Βασίλης Γκουζέλος 
Ένα εξαιρετικά ανησυχητικό μοτίβο καταστρατήγησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα φέρνει στο προσκήνιο η Διεθνής Αμνηστία, μέσα από μια νέα, εκτενή έκθεση-καταπέλτη. Η παγκόσμια οργάνωση κάνει λόγο για συστηματική και δυσανάλογη χρήση βίας από τις αστυνομικές αρχές εις βάρος ειρηνικών διαδηλωτών, καθώς και επαγγελματιών της ενημέρωσης, όπως δημοσιογράφοι και φωτορεπόρτερ.
Η έκθεση, η οποία φέρει τον χαρακτηριστικό τίτλο «Η διαμαρτυρία δεν είναι πεδίο μάχης: Μοτίβα παράνομης χρήσης αστυνομικής βίας και ατιμωρησίας», αποτελεί προϊόν διετούς επιστημονικής έρευνας. Για τη σύνταξή της αναλύθηκε πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό από κινητοποιήσεις σε ολόκληρη την επικράτεια και πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με περισσότερα από 100 άτομα, τεκμηριώνοντας σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές βλάβες στους θιγόμενους πολίτες.
Στο μικροσκόπιο οι χειροβομβίδες κρότου-λάμψης και οι επώνυμες μαρτυρίες
Κεντρικό σημείο των ευρημάτων αποτελεί η χρήση συγκεκριμένων μέσων καταστολής, με την οργάνωση να ζητά την άμεση απαγόρευση των χειροβομβίδων κρότου-λάμψης στις διαδηλώσεις λόγω των επικίνδυνων τραυματισμών που προκαλούν. Είναι ενδεικτικό ότι από 67 άτομα που κατέθεσαν τη μαρτυρία τους για περιστατικά βίας, τα 30 επιβεβαίωσαν ότι οι εν λόγω χειροβομβίδες στοχοποίησαν απευθείας συγκεντρωμένα πλήθη ή εργαζόμενους του Τύπου.
Η έκθεση φιλοξενεί συγκεκριμένα περιστατικά που προκάλεσαν αίσθηση:
Ο τραυματισμός του φωτορεπόρτερ Μάριου Λώλου: Τον Ιανουάριο του 2025, κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας για το δυστύχημα των Τεμπών, δέχθηκε βλήμα κρότου-λάμψης από δυνάμεις των ΜΑΤ, με αποτέλεσμα κρανιοεγκεφαλική κάκωση και απώλεια ακοής. Οπτικοακουστικό υλικό που επαληθεύτηκε δείχνει ότι ο φωτορεπόρτερ υπήρξε εσκεμμένος στόχος.
Η περίπτωση του φοιτητή Γιώργου Μαύρου: Το 2022, σε φοιτητική κινητοποίηση στη Θεσσαλονίκη, υπέστη εγκαύματα, ρήξη τυμπάνου και απώλεια ακοής από ανάλογη αστυνομική ενέργεια.
Η μαρτυρία της Αναστασίας Πολίτη: Η ηθοποιός και σκηνοθέτιδα τραυματίστηκε σοβαρά τον Οκτώβριο του 2025 σε φιλοπαλαιστινιακή πορεία στην Αθήνα, όταν μηχανή της αστυνομίας εισέβαλε στο πλήθος και η ίδια χτυπήθηκε με γκλομπ.
Παράλληλα, καταγράφεται ένα ευρύ φάσμα παράνομων πρακτικών, όπως επιθέσεις με γκλομπ σε ακινητοποιημένους πολίτες, αλόγιστη χρήση χημικών, καταστολή από δίκυκλες ομάδες και χρήση οχημάτων εκτόξευσης νερού.
Θεσμικό έλλειμμα και το «πέπλο» της ατιμωρησίας
Ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα που αναδεικνύονται είναι η σχεδόν καθολική απουσία απόδοσης ευθυνών για τις παραβάσεις των ενστόλων. Η Διεθνής Αμνηστία εντοπίζει σοβαρές παθογένειες στις πειθαρχικές και δικαστικές έρευνες, με κυριότερες την απουσία ευδιάκριτων διακριτικών στις στολές των μονάδων αποκατάστασης τάξης, η οποία καθιστά αδύνατη την ταυτοποίηση των υπαιτίων, αλλά και την υποστελέχωση του αρμόδιου μηχανισμού διερεύνησης (ΕΜΙΔΙΠΑ).
Τα στατιστικά στοιχεία της ΜΚΟ Greek Helsinki Monitor για την περίοδο 2019 - Νοέμβριος 2025, τα οποία περιλαμβάνονται στην έκθεση, αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος:
Από τις 181 υποθέσεις σοβαρών καταγγελιών κατά κρατικών οργάνων επιβολής του νόμου, σημειώθηκαν μόλις 7 καταδίκες. Ειδικότερα για το αδίκημα των βασανιστηρίων, από 60 σχετικές υποθέσεις, μόνο 4 οδηγήθηκαν στο ακροατήριο και μόλις μία κατέληξε σε καταδίκη.
Ποινικοποίηση του συνέρχεσθαι και αυθαίρετες κρατήσεις
Η κριτική της οργάνωσης επεκτείνεται και στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θεωρείται ότι εκχωρεί υπερβολικές δικαιοδοσίες στην αστυνομία. Καταγγέλλονται αυθαίρετες προσαγωγές χωρίς καμία ένδειξη αξιόποινης πράξης, εξευτελιστικές σωματικές έρευνες, καθώς και περιορισμοί δικαιωμάτων κατά την κράτηση πολιτών, δικηγόρων και δημοσιογράφων.
Ταυτόχρονα, εκφράζεται έντονος προβληματισμός για την ποινικοποίηση της ειρηνικής πολιτικής ανυπακοής, αλλά και για πρόσφατα μέτρα, όπως η απαγόρευση συγκεντρώσεων σε ζώνες της Πλατείας Συντάγματος, που συρρικνώνουν το δικαίωμα της διαμαρτυρίας.
Η Περιφερειακή Ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για την Ευρώπη, Κονδύλια Γώγου, έστειλε σαφές μήνυμα προς την ελληνική πολιτική ηγεσία, τονίζοντας ότι η συμμετοχή ή η κάλυψη μιας ειρηνικής συγκέντρωσης δεν επιτρέπεται να θέτει σε κίνδυνο τη ζωή ή τη σωματική ακεραιότητα κανενός. Κλείνοντας, η οργάνωση ζητά άμεσες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις και αυστηρότερο διεθνή έλεγχο στον αστυνομικό εξοπλισμό μέσω μιας Παγκόσμιας Συνθήκης για Εμπόριο Χωρίς Βασανιστήρια.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Σκάει στην Εκπαίδευση νέα μεγάλη "Βόμβα" για Ιταλικό Πανεπιστήμιο
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
