Οι επιλογές στο τραπέζι κατά τη διάρκεια της κύησης και των πρώτων μηνών της ζωής ενός παιδιού φαίνεται πως αφήνουν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην εγκεφαλική λειτουργία, ακόμη και μετά από πολλές δεκαετίες. Πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα φέρνουν στο φως μια ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στον δραστικό περιορισμό της ζάχαρης κατά το ξεκίνημα της ζωής και τη σημαντική μείωση της πιθανότητας εκδήλωσης της νόσου Αλτσχάιμερ στην τρίτη ηλικία.
Η σχετική έρευνα, η οποία φιλοξενείται στην επιστημονική επιθεώρηση npj Aging, επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στο κρίσιμο παράθυρο των πρώτων 1.000 ημερών από τη σύλληψη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χαμηλή κατανάλωση γλυκαντικών ουσιών σε αυτή τη φάση σχετίζεται όχι μόνο με χαμηλότερα ποσοστά άνοιας κάθε μορφής, αλλά και με μειωμένα περιστατικά ψυχιατρικών διαταραχών.
Δεδομένα από μια ιστορική περίοδο λιτότητας
Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων, οι ερευνητές αξιοποίησαν ένα σπάνιο «φυσικό πείραμα» που προέκυψε από τα μέτρα διανομής τροφίμων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Κατά τη μεταπολεμική περίοδο και μέχρι το φθινόπωρο του 1953, η ζάχαρη τελούσε υπό αυστηρό περιορισμό, ενώ στα παιδιά ηλικίας κάτω των δύο ετών δεν χορηγούνταν καθόλου πρόσθετα γλυκαντικά. Η κατάργηση των μέτρων οδήγησε σε κατακόρυφη αύξηση της κατανάλωσής της, προσφέροντας έτσι μια ιδανική βάση σύγκρισης μεταξύ διαφορετικών γενεών.
Μέσα από τη βρετανική δεξαμενή δεδομένων UK Biobank, εξετάστηκε η πορεία της υγείας 60.394 ατόμων που γεννήθηκαν μεταξύ 1951 και 1956. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με βάση το αν οι συμμετέχοντες είχαν βιώσει τις συνθήκες περιορισμού της ζάχαρης αποκλειστικά ως έμβρυα, τόσο στην εμβρυϊκή όσο και στη βρεφική ηλικία, ή αν είχαν γεννηθεί μετά την ελεύθερη διάθεσή της στην αγορά.
Εντυπωσιακά ευρήματα για τη νοητική και ψυχική υγεία
Η στατιστική επεξεργασία των στοιχείων έδειξε ότι όσοι ανατράφηκαν με ελάχιστη έως καθόλου ζάχαρη κατά τις πρώτες 1.000 ημέρες παρουσίασαν αισθητά καλύτερους δείκτες υγείας:
- 46% χαμηλότερο κίνδυνο εμφανίσεως της νόσου Αλτσχάιμερ.
- 27% λιγότερες πιθανότητες εκδήλωσης άνοιας γενικής αιτιολογίας.
- 20% μείωση στην εμφάνιση αγχωδών διαταραχών.
- 11% χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν παρατηρήθηκε καμία μεταβολή όσον αφορά τη νόσο Πάρκινσον.
Νευροαπεικόνιση και βιολογική ηλικία εγκεφάλου
Πέραν των κλινικών διαγνώσεων, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε απεικονίσεις μαγνητικής τομογραφίας από 9.053 άτομα για να εκτιμήσει την ανατομική κατάσταση του εγκεφάλου. Ακόμη και μετά την προσαρμογή των αποτελεσμάτων για κληρονομικούς παράγοντες, διαπιστώθηκε ότι η αποχή από τη ζάχαρη στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης συνδέεται με εγκεφαλική δομή που φαίνεται κατά 0,39 έτη νεότερη. Παράλληλα, καταγράφηκε μεγαλύτερος όγκος στον ιππόκαμπο και τον θάλαμο, δηλαδή σε περιοχές που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη μνήμη και τις ανώτερες γνωστικές λειτουργίες.
Η ανάγκη για περαιτέρω τεκμηρίωση
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι συντάκτες της μελέτης υπογραμμίζουν ότι η εργασία τους αποτυπώνει μια ισχυρή παρατήρηση και δεν αποδεικνύει άμεση σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Επισημαίνουν δε ότι, προτού διαμορφωθούν επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες δημόσιας υγείας, απαιτείται η επιβεβαίωση των ευρημάτων σε σύγχρονες πληθυσμιακές ομάδες με ακριβή καταγραφή των παιδικών διατροφικών συνηθειών.
