Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) εξετάζει το υπουργείο Εργασίας, με στόχο να διορθωθούν στρεβλώσεις που εδώ και χρόνια προκαλούν δυσανάλογες επιβαρύνσεις σε χιλιάδες συνταξιούχους.
Το ισχύον σύστημα έχει δεχθεί έντονη κριτική, καθώς η κράτηση επιβάλλεται στο σύνολο της σύνταξης και όχι μόνο στο ποσό που υπερβαίνει τα προβλεπόμενα όρια. Ως αποτέλεσμα, ακόμη και μια μικρή αύξηση στη σύνταξη μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά υψηλότερες κρατήσεις, μειώνοντας αισθητά το τελικό ποσό που λαμβάνει ο συνταξιούχος.
Οι μεγαλύτερες αδικίες εντοπίζονται κυρίως σε δύο κατηγορίες δικαιούχων. Η πρώτη αφορά όσους λαμβάνουν κύρια σύνταξη από 1.784 έως 2.080 ευρώ, καθώς σε αυτή την κλίμακα το ποσοστό της εισφοράς διπλασιάζεται από 3% σε 6%. Έτσι, μια μικρή μεταβολή στο ποσό της σύνταξης μπορεί να επιφέρει δυσανάλογη αύξηση στην κράτηση.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά περίπου 10.000 συνταξιούχους με μηνιαίες αποδοχές άνω των 2.200 ευρώ. Σε αρκετές περιπτώσεις οι κρατήσεις είναι ιδιαίτερα υψηλές, φτάνοντας ακόμη και σε επίπεδα που αντιστοιχούν σε μια ολόκληρη χαμηλή σύνταξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί σύνταξη ύψους 2.500 ευρώ, όπου η εισφορά ανέρχεται στα 225 ευρώ μηνιαίως. Για συντάξεις που ξεπερνούν τα 3.500 ευρώ, η κράτηση μπορεί να αγγίξει το 13% ή και το 14%, οδηγώντας σε απώλειες άνω των 500 ευρώ κάθε μήνα.
Σήμερα η ΕΑΣ επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις ή στο άθροισμα κύριων συντάξεων που υπερβαίνουν τα 1.408 ευρώ. Το υπουργείο εξετάζει πλέον ένα νέο μοντέλο υπολογισμού, το οποίο βασίζεται σε προτάσεις που έχουν κατατεθεί και από τον Συνήγορο του Πολίτη.
Η βασική αλλαγή προβλέπει ότι η εισφορά δεν θα επιβάλλεται πλέον στο σύνολο της σύνταξης, αλλά μόνο στο ποσό που υπερβαίνει κάθε εισοδηματική κλίμακα, κατά τα πρότυπα της προοδευτικής φορολόγησης.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η δημιουργία νέων κλιμακίων για συντάξεις από 1.468 έως 1.800 ευρώ, από 1.800 έως 2.300 ευρώ, από 2.300 έως 2.700 ευρώ, από 2.700 έως 3.500 ευρώ και για ποσά άνω των 3.500 ευρώ. Τα ποσοστά που βρίσκονται υπό επεξεργασία κυμαίνονται από 10% έως 20%, ωστόσο θα εφαρμόζονται αποκλειστικά στο επιπλέον ποσό κάθε κλίμακας και όχι στο σύνολο της σύνταξης.
Έτσι, ένας συνταξιούχος που λαμβάνει 1.600 ευρώ θα μπορούσε να δει αισθητή μείωση στην κράτησή του. Ενώ σήμερα πληρώνει εισφορά 48 ευρώ τον μήνα, με το νέο σύστημα η επιβάρυνση θα υπολογίζεται μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το όριο των 1.468 ευρώ, οδηγώντας σε σημαντικά χαμηλότερη κράτηση.
Το οικονομικό κόστος της μεταρρύθμισης εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 150 εκατ. ευρώ ετησίως. Παρά το δημοσιονομικό βάρος, η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει την ΕΑΣ ως μηχανισμό ενίσχυσης του ασφαλιστικού συστήματος, εφαρμόζοντάς την όμως με πιο αναλογικό και δίκαιο τρόπο.
Εφόσον οι αλλαγές προχωρήσουν, χιλιάδες συνταξιούχοι αναμένεται να δουν μικρότερες κρατήσεις και μεγαλύτερο καθαρό ποσό στις μηνιαίες αποδοχές τους, χωρίς να τιμωρούνται για μικρές διαφορές στο ύψος της σύνταξής τους.
