Έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που απασχολούνται σε επαγγέλματα με σύνθετες νοητικές απαιτήσεις ενδέχεται να έχουν μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν άνοια σε μεγαλύτερη ηλικία. Η καθημερινή πνευματική πρόκληση φαίνεται πως βοηθά τον εγκέφαλο να δημιουργεί μεγαλύτερα αποθέματα αντοχής απέναντι στη φθορά.
"Πολλές μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που εργάζονται σε πιο απαιτητικές γνωστικά θέσεις έχουν χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας αργότερα στη ζωή τους", αναφέρει η Jinshil Hyun, επίκουρη καθηγήτρια νευρολογίας στο Albert Einstein College of Medicine.
Ποιες δουλειές φαίνεται να προστατεύουν περισσότερο τον εγκέφαλο
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι επαγγέλματα που απαιτούν επίλυση προβλημάτων, λήψη αποφάσεων, επικοινωνία και συνεχή μάθηση μπορούν να ενισχύσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Μεταξύ των επαγγελμάτων που έχουν συνδεθεί με χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης περιλαμβάνονται:
η εκπαίδευση και η διδασκαλία,
οι δημόσιες σχέσεις,
η πληροφορική και ο προγραμματισμός,
η ιατρική,
η νομική,
η διοίκηση.
Αντίθετα, εργασίες που βασίζονται κυρίως σε επαναλαμβανόμενες διαδικασίες, όπως ορισμένες θέσεις στη βιομηχανία, στις μεταφορές ή στη διοικητική υποστήριξη, έχουν συσχετιστεί με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης προβλημάτων μνήμης και σκέψης.
Η καθηγήτρια ψυχιατρικής στο University College London, Naaheed Mukadam, εξηγεί ότι η εργασία καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της καθημερινής ζωής. "Περνάμε πολλές ώρες στη δουλειά και αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλός μας παραμένει ενεργός για μεγάλο χρονικό διάστημα, συμβάλλοντας στη δημιουργία γνωστικής εφεδρείας".
Τι είναι η γνωστική εφεδρεία
Η γνωστική εφεδρεία περιγράφει την ικανότητα του εγκεφάλου να αντιμετωπίζει τις αλλαγές και τις βλάβες που μπορεί να εμφανιστούν με την ηλικία, χρησιμοποιώντας εναλλακτικά νευρωνικά μονοπάτια.
Με απλά λόγια, ένας εγκέφαλος που έχει δεχθεί συνεχή πνευματικά ερεθίσματα μπορεί να διαχειρίζεται καλύτερα τις δυσκολίες και να διατηρεί τη λειτουργικότητά του για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η εκπαίδευση ως ασπίδα για την εγκεφαλική υγεία
Η μόρφωση φαίνεται επίσης να συνδέεται με καλύτερη προστασία απέναντι στην άνοια. Σε μεγάλη μελέτη που περιλάμβανε σχεδόν 400.000 άτομα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το υψηλότερο εκπαιδευτικό επίπεδο σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Παράλληλα, η εκπαίδευση συχνά οδηγεί σε επαγγέλματα με περισσότερες πνευματικές απαιτήσεις, γεγονός που ενισχύει ακόμη περισσότερο τη γνωστική δραστηριότητα.
Άλλη μελέτη του 2021, στην οποία συμμετείχε και η Δρ. Hyun, έδειξε ότι τα άτομα που είχαν ολοκληρώσει το λύκειο παρουσίαζαν μεγαλύτερη περίοδο ζωής χωρίς άνοια σε σύγκριση με όσους είχαν χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο.
Πώς μπορούμε να κρατήσουμε τον εγκέφαλο ενεργό
Ακόμη και όσοι δεν έχουν ένα επάγγελμα με υψηλές νοητικές απαιτήσεις μπορούν να ενισχύσουν την εγκεφαλική τους υγεία μέσα από καθημερινές συνήθειες.
Οι ειδικοί προτείνουν:
τη συνεχή εκμάθηση νέων πραγμάτων,
την ενασχόληση με δημιουργικά χόμπι,
τον εθελοντισμό και δραστηριότητες που δίνουν αίσθηση σκοπού,
τη διατήρηση κοινωνικών επαφών,
τη σωματική άσκηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διατήρηση της πνευματικής δραστηριότητας μετά τη συνταξιοδότηση. Η απότομη απομάκρυνση από κάθε είδους νοητική πρόκληση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη γνωστική λειτουργία.
Μικρές δραστηριότητες που βοηθούν τον εγκέφαλο
Η προστασία του εγκεφάλου δεν απαιτεί πάντα μεγάλες αλλαγές. Ακόμη και απλές καθημερινές επιλογές, όπως μια βόλτα, μια πολιτιστική δραστηριότητα, η χρήση νέων τεχνολογιών ή η επαφή με φίλους και οικογένεια, μπορούν να προσφέρουν σημαντικά ερεθίσματα.
Η επιστημονική κοινότητα τονίζει ότι η άνοια επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες και κανένα επάγγελμα ή συνήθεια δεν προσφέρει απόλυτη προστασία. Ωστόσο, η διαρκής πνευματική ενεργοποίηση φαίνεται πως αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου όσο μεγαλώνουμε.
