Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης και αξιοποίησης των ακινήτων σχεδιάζει το υπουργείο Δικαιοσύνης μέσα από τον νέο Κώδικα Ιδιοκτησίας, ο οποίος φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και να αντιμετωπίσει χρόνια ζητήματα που αφορούν τους ιδιοκτήτες διαμερισμάτων και τις πολυκατοικίες.
Βασικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι η ενοποίηση των διάσπαρτων διατάξεων που ισχύουν σήμερα, ώστε να δημιουργηθεί ένα σαφέστερο και πιο λειτουργικό νομικό πλαίσιο για την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας. Ωστόσο, μέχρι την ψήφιση και την έναρξη εφαρμογής του νέου νόμου εξακολουθούν να ισχύουν οι υφιστάμενες διατάξεις.
Κατάτμηση και συνένωση διαμερισμάτων
Ανάμεσα στις σημαντικότερες προβλέψεις βρίσκεται η δυνατότητα διαχωρισμού ενός μεγάλου διαμερίσματος σε δύο μικρότερες και αυτοτελείς κατοικίες, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου ο κανονισμός της πολυκατοικίας προβλέπει περιορισμούς. Η ρύθμιση αποσκοπεί στην καλύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα όπου η ζήτηση για μικρότερες κατοικίες παραμένει υψηλή.
Ωστόσο, η διαδικασία δεν θα είναι αυτοματοποιημένη. Για να εγκριθεί μια τέτοια παρέμβαση θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες τεχνικές και πολεοδομικές προϋποθέσεις, όπως η δημιουργία δύο πλήρως λειτουργικών κατοικιών με ανεξάρτητες παροχές και η διασφάλιση των απαιτούμενων προδιαγραφών φωτισμού, αερισμού και ασφάλειας. Ανάλογοι έλεγχοι θα απαιτούνται και στις περιπτώσεις συνένωσης δύο διαμερισμάτων σε μία ενιαία κατοικία.
Διευκολύνσεις για ενεργειακές παρεμβάσεις
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις ενεργειακές αναβαθμίσεις των πολυκατοικιών. Το νέο πλαίσιο αναμένεται να διευκολύνει την υλοποίηση έργων όπως η εξωτερική θερμομόνωση, η αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης, καθώς και η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων και αντλιών θερμότητας.
Παρά τις προβλεπόμενες διευκολύνσεις, κάθε παρέμβαση θα εξακολουθεί να συνοδεύεται από τις απαραίτητες τεχνικές μελέτες, καθώς οι εργασίες αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν τη στατική επάρκεια, την όψη του κτιρίου ή τους κοινόχρηστους χώρους.
Τι επιτρέπεται στους κοινόχρηστους χώρους
Ο νέος Κώδικας ξεκαθαρίζει ότι οι ιδιοκτήτες εξακολουθούν να μην μπορούν να προχωρούν αυθαίρετα σε παρεμβάσεις σε ταράτσες, πιλοτές, κλιμακοστάσια, ακάλυπτους χώρους ή στις εξωτερικές όψεις των κτιρίων. Ακόμη και όταν κάποιος διαθέτει δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης συγκεκριμένου χώρου, αυτό δεν του δίνει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί μόνιμες κατασκευές χωρίς τις προβλεπόμενες εγκρίσεις.
Παράλληλα, και οι εργασίες στο εσωτερικό ενός διαμερίσματος θα εξακολουθήσουν να υπόκεινται σε περιορισμούς όταν επηρεάζουν τον φέροντα οργανισμό του κτιρίου, τις κοινόχρηστες εγκαταστάσεις ή τη συνολική λειτουργία της πολυκατοικίας.
Δικαίωμα υψούν και απαραίτητοι έλεγχοι
Ειδική αναφορά γίνεται και στο λεγόμενο δικαίωμα υψούν, καθώς η ύπαρξή του σε ένα συμβόλαιο δεν συνεπάγεται αυτόματα τη δυνατότητα ανέγερσης επιπλέον ορόφου. Για την αξιοποίησή του θα απαιτείται έλεγχος του συντελεστή δόμησης, του επιτρεπόμενου ύψους του κτιρίου, της στατικής του επάρκειας και της πολεοδομικής νομιμότητας.
Πριν από οποιαδήποτε εργασία ή μεταβολή σε μια ιδιοκτησία, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να διαθέτουν όλα τα απαραίτητα έγγραφα, όπως τον τίτλο ιδιοκτησίας, τη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας, τον κανονισμό της πολυκατοικίας, τον πίνακα χιλιοστών, τα σχέδια της οικοδομικής άδειας, την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και τα στοιχεία του Κτηματολογίου. Μόνο μετά τον πλήρη νομικό και τεχνικό έλεγχο θα μπορεί να διαπιστώνεται ποιες παρεμβάσεις επιτρέπονται και ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθηθεί.
