Λεωνίδας Βουρλιώτης Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες των ΗΠΑ κινούνται με ταχύτητα για να φέρουν την τεχνητή νοημοσύνη στις σχολικές αίθουσες παγκοσμίως. Κυβερνήσεις από τη Μέση Ανατολή μέχρι τη Βαλτική ενσωματώνουν ήδη chatbots και προγράμματα κατάρτισης για μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Τον Νοέμβριο, η Microsoft ανακοίνωσε ότι θα προμηθεύσει εργαλεία AI και εκπαίδευση σε περισσότερους από 200.000 μαθητές και δασκάλους στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Λίγες ημέρες αργότερα, χρηματοπιστωτική εταιρεία στο Καζακστάν συμφώνησε με την OpenAI για την παροχή του ChatGPT Edu σε 165.000 εκπαιδευτικούς.
Τον Δεκέμβριο, η xAI του Έλον Μασκ παρουσίασε πρόγραμμα συνεργασίας με το Ελ Σαλβαδόρ για την ανάπτυξη συστήματος AI-tutor μέσω του chatbot Grok, με στόχο να καλύψει περισσότερους από ένα εκατομμύριο μαθητές.
Υποστηρικτές της τεχνολογίας επισημαίνουν ότι «τα chatbots μπορούν να εξοικονομήσουν χρόνο στους εκπαιδευτικούς, να εξατομικεύσουν τη μάθηση και να προετοιμάσουν τους νέους για μια «οικονομία με επίκεντρο την AI».
Ωστόσο, οργανώσεις για την προστασία των παιδιών και της ψυχικής υγείας προειδοποιούν για τους κινδύνους: η ανεξέλεγκτη διάδοση τέτοιων εργαλείων μπορεί να «υπονομεύσει τη σκέψη και την ψυχική ανάπτυξη των μαθητών».
Πρόσφατη μελέτη της Microsoft σε συνεργασία με το Carnegie Mellon University διαπίστωσε ότι τα δημοφιλή chatbots συχνά μειώνουν την κριτική σκέψη και παράγουν πειστικά αλλά λανθασμένα ή παραπλανητικά αποτελέσματα. Εκπαιδευτικοί αναφέρουν επίσης αύξηση της αντιγραφής με τη βοήθεια AI.
Η συζήτηση θυμίζει την πρωτοβουλία «One Laptop per Child», η οποία, σύμφωνα με μελέτες στο Περού, απέτυχε να βελτιώσει τις γνωστικές δεξιότητες ή τις σχολικές επιδόσεις των μαθητών. Όπως προειδοποιεί η UNICEF, «η ανεξέλεγκτη χρήση συστημάτων AI μπορεί να μειώσει τις δεξιότητες σε μαθητές και δασκάλους».
Στις ΗΠΑ, μεγάλα σχολικά δίκτυα έχουν ήδη υιοθετήσει τα νέα εργαλεία: στη Φλόριντα, η κομητεία Miami-Dade διέθεσε το Gemini της Google σε πάνω από 100.000 μαθητές λυκείου, ενώ η Broward County χρησιμοποίησε το Copilot της Microsoft για χιλιάδες εκπαιδευτικούς.
Στην Ασία, η Microsoft συνεργάζεται με το υπουργείο Παιδείας της Ταϊλάνδης για δωρεάν μαθήματα AI και κατάρτιση 150.000 εκπαιδευτικών, ενώ η OpenAI δεσμεύθηκε να διαθέσει το ChatGPT σε δημόσια σχολεία της Ινδίας.
Η Εσθονία ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση με το πρόγραμμα «AI Leap». Μετά από έρευνα που έδειξε ότι πάνω από το 90% των μαθητών λυκείου χρησιμοποιούσαν ήδη chatbots για σχολικές εργασίες, η χώρα προσαρμόζει το ChatGPT ώστε να απαντά με ερωτήσεις αντί για έτοιμες λύσεις, εκπαιδεύοντας μαθητές και δασκάλους στα όρια και τους κινδύνους της AI.
Αντίστοιχα, η Ισλανδία ξεκίνησε φέτος πιλοτικό πρόγραμμα όπου εκατοντάδες εκπαιδευτικοί πειραματίζονται με τα Gemini και Claude για σχεδιασμό μαθημάτων. Οι μαθητές προς το παρόν εξαιρούνται, καθώς οι αρχές φοβούνται ότι η υπερβολική χρήση AI θα μειώσει τη γνωστική προσπάθεια.
«Αν χρησιμοποιούμε λιγότερη κριτική σκέψη, χάνουμε κάτι από αυτό που μας κάνει ανθρώπους», σημείωσε η επικεφαλής της ισλανδικής διεύθυνσης εκπαίδευσης, Θόρντις Σιγκουρνταρντότιρ.
Παρά τα πρώτα θετικά σχόλια για εξοικονόμηση χρόνου από εκπαιδευτικούς, όλοι παραδέχονται ότι λείπουν ακόμη σοβαρές μακροχρόνιες μελέτες. Όπως παραδέχεται στέλεχος της Anthropic, «τώρα πρέπει να δούμε τι πραγματικά λειτουργεί και τι όχι».
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί η ώρα έχει 60 λεπτά: Η αρχαία απόφαση που «ρυθμίζει» ακόμη τη ζωή μας
Υπ. Παιδείας: Καταβολή αποζημίωσης σε εκπαιδευτικό μετά από 14 χρόνια. Ο λόγος
Σχολεία: Πέντε μέρες χωρίς μαθήματα μετά το Πάσχα - Το πρόγραμμα
