Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Παιδείας, το στέλεχος της Δημόσιας Διοίκησης, Διονύσιος Βλαχάκης, καταθέτει μια σημαντική παρατήρηση σχετικά με την απουσία διάταξης για την ακαδημαϊκή αντιστοίχιση των πτυχίων των πρώην Α.Ε.Ι. Τεχνολογικού Τομέα (Α.Τ.Ε.Ι.). Όπως επισημαίνει ο συντάκτης, παρά τις προηγούμενες δημόσιες αναφορές της πολιτικής ηγεσίας ότι το θέμα εξετάζεται νομοθετικά, το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει σχετική ρύθμιση, αφήνοντας άλυτη μια χρονίζουσα εκκρεμότητα που αφορά χιλιάδες αποφοίτους της ανώτατης εκπαίδευσης.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, έχουν ήδη υποβληθεί και πρωτοκολληθεί στο Υπουργείο Παιδείας, στην Προεδρία της Κυβέρνησης και στους αρμόδιους θεσμικούς φορείς διαδοχικές τεχνικές παρεμβάσεις και υπόμνημα από τον Ιούνιο έως τις αρχές Ιουλίου του 2026, οι οποίες συγκροτούν μια ολοκληρωμένη πρόταση δημόσιας πολιτικής.
Η πρόταση αυτή ξεκαθαρίζει εξ αρχής ότι δεν επιδιώκει μια οριζόντια ή αυτόματη εξομοίωση τίτλων σπουδών, αλλά εισηγείται τη θέσπιση μιας κλιμακωτής, αναλογικής διαδικασίας αντιστοίχισης που βασίζεται στις αρχές του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (EQF) και των πιστωτικών μονάδων ECTS. Συγκεκριμένα, προτείνεται η άμεση ακαδημαϊκή αντιστοίχιση για αποφοίτους με συναφείς διδακτορικούς τίτλους (EQF Level 8), η ταχεία αντιστοίχιση για όσους κατέχουν συναφείς μεταπτυχιακούς τίτλους (EQF Level 7) μέσω συνεκτίμησης της πορείας τους, και η δυνατότητα παρακολούθησης συμπληρωματικών μαθημάτων για τους αποφοίτους που διαθέτουν αποκλειστικά τον βασικό τίτλο σπουδών (EQF Level 6).
Ο κ. Βλαχάκης υπογραμμίζει ότι η προσέγγιση αυτή σέβεται απολύτως την ακαδημαϊκή αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων, έχει λελογισμένο διοικητικό και δημοσιονομικό κόστος και καλεί το Υπουργείο να αξιοποιήσει τις κατατεθείσες προτάσεις εισάγοντας σχετική διάταξη πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή.
Αναλυτικά το υπόμνημα του Διονύσιου Βλαχάκη:
Παράτηση επί του σχεδίου νόμου – Ζήτημα ακαδημαϊκής αντιστοίχισης των πτυχίων των πρώην Α.Ε.Ι. Τεχνολογικού Τομέα (Α.Τ.Ε.Ι.)
Με ενδιαφέρον διαπιστώνεται ότι το παρόν σχέδιο νόμου επιχειρεί να ρυθμίσει σειρά σημαντικών ζητημάτων που αφορούν όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Ωστόσο, δεν περιλαμβάνει διάταξη για την ακαδημαϊκή αντιστοίχιση των πτυχίων των πρώην Α.Ε.Ι. Τεχνολογικού Τομέα, παρά το γεγονός ότι κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα υπήρξαν δημόσιες αναφορές της πολιτικής ηγεσίας ότι το θέμα εξετάζεται νομοθετικά.
Η συγκεκριμένη εκκρεμότητα αφορά χιλιάδες αποφοίτους της ανώτατης εκπαίδευσης και εξακολουθεί να παραμένει άλυτη, παρά τη διαχρονική εξέλιξη του θεσμικού πλαισίου της ανώτατης εκπαίδευσης και την εφαρμογή του Εθνικού και Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων.
Στο πλαίσιο αυτό έχουν ήδη υποβληθεί προς το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού διαδοχικές τεχνικές παρεμβάσεις, οι οποίες συγκροτούν μία ενιαία και εξελισσόμενη πρόταση δημόσιας πολιτικής για την αντιμετώπιση του ζητήματος και έλαβαν τους ακόλουθους αριθμούς πρωτοκόλλου:
• 72143/03-06-2026 – Τεχνικό υπόμνημα με τη βασική τεκμηρίωση του ζητήματος.
• 75960/10-06-2026 – Συμπληρωματικό ενημερωτικό έγγραφο με περαιτέρω στοιχεία και διευκρινίσεις.
• 78326/15-06-2026 – Αίτημα ενημέρωσης σχετικά με τις δημόσιες εξαγγελίες για την επικείμενη νομοθετική αντιμετώπιση του ζητήματος.
• 85968/29-06-2026 – Συμπληρωματικές παρατηρήσεις επί της προτεινόμενης διαδικασίας ακαδημαϊκής αντιστοίχισης, με εξειδίκευση ενός κλιμακωτού και ακαδημαϊκά εφαρμόσιμου μηχανισμού.
• 90076/06-07-2026 - Ολοκληρωμένη πρόταση δημόσιας πολιτικής για την ακαδημαϊκή αντιστοίχιση πτυχίων αποφοίτων πρώην Α.Τ.Ε.Ι.
