Σε πλήρη ανασχεδιασμό του συστήματος ελέγχου της ακίνητης περιουσίας προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), θεσπίζοντας ένα νέο, απόλυτα ψηφιοποιημένο πλαίσιο παρακολούθησης. Από τις αρχές Ιουλίου τίθεται σε εφαρμογή το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο θα παρέχει στους ελεγκτικούς μηχανισμούς άμεση και διαφανή πρόσβαση στην πραγματική κατάσταση και χρήση των ακινήτων. Η νέα αυτή παρέμβαση, που εντάσσεται στο πρόσφατο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, συνοδεύεται από ένα αυστηρό ποινολόγιο για όσους επιχειρήσουν να αποκρύψουν ή να παραποιήσουν στοιχεία.
Το νέο καθεστώς επιφέρει σημαντικές δεσμεύσεις για το σύνολο των εμπλεκομένων στην αγορά ακινήτων. Οι ιδιοκτήτες, καθώς και όσοι παραχωρούν δωρεάν ή εκμισθώνουν ακίνητα, υποχρεούνται να δηλώνουν με ακρίβεια τον τρόπο αξιοποίησης της περιουσίας τους. Παράλληλα, οι ενοικιαστές φέρουν την ευθύνη για την ορθότητα των στοιχείων, ιδιαίτερα όταν αυτά συνδέονται με την καταβολή κρατικών πόρων. Απαραίτητη προϋπόθεση για την ομαλή ένταξη στο ΜΙΔΑ είναι η προηγούμενη επικαιροποίηση του εντύπου Ε9.
Οι προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις διαμορφώνονται ως εξής:
- Πρόστιμο 500 ευρώ: Επιβάλλεται σε ιδιοκτήτες που θα αμελήσουν να υποβάλουν την ενημερωτική δήλωση εντός τριών μηνών από την έναρξη της μίσθωσης ή της παραχώρησης. Το ίδιο ποσό αφορά και τις καθυστερήσεις που σχετίζονται με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης, η οποία πρέπει να οριστικοποιείται αυστηρά εντός δύο μηνών.
- Πρόστιμο 1.000 ευρώ: Αφορά τις βαρύτερες παραβάσεις, όπου οι μισθωτές καταχωρούν σκοπίμως ψευδή στοιχεία με στόχο την παράνομη είσπραξη επιδομάτων, κρατικών ενισχύσεων ή επιστροφών ενοικίου.
- Πρόστιμο 100 ευρώ: Επιβάλλεται στην περίπτωση που διαπιστωθούν λανθασμένα στοιχεία, χωρίς όμως να προκύπτει πρόθεση καταδολίευσης ή παράνομης διεκδίκησης κρατικής παροχής.
Η εισαγωγή των νέων ψηφιακών εργαλείων πρόκειται να επηρεάσει άμεσα τη δομή του ΕΝΦΙΑ, ενός φόρου που εξασφαλίζει σταθερά έσοδα 2,3 δισ. ευρώ ετησίως. Από το 2027, ο υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ θα συνδεθεί άμεσα με την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτηρίου, αποτυπώνοντας τα πραγματικά γεωμετρικά δεδομένα κάθε ιδιοκτησίας και αντικαθιστώντας το υφιστάμενο σύστημα που βασίζεται στις οικοδομικές άδειες, τους τίτλους ιδιοκτησίας ή το Κτηματολόγιο.
Εάν από τη σύγκριση των στοιχείων προκύψει μεγαλύτερη επιφάνεια ή αλλαγή χρήσης, ο φόρος θα αναπροσαρμόζεται αναλόγως. Στον αντίποδα, εάν η Ηλεκτρονική Ταυτότητα καταγράψει μικρότερη επιφάνεια από την αναγραφόμενη στα επίσημα έγγραφα, ο φόρος θα μειώνεται, ενώ ορίζεται ρητά ότι δεν θα επιβάλλονται αναδρομικά πρόστιμα ανακρίβειας για προηγούμενες δηλώσεις Ε9 ή εκδοθέντα πιστοποιητικά ΕΝΦΙΑ.
Πέρα από τη ρύθμιση της αγοράς ακινήτων, η κυβέρνηση θεσμοθετεί αυστηρότερες διαδικασίες για την πάταξη της μεγάλης κλίμακας φοροδιαφυγής. Μέσω μιας ειδικής διάταξης, καθιερώνονται ταχείες διαδικασίες για την εξάρθρωση οργανωμένων κυκλωμάτων που δραστηριοποιούνται μέσω εικονικών εταιρειών και παρένθετων προσώπων (αχυρανθρώπων).
Το νέο πλαίσιο προβλέπει τη στενή επιχειρησιακή συνεργασία της ΑΑΔΕ με τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος. Οι ελεγκτικές αρχές θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να επιβάλλουν προσωρινούς φόρους και πρόστιμα πριν από την ολοκλήρωση της πλήρους έρευνας, ενσωματώνοντας τα ευρήματα απευθείας στις ποινικές δικογραφίες. Προκειμένου μάλιστα να μην παρακωλύεται η εισπραξιμότητα, η ποινική διαδικασία θα μπορεί να αναστέλλεται προσωρινά μέχρι την οριστικοποίηση των φορολογικών καταλογισμών, διασφαλίζοντας ότι η δίωξη και ο έλεγχος θα εξελίσσονται παράλληλα.
