Πώς προκαλείται η βλάβη στην ακοή
Στο εσωτερικό του αυτιού βρίσκεται ο κοχλίας, μια μικρή δομή που περιέχει χιλιάδες ευαίσθητα τριχωτά κύτταρα. Όταν φτάνουν σε αυτά τα ηχητικά κύματα, μετατρέπουν τους ήχους σε ηλεκτρικά σήματα, τα οποία μέσω του ακουστικού νεύρου μεταφέρονται στον εγκέφαλο.
Η παρατεταμένη έκθεση σε δυνατούς ήχους μπορεί να καταστρέψει αυτά τα κύτταρα. Το πρόβλημα είναι ότι δεν ανανεώνονται, με αποτέλεσμα η βλάβη που προκαλείται να είναι συνήθως μόνιμη.
Ο θόρυβος συσσωρεύεται με τα χρόνια
Η απώλεια ακοής δεν προκύπτει απαραίτητα από ένα μόνο πολύ δυνατό περιστατικό. Συχνά είναι αποτέλεσμα μικρών αλλά επαναλαμβανόμενων εκθέσεων σε υψηλές εντάσεις ήχου.
Οι συνήθειες που αποκτούμε από μικρή ηλικία, όπως η συχνή χρήση ακουστικών σε μεγάλη ένταση, μπορεί να επηρεάσουν την ακοή μας αρκετά χρόνια αργότερα. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον για την προστασία της ακοής σε νεότερες ηλικίες.
Η υπερβολική ένταση στα ακουστικά
Τα προσωπικά ακουστικά αποτελούν μία από τις πιο συνηθισμένες πηγές δυνατού ήχου στην καθημερινότητα. Η πολύωρη ακρόαση μουσικής, βίντεο ή παιχνιδιών σε υψηλή ένταση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πρόωρης φθοράς της ακοής.
Ένας απλός τρόπος ελέγχου είναι ο εξής: όταν φοράτε ακουστικά, θα πρέπει να μπορείτε να ακούσετε κάποιον που σας μιλά από κοντά. Αν ο άλλος χρειάζεται να υψώσει πολύ τη φωνή του για να τον ακούσετε, η ένταση πιθανότατα είναι υπερβολική.
Καλό είναι επίσης να λαμβάνονται υπόψη οι προειδοποιήσεις των κινητών τηλεφώνων και άλλων συσκευών όταν η ένταση ξεπερνά τα προτεινόμενα επίπεδα ασφαλείας.
Προστασία σε συναυλίες και δυνατές εκδηλώσεις
Οι δυνατοί ήχοι σε συναυλίες, φεστιβάλ ή άλλες εκδηλώσεις μπορούν να επιβαρύνουν το εσωτερικό του αυτιού ακόμη και μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Η χρήση ειδικών ωτοασπίδων μπορεί να μειώσει την ένταση του ήχου χωρίς να αλλοιώνει σημαντικά την εμπειρία της μουσικής. Με αυτόν τον τρόπο προσφέρεται προστασία χωρίς να χάνεται η απόλαυση της εκδήλωσης.
Προσοχή στα ηλεκτρικά εργαλεία
Οι εργασίες στο σπίτι με ηλεκτρικά εργαλεία μπορεί επίσης να αποτελέσουν πηγή επικίνδυνου θορύβου. Τρυπάνια, πριόνια και άλλος εξοπλισμός μπορούν να δημιουργήσουν επίπεδα ήχου που, όταν επαναλαμβάνονται συχνά ή διαρκούν πολλή ώρα, επιβαρύνουν την ακοή.
Σε αυτές τις περιπτώσεις συνιστάται η χρήση προστατευτικών ακουστικών ή ωτοασπίδων. Αν κάποιος θέλει να ακούει μουσική παράλληλα, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιεί συσκευές με μείωση εξωτερικού θορύβου, ώστε να μην αυξάνει υπερβολικά την ένταση.
Ο θόρυβος στο αυτοκίνητο που συχνά αγνοούμε
Η οδήγηση με ανοιχτό παράθυρο σε δρόμους μεγάλης ταχύτητας μπορεί να εκθέσει τα αυτιά σε έντονο θόρυβο από τον αέρα. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν ο οδηγός ανεβάζει την ένταση του ραδιοφώνου για να καλύψει αυτόν τον ήχο.
Ανάλογη επιβάρυνση αντιμετωπίζουν και οι μοτοσικλετιστές, οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιούν ειδικές προστατευτικές ωτοασπίδες που μειώνουν τον θόρυβο χωρίς να εμποδίζουν την αντίληψη σημαντικών ήχων του δρόμου.
Όχι υπερβολική χρήση ωτοασπίδων
Παρότι οι ωτοασπίδες είναι χρήσιμες σε περιβάλλοντα με έντονο θόρυβο, η συνεχής χρήση τους χωρίς λόγο δεν είναι απαραίτητα ωφέλιμη.
Το αυτί διαθέτει φυσικό μηχανισμό προστασίας και καθαρισμού μέσω του κεριού, το οποίο βοηθά στην προστασία από μικρόβια και σκόνη. Η συχνή χρήση μπατονέτας ή άλλων αντικειμένων μέσα στον ακουστικό πόρο μπορεί να σπρώξει το κερί βαθύτερα, προκαλώντας φραγή ή ερεθισμό.
Σε περίπτωση πόνου, αίσθησης βουλώματος ή ξαφνικής μείωσης της ακοής, είναι απαραίτητη η αξιολόγηση από ειδικό.
Πότε χρειάζεται έλεγχος ακοής
Η απώλεια ακοής δεν αφορά αποκλειστικά τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους. Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, ιδιαίτερα όταν υπάρχει συχνή έκθεση σε δυνατούς ήχους.
Ένας έλεγχος ακοής είναι χρήσιμος όταν κάποιος δυσκολεύεται να παρακολουθήσει συζητήσεις σε χώρους με έντονο θόρυβο, όταν χρειάζεται συχνά να ανεβάζει την ένταση στις συσκευές ή όταν εμφανίζει επίμονο βουητό ή σφύριγμα στα αυτιά.
Η προστασία της ακοής ξεκινά από μικρές καθημερινές επιλογές. Η μείωση της έντασης, η χρήση προστατευτικών μέσων όπου χρειάζεται και η έγκαιρη εξέταση μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση αυτής της πολύτιμης αίσθησης για περισσότερα χρόνια.
