Επιστημονικά δεδομένα που συγκέντρωσαν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ συνδέουν την ανάγνωση για ευχαρίστηση με σημαντικά οφέλη που εκτείνονται από τη μνήμη και τη συγκέντρωση έως την ψυχική ευεξία. Σύμφωνα με ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Psychological Medicine, η συστηματική επαφή με τα βιβλία σε διαφορετικές ηλικίες συνδέεται με καλύτερες γνωστικές ικανότητες και ψυχική υγεία, ενώ παράλληλα εκτοξεύει τις προοπτικές πρόληψης σε μεγαλύτερους ενήλικες, συσχετιζόμενη με βραδύτερη γνωστική έκπτωση και χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας.
Ειδικότερα, έρευνα σε περισσότερους από 10.000 εφήβους έδειξε ότι όσοι άρχισαν να διαβάζουν νωρίς στη ζωή τους παρουσίασαν μεταγενέστερα καλύτερη προσοχή, μνήμη και ακαδημαϊκές επιδόσεις, καθώς και λιγότερα προβλήματα ψυχικής υγείας και πιο υγιεινό τρόπο ζωής με λιγότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες. Επιπλέον, οι μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου απέδειξαν ότι τα άτομα αυτά διαθέτουν ελαφρώς μεγαλύτερη επιφάνεια και όγκο εγκεφάλου σε κρίσιμες περιοχές, ενώ τα ευρήματα επεκτείνονται ακόμη και στις μαθηματικές επιδόσεις χάρη στις κοινές γνωστικές διεργασίες.
Τα οφέλη παραμένουν εξίσου ισχυρά και κατά την ενήλικη ζωή, καθώς μελέτες καταδεικνύουν ότι μόλις πέντε λεπτά ανάγνωσης μυθοπλασίας μπορούν να μειώσουν το στρες έως και κατά 20%, ενισχύοντας τη συγκέντρωση και την ενσυναίσθηση. Στους ηλικιωμένους, η πνευματική διέγερση μέσω της ανάγνωσης βιβλίων, εφημερίδων και περιοδικών έχει συνδεθεί με μείωση έως και 33% του κινδύνου εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ, προσφέροντας ουσιαστική θωράκιση απέναντι στην πνευματική φθορά.
Παρά τα αδιαμφισβήτητα θετικά αποτελέσματα, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου λόγω της συνεχούς και επιδεινούμενης πτώσης της συχνότητας ανάγνωσης στα παιδιά και τους εφήβους, ιδίως στα αγόρια 11-16 ετών. Ωστόσο, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι δεν έχει τόση σημασία το τι ή πώς διαβάζουμε, αλλά η ίδια η συνήθεια, η οποία ενισχύεται ακόμα περισσότερο όταν η ανάγνωση γίνεται από κοινού με άλλους, όπως σε λέσχες βιβλίου ή όταν οι γονείς διαβάζουν μαζί με τα παιδιά τους.