Σε κρίσιμη καμπή εισέρχεται το ζήτημα της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), καθώς την επόμενη εβδομάδα και συγκεκριμένα στις 7 Οκτωβρίου η υπόθεση για τον τρόπο υπολογισμού της φτάνει στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το ενδεχόμενο μιας δικαστικής απόφασης που θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την κράτηση στις υψηλότερες συντάξεις παραμένει ανοιχτό, προκαλώντας έντονο ενδιαφέρον στην κοινωνική και συνταξιοδοτική κοινότητα, καθώς η κρίση του Ανώτατου Δικαστηρίου αναμένεται να αναδιαμορφώσει το τοπίο των κρατήσεων.
Στο επίκεντρο της πρότυπης δίκης βρίσκεται το κατά πόσον ο συντελεστής της εισφοράς πρέπει να εφαρμόζεται στο σύνολο της σύνταξης ή αποκλειστικά στο τμήμα που υπερβαίνει το όριο των 1.468,02 ευρώ. Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς από την 1η Ιανουαρίου 2026, μόλις ένας συνταξιούχος ξεπεράσει το συγκεκριμένο όριο, η κράτηση –η οποία κυμαίνεται σε οκτώ κλιμάκια από 3% έως 14%– επιβάλλεται επί του συνολικού ποσού και όχι μόνο στο υπερβάλλον τμήμα. Ακριβώς αυτή τη ρύθμιση αμφισβητεί συνταξιούχος που προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, ζητώντας να κριθεί αν ο ενιαίος συντελεστής στο σύνολο του ποσού συνάδει με τις διατάξεις του Συντάγματος.
Ιδιαίτερο βάρος προσδίδει στην υπόθεση η εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία –σύμφωνα με έγκυρες νομικές πληροφορίες– κινείται υπέρ της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού, ώστε η εισφορά να επιβάλλεται αποκλειστικά στο ποσό πάνω από το όριο. Εφόσον μια τέτοια κατεύθυνση επικρατήσει στην Ολομέλεια, η διαφορά στην τσέπη των δικαιούχων θα είναι τεράστια. Για παράδειγμα, σε μια σύνταξη 2.000 ευρώ, η κράτηση με συντελεστή 7% επί του υπερβάλλοντος ποσού θα περιοριζόταν δραστικά στα 37 ευρώ, έναντι των 140 ευρώ που ισχύουν με το σημερινό σύστημα.
Ωστόσο, η υπόθεση συνοδεύεται από σημαντικό δημοσιονομικό βάρος, καθώς η ΕΑΣ αποτελεί βασική πηγή εσόδων για το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ). Ο Κρατικός Προϋπολογισμός του 2026 προβλέπει συνολικά έσοδα 888 εκατ. ευρώ από την εισφορά σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, την ώρα που το συνολικό απόθεμα του «κουμπαρά» αναμένεται να ξεπεράσει τα 23 δισ. ευρώ στο τέλος του έτους. Αυτό σημαίνει ότι τυχόν ανατροπή του υπολογισμού θα απαιτήσει προσεκτικούς χειρισμούς από την πλευρά της κυβέρνησης, προκειμένου να καλυφθούν τυχόν δημοσιονομικές απώλειες χωρίς να διακυβευτεί η βιωσιμότητα του συστήματος.
Παράλληλα, ανοιχτό παραμένει το κεφάλαιο των αναδρομικών και των χρονικών ορίων παραγραφής. Μια θετική δικαστική κρίση δεν συνεπάγεται αυτόματα την άμεση καταβολή επιστροφών σε όλους τους συνταξιούχους για το παρελθόν, γεγονός που ωθεί συλλόγους και νομικούς να παροτρύνουν σε υποβολή σχετικών αιτήσεων προς τον ΕΦΚΑ για τη διακοπή της παραγραφής και την κατοχύρωση των αξιώσεων. Το υπουργείο Εργασίας, από την πλευρά του, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, έχοντας εξετάσει διάφορα σενάρια αλλά περιμένοντας την τελική ετυμηγορία της Δικαιοσύνης για να προχωρήσει σε οριστικές νομοθετικές παρεμβάσεις.
