Σε μια ρηξικέλευθη, αν και αμφιλεγόμενη, προσπάθεια να αποσυμφορήσει το οδικό της δίκτυο, η κυβέρνηση της Μάλτας έθεσε σε εφαρμογή από τις αρχές του 2026 ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα επιδότησης. Το «Νησί του Μελιού», αντιμέτωπο με έναν από τους υψηλότερους δείκτες αναλογίας οχημάτων ανά κάτοικο στην Ευρώπη, προσφέρει πλέον 25.000 ευρώ σε νέους έως 30 ετών, με μοναδικό αντάλλαγμα την αποχή από την οδήγηση για μια συνεχή πενταετία.
Η ανάγκη για δραστικές παρεμβάσεις έγινε επιτακτική τον Απρίλιο του 2025, όταν το Υπουργείο Μεταφορών της χώρας παρουσίασε αποκαλυπτικά στοιχεία για την κυκλοφοριακή ασφυξία. Με πληθυσμό που αγγίζει τους 550.000 κατοίκους, η Μάλτα μετρά ήδη 457.000 εγγεγραμμένα οχήματα, μια αναλογία που καθιστά τις καθημερινές μετακινήσεις εφιαλτικές. Το μέτρο της οικειοθελούς παράδοσης της άδειας οδήγησης σχεδιάστηκε ως αντίβαρο σε αυτή την τάση, προσφέροντας στους συμμετέχοντες πέντε ετήσιες δόσεις των 5.000 ευρώ και, συμπληρωματικά, δωρεάν μετακινήσεις με το δίκτυο των λεωφορείων.
Το πρόγραμμα, οι αιτήσεις για το οποίο θα παραμείνουν ανοιχτές έως τις 30 Ιουνίου 2026, απευθύνεται σε συγκεκριμένο προφίλ πολιτών. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει:
Να κατοικούν στη Μάλτα για τουλάχιστον επτά έτη.
Να κατέχουν δίπλωμα κατηγορίας Β για τουλάχιστον ένα χρόνο, χωρίς αυτό να έχει ανακληθεί στο παρελθόν.
Να διαθέτουν άδεια οδήγησης εκδοθείσα αποκλειστικά από κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνουν οι δικαιούχοι είναι εξαιρετικά αυστηρές. Απαγορεύεται να οδηγήσουν οποιοδήποτε όχημα, όχι μόνο εντός της Μάλτας αλλά και σε οποιαδήποτε άλλη χώρα του κόσμου. Σε περίπτωση παράβασης, προβλέπεται πρόστιμο 5.000 ευρώ, επιστροφή μέρους της επιχορήγησης και οι προβλεπόμενες ποινικές κυρώσεις για οδήγηση χωρίς άδεια.
Για όσους αποφασίσουν να εγκαταλείψουν το πρόγραμμα πριν την ολοκλήρωση της πενταετίας, η ανάκτηση του διπλώματος προϋποθέτει την επιστροφή του υπολοίπου της επιχορήγησης στην Αρχή Μεταφορών. Ακόμη όμως και για όσους εξαντλήσουν την πενταετία, η επιστροφή στο τιμόνι δεν είναι αυτόματη. Θα πρέπει να υποβάλουν εκ νέου αίτηση για έκδοση άδειας, αφού προηγουμένως παρακολουθήσουν 15 ώρες υποχρεωτικών μαθημάτων σε σχολή οδήγησης.
Παρά τον συνολικό προϋπολογισμό των 25 εκατομμυρίων ευρώ, ο οποίος μπορεί να καλύψει έως και 1.000 άτομα, η ανταπόκριση μέχρι στιγμής κρίνεται περιορισμένη. Με περίπου 100 αιτήσεις να έχουν οριστικοποιηθεί, το ετήσιο κονδύλι έχει ήδη απορροφηθεί κατά το ήμισυ.
Ωστόσο, οι αναλυτές παραμένουν σκεπτικοί ως προς την αποτελεσματικότητα του μέτρου. Οι συμμετέχοντες αντιπροσωπεύουν μόλις το 0,04% του συνολικού στόλου οχημάτων, ενώ την ίδια στιγμή η Μάλτα εκδίδει περίπου 469 νέες άδειες οδήγησης κάθε εβδομάδα. Με αυτούς τους ρυθμούς, η «αφαίρεση» μερικών εκατοντάδων οδηγών μοιάζει με μια συμβολική κίνηση απέναντι σε ένα πρόβλημα που διογκώνεται με γεωμετρική πρόοδο.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Μαρία Δούση