεων 50% σε προϊόντα από τον Καναδά και 25% σε σειρά εξαγωγών της Βραζιλίας, γεγονός που ενισχύει την εικόνα μιας συνολικής σκλήρυνσης της εμπορικής πολιτικής της Ουάσιγκτον.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απόφαση ενδέχεται να αυξήσει τις πιέσεις στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και να οδηγήσει σε νέο κύκλο εμπορικών αντιπαραθέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και των βασικών οικονομικών εταίρων τους τους επόμενους μήνες.
