Μπορεί η διαλειμματική νηστεία να αποδώσει καλύτερα όταν συνδυάζεται με συστηματική άσκηση; Τα αποτελέσματα νέας μελέτης δείχνουν ότι ο συγκεκριμένος συνδυασμός μπορεί να ενισχύσει την απώλεια βάρους και σωματικού λίπους σε διάστημα λίγων μηνών. Ωστόσο, τα οφέλη δεν ήταν ίδια σε όλους τους δείκτες υγείας, ενώ η παρακολούθηση των συμμετεχόντων ανέδειξε και μια σημαντική πρόκληση: τη διατήρηση των αποτελεσμάτων σε βάθος χρόνου.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Γρανάδας, σε συνεργασία με ερευνητικά και βιοϊατρικά κέντρα της Ισπανίας, στο πλαίσιο του προγράμματος TEMPUS. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications.
Στην κλινική δοκιμή έλαβαν μέρος 187 ενήλικες με παχυσαρκία, περίπου οι μισοί από τους οποίους ήταν γυναίκες. Οι ερευνητές τους κατένειμαν σε τέσσερις ομάδες, προκειμένου να συγκρίνουν τα αποτελέσματα της συνήθους φροντίδας, της διαλειμματικής νηστείας, της οργανωμένης άσκησης και του συνδυασμού των δύο τελευταίων.
Για διάστημα 12 εβδομάδων, όλοι οι συμμετέχοντες έλαβαν συμβουλές για τη μεσογειακή διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα. Όσοι ακολούθησαν διαλειμματική νηστεία περιόρισαν την κατανάλωση τροφής σε ένα χρονικό παράθυρο οκτώ ωρών την ημέρα. Αντίστοιχα, το πρόγραμμα άσκησης περιλάμβανε προπόνηση ενδυνάμωσης και αερόβια άσκηση υψηλής έντασης υπό επίβλεψη.
Μεγαλύτερη απώλεια κιλών με τη διαλειμματική νηστεία
Οι διαφορές ανάμεσα στις ομάδες έγιναν εμφανείς κυρίως ως προς το σωματικό βάρος. Οι συμμετέχοντες που ακολούθησαν διαλειμματική νηστεία έχασαν περισσότερα κιλά σε σύγκριση με όσους έκαναν μόνο άσκηση ή έλαβαν τη συνήθη φροντίδα.
Ειδικότερα, η μέση απώλεια βάρους στις δύο ομάδες που εφάρμοσαν διαλειμματική νηστεία ήταν περίπου 2,2 κιλά μεγαλύτερη από εκείνη της ομάδας συνήθους φροντίδας.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον ήταν το αποτέλεσμα για το συνολικό σωματικό λίπος. Ο συνδυασμός διαλειμματικής νηστείας και άσκησης οδήγησε σε μεγαλύτερη μείωσή του σε σχέση τόσο με τη συνήθη φροντίδα όσο και με την άσκηση ως μεμονωμένη παρέμβαση.
Παράλληλα, όσοι συμμετείχαν στα προγράμματα άσκησης παρουσίασαν βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής τους ικανότητας, ενός σημαντικού δείκτη φυσικής κατάστασης που σχετίζεται και με την καρδιαγγειακή υγεία.
Τι συνέβη με το λίπος στο ήπαρ
Η μείωση του σωματικού βάρους δεν ήταν, ωστόσο, αρκετή για να καταγραφούν αντίστοιχες διαφορές σε όλους τους δείκτες. Ένας από τους βασικούς στόχους της μελέτης ήταν να διαπιστωθεί εάν οι παρεμβάσεις μπορούσαν να περιορίσουν το λίπος που συσσωρεύεται στο ήπαρ, το οποίο αξιολογήθηκε με μαγνητική τομογραφία.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ηπατικό λίπος μειώθηκε και στις τέσσερις ομάδες. Δεν προέκυψε, όμως, στατιστικά σημαντική διαφορά ανάμεσα στις διαφορετικές παρεμβάσεις και στη συνήθη φροντίδα. Με άλλα λόγια, η μελέτη δεν έδειξε ότι ο συνδυασμός νηστείας και άσκησης υπερείχε συνολικά ως προς τη συγκεκριμένη μέτρηση.
Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης πιθανά διαφορετικά αποτελέσματα μεταξύ ανδρών και γυναικών. Στους άνδρες, ο συνδυασμός διαλειμματικής νηστείας και άσκησης συσχετίστηκε με μεγαλύτερη μείωση του ηπατικού λίπους σε σχέση με τη συνήθη φροντίδα, κάτι που δεν παρατηρήθηκε στις γυναίκες. Οι ερευνητές διευκρίνισαν, ωστόσο, ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν για ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με διαφορετική ανταπόκριση ανάλογα με το φύλο.
Ένα ακόμη εύρημα αφορούσε τους συμμετέχοντες που είχαν λιπώδες ήπαρ κατά την έναρξη της έρευνας. Μετά τις 12 εβδομάδες, περίπου το 30% όσων ακολούθησαν τον συνδυασμό νηστείας και άσκησης δεν πληρούσε πλέον τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για τη διάγνωση της κατάστασης. Στην ομάδα της συνήθους φροντίδας, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 6,5%.
Το κρίσιμο ερώτημα: Διατηρήθηκαν τα αποτελέσματα;
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα στο τέλος του τρίμηνου προγράμματος, η εικόνα άλλαξε στην επανεκτίμηση που πραγματοποιήθηκε έναν χρόνο αργότερα.
Σε εκείνο το χρονικό σημείο, οι διαφορές μεταξύ των ομάδων ως προς το βάρος και τη σύσταση του σώματος δεν ήταν πλέον ανιχνεύσιμες. Αντίστοιχα, δεν καταγράφηκαν διαφορές μεταξύ των ομάδων στις μεταβολές του ηπατικού λίπους.
Το εύρημα αυτό αναδεικνύει τη δυσκολία διατήρησης των αποτελεσμάτων μετά την ολοκλήρωση μιας οργανωμένης παρέμβασης. Η απώλεια βάρους σε σύντομο χρονικό διάστημα δεν εγγυάται ότι τα οφέλη θα παραμείνουν, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει μακροχρόνια υποστήριξη και παρακολούθηση.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται μελέτες μεγαλύτερης διάρκειας, ιδίως σε άτομα με αυξημένο ηπατικό λίπος, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιες στρατηγικές μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση των θετικών αλλαγών.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την απώλεια βάρους
Η συγκεκριμένη μελέτη δείχνει ότι η διαλειμματική νηστεία, όταν συνδυάζεται με οργανωμένη άσκηση, μπορεί να προσφέρει πρόσθετα βραχυπρόθεσμα οφέλη στη μείωση του σωματικού βάρους και του συνολικού λίπους. Η άσκηση, παράλληλα, συνδέθηκε με βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας.
Δεν αποδεικνύεται, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση αποτελεί την καλύτερη επιλογή για όλους ή ότι εξασφαλίζει μόνιμα αποτελέσματα. Η επίδραση στο ηπατικό λίπος δεν διέφερε σημαντικά μεταξύ των ομάδων, ενώ οι αρχικές διαφορές στο βάρος και στη σύσταση του σώματος δεν διατηρήθηκαν έναν χρόνο αργότερα.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας δεν εξαρτάται μόνο από το πόσα κιλά χάνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Εξίσου σημαντική είναι η διατήρηση των αλλαγών μακροπρόθεσμα, μέσα από ένα βιώσιμο πρόγραμμα διατροφής, τακτική σωματική δραστηριότητα και εξατομικευμένη καθοδήγηση από επαγγελματίες υγείας.
