Στην Αθήνα αναμένεται να βρεθούν την επόμενη εβδομάδα εκπρόσωποι μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας, έπειτα από πρόσκληση της ελληνικής κυβέρνησης, με βασικό αντικείμενο την εφαρμογή του ηλικιακού περιορισμού στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους. Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθούν οι μηχανισμοί που θα διασφαλίζουν ότι οι χρήστες των πλατφορμών έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους.
Το μέτρο πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027 και οι εταιρείες θα κληθούν να εξηγήσουν με ποιον τρόπο θα ελέγχουν την ηλικία των χρηστών, αλλά και πώς θα συνεργαστούν με τις ελληνικές αρχές για την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου.
Μιλώντας στο WIRED Greece, ο κ. Σκέρτσος υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση ζητά από τις πλατφόρμες να εφαρμόσουν στην Ευρώπη τις ίδιες πρακτικές προστασίας που μπορούν να υιοθετήσουν και στις ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα φιλοδοξεί να αποτελέσει χώρα-«πιλότο» για την εφαρμογή αντίστοιχων μέτρων.
Πώς θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας
Ένα από τα βασικά ζητήματα που θα απασχολήσουν τις συζητήσεις είναι η επιβεβαίωση της ηλικίας των χρηστών χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η προστασία των προσωπικών τους δεδομένων.
Ο υπουργός αναφέρθηκε στις τεχνολογίες μηδενικής γνώσης (zero-knowledge proofs), μέσω των οποίων μια πλατφόρμα μπορεί να επιβεβαιώνει εάν κάποιος πληροί το ηλικιακό όριο, χωρίς να αποκτά πρόσβαση σε περισσότερα προσωπικά στοιχεία του.
Ως πιθανές λύσεις ανέφερε το ελληνικό Kids Wallet, καθώς και τα ευρωπαϊκά εργαλεία ψηφιακής επαλήθευσης. Όπως διευκρίνισε, δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθεί μία συγκεκριμένη εφαρμογή από όλους, αρκεί να υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις που να είναι αξιόπιστες και να προσφέρουν ισοδύναμο επίπεδο ασφάλειας.
Ο κ. Σκέρτσος αναγνώρισε, παράλληλα, ότι κανένα περιοριστικό μέτρο δεν μπορεί να αποκλείσει πλήρως τις προσπάθειες παράκαμψης. Αυτό, ωστόσο, όπως σημείωσε, δεν αποτελεί λόγο για να μην τεθούν κανόνες. Ως παράδειγμα επικαλέστηκε την Αυστραλία, όπου από τον Δεκέμβριο του 2025 εφαρμόζεται ηλικιακό όριο 16 ετών για τη χρήση των social media.
Γιατί δεν εμποδίζει τον ελληνικό νόμο το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Αναφερόμενος στις ευρωπαϊκές εξελίξεις, ο υπουργός υποστήριξε ότι το δωδεκάμηνο διάστημα αναμονής που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις εθνικές απαγορεύσεις δεν αναστέλλει την εφαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας.
Όπως εξήγησε, η σχετική περίοδος αναμονής για την Ελλάδα είχε ολοκληρωθεί πριν παρουσιαστεί η πρόταση για τον EU Kids Act. Παράλληλα, ανέφερε ότι η ελληνική πλευρά είχε πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με την Κομισιόν το καλοκαίρι και είχε ενσωματώσει πλήρως τις παρατηρήσεις της.
Τα πρόστιμα και οι δυνατότητες καταγγελίας
Σχετικά με τις συνέπειες για τις εταιρείες που δεν θα συμμορφωθούν, ο Άκης Σκέρτσος υπενθύμισε ότι ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) προβλέπει πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών μιας εταιρείας. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι πρόκειται για το ανώτατο προβλεπόμενο όριο και όχι για αυτόματη επιβολή της συγκεκριμένης κύρωσης.
Επιπλέον, οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να υποβάλλουν καταγγελίες στην ΕΕΤΤ, ενώ οι οικογένειες μπορούν, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, να διεκδικήσουν αστική αποζημίωση.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τον εξωδικαστικό συμβιβασμό της Meta στις ΗΠΑ, τον Αύγουστο του 2026. Η συμφωνία προβλέπει αλλαγές στη λειτουργία των Facebook και Instagram για χρήστες κάτω των 18 ετών, καθώς και καταβολές που φτάνουν έως τα 17 δισ. δολάρια σε 47 πολιτείες. Ο υπουργός χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή «έμμεση ομολογία ευθύνης».
Τι ισχύει για το YouTube και τους αλγόριθμους
Ο ηλικιακός περιορισμός, σύμφωνα με τον υπουργό, αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής για την προστασία των παιδιών από τις επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης χρήσης του διαδικτύου.
Ειδικά για το YouTube, ο κ. Σκέρτσος σημείωσε ότι η πλατφόρμα υπάγεται ήδη στον DSA, ωστόσο δεν θα πρέπει να εξομοιώνεται πλήρως με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς παρέχει τη δυνατότητα παρακολούθησης περιεχομένου χωρίς να απαιτείται υποχρεωτικά η δημιουργία λογαριασμού. Οι πρόσθετες υποχρεώσεις της θα εξαρτηθούν από την τελική διαμόρφωση του ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου.
Αναφερόμενος στις επιπτώσεις της χρήσης των social media, επικαλέστηκε στοιχεία του ΟΟΣΑ από την έρευνα PISA, τα οποία καταγράφουν υποχώρηση των σχολικών επιδόσεων και προβλήματα συγκέντρωσης και προσοχής. Διευκρίνισε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν αποτελούν τη μοναδική αιτία αυτών των φαινομένων, συνιστούν όμως έναν σημαντικό λόγο για τη λήψη μέτρων.
Παράλληλα, ανέφερε ότι κατά την ακρόαση 15 φορέων στη Βουλή, οι 13 τάχθηκαν υπέρ της ανάγκης θέσπισης ηλικιακών ορίων.
Η αντιπαράθεση στη Βουλή και η αντιμετώπιση των deepfakes
Ο υπουργός Επικρατείας εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την απουσία πολιτικής συναίνεσης γύρω από το νομοσχέδιο, χαρακτηρίζοντας «δυστύχημα» τη στάση της αντιπολίτευσης. Απέδωσε, μάλιστα, την άρνησή της σε μια λογική πολιτικής αντιπαράθεσης με προεκλογικά χαρακτηριστικά.
Τέλος, αναφέρθηκε και στους κινδύνους που συνδέονται με την παραπληροφόρηση και τα deepfakes. Όπως είπε, η Ελλάδα συμμετέχει στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία «Ασπίδα Δημοκρατίας» και προετοιμάζει εθνική στρατηγική για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι δεν υπάρχει μέχρι σήμερα οριστική τεχνολογική λύση που να εξαλείφει τον κίνδυνο των deepfakes, καλώντας τους πολίτες να είναι προσεκτικοί και να ελέγχουν πάντα την πηγή από την οποία προέρχεται το περιεχόμενο που βλέπουν στο διαδίκτυο.
