Η έναρξη της καλοκαιρινής περιόδου φέρνει στην επιφάνεια τη βαθιά οικονομική πίεση που υφίστανται τα ελληνικά νοικοκυριά, ανατρέποντας τα επίσημα αφηγήματα περί γενικευμένης οικονομικής σταθερότητας. Τα ευρήματα πρόσφατης δημοσκόπησης της εταιρείας Alco αποτυπώνουν μια εξαιρετικά ανησυχητική κοινωνική πραγματικότητα: το 47% των πολιτών —σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες— δηλώνει ευθέως ότι φέτος αδυνατεί να πραγματοποιήσει έστω και ολιγοήμερες διακοπές. Η απαγορευτική άνοδος των τιμών στα ναύλα, τη διαμονή και την εστίαση στερεί από ένα τεράστιο τμήμα του πληθυσμού το δικαίωμα της θερινής ανάπαυσης.
Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, η κυβέρνηση επιλέγει να απαντήσει με τη δοκιμασμένη μέθοδο των έκτακτων εισοδηματικών ενισχύσεων. Στο πλαίσιο αυτό, ανακοινώθηκε η έναρξη του αναδιαμορφωμένου προγράμματος «Τουρισμός για Όλους 2026-2027», το οποίο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του Αυγούστου.
Η νέα δομή του προγράμματος και τα διευρυμένα κριτήρια
Το φετινό πρόγραμμα εισάγει μια νέα αρχιτεκτονική δομή, καθώς σχεδιάστηκε για να υλοποιηθεί σε δύο διακριτές φάσεις, στοχεύοντας στην τόνωση τόσο της θερινής όσο και της χειμερινής τουριστικής περιόδου. Το βασικότερο χαρακτηριστικό της νέας παρέμβασης είναι η σημαντική διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων, με σκοπό να συμπεριληφθούν πλέον και στρώματα της μεσαίας τάξης. Πιο συγκεκριμένα, δικαίωμα υποβολής αίτησης αποκτούν πλέον οικογένειες και νοικοκυριά με ετήσιο εισόδημα που αγγίζει ακόμη και τις 58.000 ευρώ.
Παράλληλα, το πρόγραμμα ενσωματώνει στοχευμένες κοινωνικές δικλίδες για ευάλωτες ομάδες:
- Πλήρης άρση περιορισμών για ΑμεΑ: Για πρώτη φορά, τα άτομα με αναπηρία, καθώς και οι οικογένειες με τέκνα με αναπηρία, εντάσσονται στο πρόγραμμα χωρίς κανένα εισοδηματικό κριτήριο.
- Πριμοδότηση πολυτέκνων: Προβλέπεται πρόσθετη οικονομική ενίσχυση ύψους 50 ευρώ για κάθε παιδί, ξεκινώντας από το τέταρτο τέκνο και άνω.
Η συνολική επιδότηση για τους δικαιούχους θα κυμαίνεται από 200 έως 600 ευρώ και η πίστωση του ποσού θα γίνει απευθείας μέσω άυλης ψηφιακής κάρτας. Για την αποφυγή του ψηφιακού αποκλεισμού των μεγαλύτερων ηλικιακά πολιτών, οι αιτήσεις θα πραγματοποιούνται τόσο στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα όσο και μέσω των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ).
Η παγίδα της «οικονομίας των επιδομάτων» και το πραγματικό έλλειμμα
Παρά το θετικό πρόσημο των ειδικών ρυθμίσεων για τα ΑμεΑ και τις πολύτεκνες οικογένειες, η διασύνδεση του προγράμματος με τα πραγματικά δεδομένα της αγοράς προκαλεί έντονο σκεπτικισμό σε οικονομικούς και κοινωνικούς αναλυτές.
Όταν σχεδόν το μισό της ελληνικής κοινωνίας βρίσκεται εκ των πραγμάτων αποκλεισμένο από τις διακοπές λόγω ακρίβειας, η αύξηση των εισοδηματικών ορίων στα χαρτιά κινδυνεύει να λειτουργήσει ως επικοινωνιακό πυροτέχνημα. Αν τα κριτήρια διευρύνονται έως τις 58.000 ευρώ χωρίς την ανάλογη, γενναία αύξηση του συνολικού κρατικού προϋπολογισμού για το πρόγραμμα, ο «Τουρισμός για Όλους» ενδέχεται να μετατραπεί σε μια ιδιότυπη κληρωτίδα. Σε αυτή την περίπτωση, ένας εξαιρετικά περιορισμένος αριθμός τυχερών θα λάβει το πολυπόθητο voucher, ενώ η πλειονότητα των αιτούντων θα μείνει εκτός.
Κριτικοί της κυβερνητικής πολιτικής υπογραμμίζουν ότι η εμμονή σε μια «οικονομία των passes» αδυνατεί να αντιμετωπίσει τις βαθιές ρίζες του προβλήματος, οι οποίες εντοπίζονται στο χαμηλό επίπεδο των μισθών και στις ανεξέλεγκτες ανατιμήσεις των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων και των τουριστικών καταλυμάτων.
