Η Αθήνα δεν είναι μόνο μια πρωτεύουσα Ευρωπαϊκής χώρας. Δεν έχει μόνο τα προβλήματα και τις ανάγκες μιας σύγχρονης μεγαλούπολης. Είναι συνυφασμένη στις σκέψεις εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο με ένα βαρύ ιστορικό φωτεινό στερέωμα.
Καμιά πρωτεύουσα δεν έχει αυτή την πολιτιστική ακτινοβολία. Και οφείλει να ανταποκρίνεται σε όλο αυτό το φάσμα: από τη διαχείριση της καθημερινότητας και τα κάθε λογής προβλήματα των γειτονιών μέχρι τις προκλήσεις των μεγάλων αστικών ζητημάτων και τις διεθνείς πρωτοβουλίες.
Ο Χάρης Δούκας άνοιξε όλη αυτή την ατζέντα. Συγκρότησε σχετικές ομάδες. Μελετά με επιστημονική και κοινωνική ματιά τα θέματα. Προχωρά σε λύσεις με μια πρωτόγνωρη αποφασιστικότητα. Συγκρούεται με ό,τι καθήλωνε την Αθήνα τα προηγούμενα χρόνια της δημοτικής αρχής της πλήρους αποτυχίας και αδράνειας του κ. Μπακογιάνη.
Αντιπαρατίθεται με πνεύμα δημιουργικότητας στις κυβερνητικές πολιτικές της ΝΔ, που τροφοδοτούν την περαιτέρω συρρίκνωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Δίνει πνοή στην αγωνιστικότητα των Δήμων. Αναδεικνύει τα ζητήματα των ανισοτήτων και της φτώχειας, της κλιματικής κρίσης και των ενεργειακών καρτέλ, της δημοκρατίας και των προοδευτικών κοινωνικών αξιών – με προτάσεις και με προσπάθειες επίλυσής των.
Εστιάζω στην πολιτική του παρέμβαση με θεματική “Η Ευρώπη των πλατειών ζητά νέο κοινωνικό συμβόλαιο” με βάση τα γεγονότα που ξεδιπλώνονται στο Παρίσι, στη Ρώμη, στις Βρυξέλλες, στη Λισαβόνα, στα Τίρανα. Δίνει με ιδιαίτερα διεισδυτικό τρόπο την πολιτική και συνεκτική θεώρηση του όλου φαινομένου.
“Το κοινωνικό συμβόλαιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η μεταπολεμική Ευρώπη έχει διαρραγεί. Το κοινωνικό συμβόλαιο στηρίχθηκε σε τρεις αρχές: η εργασία εξασφαλίζει αξιοπρέπεια, η επόμενη γενιά προοδεύει, τα βασικά αγαθά διατηρούν το δημόσιο χαρακτήρα τους και προστατεύονται από δημοκρατικούς θεσμούς. Σήμερα και οι τρεις αρχές δοκιμάζονται. Δεν αρκεί να έχεις δουλειά, όταν το ενοίκιο καταπίνει τον μισθό. Δεν αρκεί να αποκτάς πτυχίο, όταν η ανεξαρτησία αναβάλλεται επ’ αόριστον και δεν αρκεί ένα αγαθό να ονομάζεται δημόσιο, αν η πρόσβαση σε αυτό εξαρτάται από το εισόδημα ή τον ταχυδρομικό κώδικα”.
Το σύστημα εξουσίας του νεοφιλελευθερισμού και του συντηρητισμού καλλιεργεί με επιμέλεια την παθητικότητα και το cocooning των πολιτών μέσα από μια θεώρηση σκληρής επιβολής και ταύτισης της “πραγματικότητας” με την πραγματικότητα των δικών του συμφερόντων!
“Η οικονομική ανάλυση είναι πιο ζοφερή από ποτέ. Και περιορίζεται σε μια λατρεία της μοίρας σκηνοθετώντας ένα σύμπαν γεμάτο οδυνηρές υποχρεώσεις, καταναγκασμούς, απορρίψεις, τιμωρίες στερήσεις και απογοητεύσεις. Απαντά διαρκώς με ένα «δεν μπορούμε», όταν οι πολίτες λένε «θέλουμε», ενώ ευτελίζει τα σχέδια της φιλοδοξίας και τα όνειρα σε δήθεν σοβαρά ερωτήματα: «πόσο κοστίζει», «πόσο αποδίδει»; (E. Laurent Οι οικονομικοί μας μύθοι).
Ο δήμαρχος της Αθήνας δεν μένει στην επιφάνεια των πραγμάτων. Δεν αντιστοιχείται στις επιμέρους θεωρήσεις, που δεν αγγίζουν την ουσία των προβλημάτων. Αντίθετα, βρίσκει τις ρίζες των και προτείνει τις πολιτικές εκείνες που θα οδηγήσουν την ιστορική εξέλιξη με “αλλαγή παραδείγματος” σε αντίθεση με τους κανόνες της εμπορευματοποίησης και της ελεύθερης και εν πολλοίς κρατικοδίαιτης αγοράς.
“Χρειάζεται μια τολμηρή αλλαγή: Συμμετοχικός σχεδιασμός, κοινωνικά κριτήρια στις επενδύσεις, δημόσιος έλεγχος των κρίσιμων υποδομών, συμμαχίες δήμων και κατοίκων. Και κυρίως πολιτική τόλμη: να ακούμε όσους γεμίζουν τις πλατείες περισσότερο από τους λογιστές των Βρυξελλών και τους μανδαρίνους της εξουσίας, ως μοναδικούς κριτές του εφικτού.¨Η δημοκρατία δεν είναι λογιστική άσκηση. Είναι η συλλογική απόφαση για τη ζωή που αξίζουμε”.
Αυτή η θεώρηση είναι η μόνη που θέτει ένα πολιτικό και ολιστικό πλαίσιο διαλόγου των προοδευτικών κομμάτων και κοινωνικών συλλογικοτήτων. Κάθε άλλη μορφή προσέγγισης οδηγεί σε μερεμέτια, δεν αμφισβητεί την αιτία των προβλημάτων και αναπαράγει τα αδιέξοδα.
Διαμορφώνει μια ευρεία κλίμακα αγωνιστικής δράσης: από τη μικρή γειτονιά που συσπειρώνει τους κατοίκους στα οξυμένα προβλήματα του χώρου της: σχολεία, παιδικοί σταθμοί, χώροι υγείας, καθαριότητα, στέγαση, πολιτισμός κλπ και το εθνικό πεδίο με ευρείες συμπράξεις δήμων και περιφερειών μέχρι τις διεθνείς πρωτοβουλίες που θέτουν την ατζέντα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού εδώ κρίνεται εν πολλοίς η πολιτική.
Πρόκειται για την εκδίπλωση μιας κουλτούρας που κρύβει βαθιά κοιτάσματα δυνατοτήτων, που συνενώνει το μικρό πρόβλημα με τη γενικότερη πολιτική. Είναι μια σύλληψη ενότητας των δημιουργικών και προοδευτικών δυνάμεων της κοινωνίας ως συνθήκη για ένα φωτεινό μέλλον.
