Έχετε παρατηρήσει ότι σε μια παρέα τα κουνούπια επιλέγουν πάντα τους ίδιους «στόχους»; Ενώ κάποιοι μένουν σχεδόν ανεπηρέαστοι, άλλοι γεμίζουν τσιμπήματα μέσα σε λίγα λεπτά. Η εξήγηση, σύμφωνα με τους επιστήμονες, δεν είναι τυχαία.
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα κουνούπια αξιολογούν μια σειρά από βιολογικά και χημικά σήματα που εκπέμπει ο ανθρώπινος οργανισμός, επιλέγοντας έτσι ποιον θα πλησιάσουν και ποιον θα αγνοήσουν.
Κάθε φορά που αναπνέουμε εκπέμπουμε διοξείδιο του άνθρακα, ένα από τα βασικότερα σήματα που χρησιμοποιούν τα κουνούπια για να εντοπίσουν την παρουσία ανθρώπων.
Οι ερευνητές εξηγούν ότι τα έντομα μπορούν να ανιχνεύσουν το αέριο αυτό από μεγάλη απόσταση. Όσο πλησιάζουν, αρχίζουν να αξιολογούν και άλλους παράγοντες, όπως τη μυρωδιά του σώματος και τη θερμότητα που εκπέμπει το δέρμα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνο τα θηλυκά κουνούπια τσιμπούν, καθώς χρειάζονται το αίμα για την ανάπτυξη των αυγών τους.
Η μυρωδιά του σώματος παίζει καθοριστικό ρόλο
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν ποιος θα γίνει «μαγνήτης» για τα κουνούπια είναι η φυσική οσμή του σώματος.
Το ανθρώπινο μικροβίωμα παράγει εκατοντάδες διαφορετικές χημικές ενώσεις, δημιουργώντας μια μοναδική «χημική υπογραφή» για κάθε άνθρωπο. Ορισμένες από αυτές τις ενώσεις φαίνεται να λειτουργούν σαν ισχυρό δέλεαρ για τα κουνούπια.
Σε επιστημονικές μελέτες έχουν εντοπιστεί συγκεκριμένες ουσίες που σχετίζονται με αυξημένη προσέλκυση των εντόμων. Μάλιστα, ακόμη και μικρές μεταβολές στη συγκέντρωσή τους μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη συμπεριφορά των κουνουπιών.
Γιατί οι έγκυες προσελκύουν περισσότερα κουνούπια
Οι έρευνες δείχνουν ότι οι έγκυες γυναίκες, ιδιαίτερα κατά το δεύτερο τρίμηνο της κύησης, είναι συχνά πιο ελκυστικές στα κουνούπια.
Αυτό αποδίδεται στις αλλαγές που συμβαίνουν στον οργανισμό τους, όπως η αυξημένη θερμοκρασία σώματος, οι μεταβολές στις χημικές ενώσεις που εκλύει το δέρμα και η διαφορετική αναπνευστική λειτουργία.
Οι παράγοντες αυτοί δημιουργούν ένα ισχυρότερο βιολογικό «σήμα» για τα έντομα.
Παρά τη διαδεδομένη άποψη ότι τα κουνούπια προτιμούν συγκεκριμένες ομάδες αίματος, οι επιστήμονες εμφανίζονται επιφυλακτικοί.
Τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δεν επαρκούν για να επιβεβαιώσουν ότι η ομάδα αίματος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην επιλογή των θυμάτων τους.
Αντίστοιχα, δεν υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι το χρώμα των μαλλιών, των ματιών ή του δέρματος επηρεάζει σημαντικά την ελκυστικότητα ενός ανθρώπου στα κουνούπια.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα των ερευνητών αφορά την κατανάλωση αλκοόλ και ειδικότερα της μπίρας.
Μελέτες έχουν δείξει ότι όσοι πίνουν μπίρα γίνονται πιο ελκυστικοί στα κουνούπια, καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματός τους, μεταβάλλεται η οσμή του δέρματος και εκπνέουν μεγαλύτερες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα.
Σε σχετικές έρευνες, τα άτομα που είχαν καταναλώσει μπίρα παρουσίασαν αισθητά υψηλότερα ποσοστά προσέλκυσης κουνουπιών σε σύγκριση με όσους δεν είχαν πιει αλκοόλ.
Η κλιματική αλλαγή φέρνει περισσότερα κουνούπια
Η μελέτη της συμπεριφοράς των κουνουπιών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Η άνοδος της θερμοκρασίας επιτρέπει σε είδη που μεταφέρουν επικίνδυνες ασθένειες να εξαπλώνονται σε νέες περιοχές, αυξάνοντας τον κίνδυνο για εκατομμύρια ανθρώπους.
Είδη όπως το λεγόμενο «κουνούπι τίγρης» έχουν ήδη επεκτείνει την παρουσία τους σε περιοχές όπου μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν μπορούσαν να επιβιώσουν.
Οι ειδικοί συνιστούν απλά αλλά αποτελεσματικά μέτρα προστασίας:
- Φοράτε ανοιχτόχρωμα και φαρδιά ρούχα που καλύπτουν το σώμα.
- Χρησιμοποιείτε εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά προϊόντα.
- Τοποθετείτε κουνουπιέρες σε παράθυρα και κρεβάτια.
- Αποφεύγετε τη στάσιμη συγκέντρωση νερού σε γλάστρες, αυλές και μπαλκόνια.
- Περιορίστε την κατανάλωση αλκοόλ, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες.
- Προτιμήστε ελαφριά γεύματα όταν βρίσκεστε σε εξωτερικούς χώρους.
Το συμπέρασμα των επιστημόνων είναι σαφές: τα κουνούπια δεν επιλέγουν τα θύματά τους στην τύχη. Η χημεία του σώματος, οι συνήθειες και ορισμένα βιολογικά χαρακτηριστικά μπορούν να μετατρέψουν κάποιους ανθρώπους σε ιδιαίτερα ελκυστικούς στόχους, εξηγώντας γιατί τα τσιμπήματα δεν κατανέμονται ποτέ... ισότιμα.
