Σε συνθήκες παρατεταμένης οικονομικής πίεσης βρίσκονται τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς το αυξημένο κόστος στέγασης και ενέργειας έχει οδηγήσει σε σημαντική επιδείνωση της δυνατότητάς τους να ανταποκριθούν στις βασικές τους υποχρεώσεις. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), η στεγαστική κρίση δεν περιορίζεται πλέον στους πιο ευάλωτους, αλλά επηρεάζει ολοένα και ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.
Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι για τα νοικοκυριά με εισόδημα κάτω του 60% του διάμεσου, τα ποσοστά καθυστερήσεων σε ενοίκια, στεγαστικά δάνεια και λογαριασμούς κοινής ωφέλειας έχουν εκτοξευθεί την περίοδο 2024–2025 στο 77% έως 80%. Με άλλα λόγια, περίπου 4 στα 5 οικονομικά αδύναμα νοικοκυριά δυσκολεύονται να είναι συνεπή στις πληρωμές τους.
Η πίεση, ωστόσο, δεν σταματά εκεί. Ακόμη και τα μεσαία εισοδηματικά στρώματα εμφανίζουν αυξανόμενες δυσκολίες, με τα ποσοστά καθυστερήσεων να κυμαίνονται μεταξύ 30% και 45%. Το δεδομένο αυτό καταδεικνύει ότι το κόστος στέγασης έχει μετατραπεί σε διαρθρωτικό πρόβλημα για την ελληνική κοινωνία.
Η επιδείνωση είναι ιδιαίτερα έντονη μετά το 2020, καθώς η ενεργειακή κρίση, ο πληθωρισμός και η άνοδος των ενοικίων έχουν επιβαρύνει δραστικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Σε πολλές περιπτώσεις, τα βασικά έξοδα για στέγαση και ενέργεια απορροφούν δυσανάλογο μέρος του εισοδήματος, αφήνοντας ελάχιστο περιθώριο για άλλες ανάγκες.
Σε ευρωπαϊκή σύγκριση, η εικόνα είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Τα αντίστοιχα ποσοστά καθυστερήσεων στην ΕΕ κυμαίνονται σημαντικά χαμηλότερα, γεγονός που υπογραμμίζει το βάθος της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα.
Παράλληλα, καταγράφεται μείωση στο ποσοστό των νοικοκυριών με ενεργό στεγαστικό δάνειο, εξέλιξη που αποδίδεται τόσο στην αποπληρωμή παλαιών δανείων όσο και στη δυσκολότερη πρόσβαση σε νέα χρηματοδότηση. Αν και οι νέες εκταμιεύσεις παρουσιάζουν μικρή ανάκαμψη, παραμένουν πολύ κάτω από τα προ κρίσης επίπεδα, ενώ τα επιτόκια εξακολουθούν να λειτουργούν επιβαρυντικά για τους δανειολήπτες.
Συνολικά, τα δεδομένα σκιαγραφούν μια αγορά κατοικίας και ένα οικονομικό περιβάλλον όπου η στεγαστική επιβάρυνση αποτελεί πλέον βασικό παράγοντα πίεσης για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
