Οι δράστες εμφανίζονται ως λογιστές, υπάλληλοι τραπεζών, δημόσιων υπηρεσιών, τηλεπικοινωνιών ή οργανισμών κοινής ωφέλειας. Επικαλούνται επιστροφές χρημάτων, επιδόματα, οφειλές ή τεχνικά προβλήματα και δημιουργούν πίεση, ώστε το θύμα να μην προλάβει να ελέγξει την επικοινωνία.
Στόχος τους είναι συνήθως η απόσπαση προσωπικών και τραπεζικών στοιχείων, όπως αριθμοί καρτών, PIN και κωδικοί επιβεβαίωσης.
Η απειλή της τεχνητής νοημοσύνης
Οι Αρχές προειδοποιούν και για τη χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, μέσω των οποίων μπορεί να απομιμηθεί η φωνή συγγενικού προσώπου. Ο δήθεν συγγενής μπορεί να υποστηρίξει ότι βρίσκεται σε ανάγκη και χρειάζεται άμεσα χρήματα. Στη συνέχεια, ένας υποτιθέμενος αστυνομικός, γιατρός ή άλλος αρμόδιος ενισχύει το σενάριο.
Παρότι οι σχετικές αναφορές παραμένουν περιορισμένες, η μέθοδος θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς αξιοποιεί ένα από τα βασικά στοιχεία εμπιστοσύνης: την αναγνώριση της φωνής.
Ο «λογιστής» παραμένει το συνηθέστερο πρόσχημα
Σε πολλές περιπτώσεις, οι δράστες τηλεφωνούν ως δήθεν λογιστές και ενημερώνουν τα θύματα ότι δικαιούνται επιστροφή φόρου, επίδομα ή άλλη οικονομική παροχή. Άλλοτε επικαλούνται εκκρεμότητα με την Εφορία ή κάποια ρύθμιση που πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα.
Στη συνέχεια ζητούν στοιχεία καρτών, κωδικούς ή κωδικούς μιας χρήσης.
Στην Άρτα, άνδρας πείστηκε ότι δικαιούται επιδόματα και έδωσε στοιχεία δύο τραπεζικών καρτών. Από τους λογαριασμούς του μεταφέρθηκαν συνολικά 2.050 ευρώ.
Σε άλλη υπόθεση, εγκληματική οργάνωση εμφανιζόταν ως λογιστές ή υπάλληλοι του ΔΕΔΔΗΕ και είχε δημιουργήσει τηλεφωνικό κέντρο. Επτά άτομα συνελήφθησαν, ενώ σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ. το παράνομο όφελος ξεπερνούσε το 1,6 εκατ. ευρώ.
Στην Αιγιάλεια, δράστες ζητούσαν από ηλικιωμένους να αφήσουν έξω από τα σπίτια τους χρήματα, κοσμήματα και άλλα τιμαλφή, υποστηρίζοντας ότι θα καταγράφονταν από… δορυφόρο.
Απάτες και μέσω διαδικτυακών αγγελιών
Οι επιτήδειοι αξιοποιούν ακόμη και τις αγοραπωλησίες μέσω διαδικτύου. Σε υπόθεση στη Σάμο, γυναίκα που είχε αναρτήσει αγγελία για την πώληση κινητού έλαβε από υποτιθέμενο αγοραστή έναν παραπλανητικό σύνδεσμο.
Η σελίδα έμοιαζε με τραπεζική πλατφόρμα, αλλά είχε δημιουργηθεί για την υποκλοπή στοιχείων. Από τον λογαριασμό της αφαιρέθηκαν 1.440 ευρώ.
Πλαστά μηνύματα από τράπεζες και e-ΕΦΚΑ
Παραπλανητικά emails και SMS εμφανίζονται επίσης με τα λογότυπα και την ορολογία τραπεζών, του e-ΕΦΚΑ, φορολογικών υπηρεσιών και εταιρειών ηλεκτρισμού.
Τα μηνύματα καλούν τον παραλήπτη να πατήσει έναν σύνδεσμο για επιστροφή χρημάτων, επίδομα, πληρωμή ή διευθέτηση κάποιας εκκρεμότητας. Στη συνέχεια ζητούν προσωπικά ή οικονομικά στοιχεία.
Οι νέες απάτες είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν, επειδή δεν βασίζονται πάντα σε υπερβολικές υποσχέσεις. Χρησιμοποιούν καθημερινές και φαινομενικά ρεαλιστικές καταστάσεις.
Πώς προστατευόμαστε
Οι Αρχές υπενθυμίζουν ότι καμία τράπεζα, δημόσια υπηρεσία ή λογιστικό γραφείο δεν ζητά τηλεφωνικά το PIN ή τον κωδικό μιας χρήσης για πληρωμές, επιστροφές χρημάτων ή επιδόματα.
Δεν ανοίγουμε συνδέσμους από SMS, emails ή μηνύματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Επικοινωνούμε απευθείας με την υπηρεσία ή την εταιρεία, χρησιμοποιώντας επίσημο αριθμό ή εφαρμογή.
Αν κάποιος εμφανιστεί ως λογιστής, επιβεβαιώνουμε την ταυτότητά του μέσω του πραγματικού λογιστή. Αν πρόκειται για τράπεζα, ανοίγουμε μόνοι μας την επίσημη εφαρμογή και ελέγχουμε την κατάσταση του λογαριασμού. Σε τηλεφώνημα από δήθεν συγγενή που ζητά επειγόντως χρήματα, κλείνουμε τη γραμμή και καλούμε εμείς τον συγγενή στον γνωστό αριθμό.
Στις απάτες νέας γενιάς, το ψέμα δεν είναι απλώς πειστικό. Μπορεί να ακούγεται και να φαίνεται αληθινό, ακριβώς τη στιγμή που περιμένουμε να συμβεί κάτι πραγματικό.