Οι ανωτέρω παρεμβάσεις τέθηκαν υπόψη του Γραφείου της Υπουργού, του αρμόδιου Υφυπουργού Ανώτατης Εκπαίδευσης, της Γενικής Γραμματείας Ανώτατης Εκπαίδευσης, της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων, του Υπουργείου Εσωτερικών, καθώς και της Προεδρίας της Κυβέρνησης (Γραμματεία Νομικών και Κοινοβουλευτικών Θεμάτων).
Κοινός παρονομαστής όλων των ανωτέρω προτάσεων δεν υπήρξε ποτέ η επιδίωξη μιας οριζόντιας ή αυτόματης εξομοίωσης τίτλων σπουδών. Αντιθέτως, προτάθηκε η διαμόρφωση ενός αντικειμενικού, αναλογικού και ακαδημαϊκά τεκμηριωμένου πλαισίου, συμβατού με τις αρχές του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (EQF), των μαθησιακών αποτελεσμάτων (learning outcomes), των πιστωτικών μονάδων ECTS και της δια βίου μάθησης.
Ειδικότερα, προτάθηκε η θέσπιση μιας κλιμακωτής διαδικασίας αντιστοίχισης, η οποία θα μπορούσε να βασιστεί στους ακόλουθους άξονες:
- Απόφοιτοι με συναφείς διδακτορικούς τίτλους (EQF Level 8). Να προβλέπεται διαδικασία άμεσης ακαδημαϊκής αντιστοίχισης, δεδομένου ότι η επιστημονική τους επάρκεια και η ερευνητική τους κατάρτιση έχουν ήδη αξιολογηθεί και πιστοποιηθεί από τα ίδια τα Πανεπιστήμια μέσω της ολοκλήρωσης διδακτορικών σπουδών.
- Απόφοιτοι με συναφείς μεταπτυχιακούς τίτλους (EQF Level 7). Να προβλέπεται διαδικασία ταχείας αντιστοίχισης μέσω συνεκτίμησης των συνολικών μαθησιακών αποτελεσμάτων, των αποκτηθεισών πιστωτικών μονάδων (ECTS) και της συνολικής ακαδημαϊκής τους πορείας.
- Απόφοιτοι που διαθέτουν αποκλειστικά τον βασικό τίτλο σπουδών (EQF Level 6). Να παρέχεται η δυνατότητα παρακολούθησης συμπληρωματικών μαθημάτων ή λοιπών ακαδημαϊκών υποχρεώσεων, όπως αυτές θα καθορίζονται με απόφαση της Συγκλήτου του οικείου Πανεπιστημίου, κατά τρόπο που να διασφαλίζεται πλήρως η ακαδημαϊκή αυτοτέλεια των Ιδρυμάτων και η τήρηση όλων των αναγκαίων επιστημονικών προϋποθέσεων.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση:
- αναγνωρίζει και αξιοποιεί τη δια βίου μάθηση και τη σωρευτική ακαδημαϊκή εξέλιξη των αποφοίτων,
- αντιμετωπίζει με αναλογικό τρόπο τις διαφορετικές κατηγορίες ενδιαφερομένων,
- σέβεται απολύτως την ακαδημαϊκή αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων,
- περιορίζει τις πιθανές θεσμικές και επιστημονικές αντιδράσεις έναντι οριζόντιων και μη διαφοροποιημένων λύσεων,
- δύναται να εφαρμοστεί σταδιακά, με λελογισμένο διοικητικό και δημοσιονομικό κόστος,
- εναρμονίζεται με τις σύγχρονες ευρωπαϊκές πρακτικές αναγνώρισης και αξιολόγησης προσόντων.
Για τους ανωτέρω λόγους, παρακαλείται το Υπουργείο να επανεξετάσει τη δυνατότητα ένταξης σχετικής διάταξης είτε πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή είτε κατά τη νομοπαρασκευαστική του επεξεργασία, αξιοποιώντας τις ήδη κατατεθειμένες και πρωτοκολλημένες τεχνικές προτάσεις που βρίσκονται στη διάθεσή του.
Η παρούσα δημόσια διαβούλευση αποτελεί μια ουσιαστική θεσμική ευκαιρία για τη δρομολόγηση της επίλυσης ενός ζητήματος που παραμένει σε εκκρεμότητα επί δεκαετίες. Οι αναγκαίες τεχνικές επεξεργασίες και εναλλακτικές προτάσεις έχουν ήδη κατατεθεί και τεθεί υπόψη των αρμόδιων υπηρεσιών. Μια κλιμακωτή, αναλογική και ακαδημαϊκά τεκμηριωμένη διαδικασία αντιστοίχισης, με σεβασμό στην ακαδημαϊκή αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων, δύναται να αποτελέσει μια θεσμικά ισορροπημένη, διοικητικά εφαρμόσιμη και ευρύτερα αποδεκτή λύση προς όφελος της ανώτατης εκπαίδευσης, της δημόσιας διοίκησης και της χώρας εν γένει.
Βλαχάκης Διονύσιος. Απόφοιτος Α.Τ.Ε.Ι. και κάτοχος Μεταπτυχιακών Τίτλων (EQF Level 7) στις Οικονομικές Επιστήμες
