Αλέξης Μητρόπουλος 
Ο ασφαλιστικός νόμος 4387/2016 («νόμος Κατρούγκαλου, ΦΕΚ Α 85), ο πιο καταστροφικός μνημονιακός νόμος της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ του κ. Αλέξη Τσίπρα, δεν έχει προηγούμενο στην Ασφαλιστική Νομοθεσία της Ευρώπης, αλλά και του πλανήτη ολόκληρου.
Δεν είναι απλά ένας ασφαλιστικός νόμος που έφερε ορισμένες αλλαγές σε ένα εθνικό σύστημα συντάξεων με αρκετά πράγματι προβλήματα. Είναι ένας νόμος-«δόγμα» αφού εισήγαγε τους δικούς του νέους αντιδραστικούς ορισμούς και κανόνες ανατρέποντας τα πάντα στην εκατόχρονη ιστορία του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης (ΣΚΑ) στην Ελλάδα.
Ο νόμος Τσίπρα-Κατρούγκαλου ιδεολογικά (δογματικά) είναι το ασφαλιστικό «μανιφέστο» της πιο ακραίας θεωρίας του νεοφιλελευθερισμού στον τομέα της Κοινωνικής Ασφάλισης. Έχει συμπυκνώσει τα πιο αντικοινωνικά και απάνθρωπα στοιχεία που έχουν ποτέ υπάρξει στον χώρο των συντάξεων.
Δεν είναι όμως μόνο το ακραίο αντικοινωνικό του δόγμα, η ιδεολογία του, η αντικοινωνικότητα και η θεσμική του βαρβαρότητα. Είναι και ο κοινωνικός δαρβινισμός που τον εμπνέει και τον διαπερνά στο σύνολό του. Είναι ένας νόμος-μηχανή παραγωγής φτωχών, ένας μηχανισμός που –αν δεν καταργηθεί, θα αποτελεί για δεκαετίες τη «φτωχομηχανή» της χώρας. Θα λεηλατεί σε μόνιμη βάση τους συνταξιούχους και τις οικογένειές τους, θα αφαιμάζει τους ενεργούς ασφαλισμένους και θα τους φτωχοποιεί κλέβοντας τον μόχθο και τα πενιχρά τους εισοδήματα.
Ο νόμος Τσίπρα-Κατρούγκαλου 4387/2016 είναι όχημα βίαιης μεταφοράς πλούτου, ένας εισπρακτικός, «φορομπτηχτικός» μηχανισμός μεταβίβασης πλούτου από τους συνταξιούχους-ασφαλισμένους στο κράτος και τους δανειστές.
Για να κατανοήσουν οι Έλληνες και οι Ελληνίδες την πρωτοφανή αγριότητά του απέναντι στους συνταξιούχους και τους ασφαλισμένους που δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία της Ευρώπης, μελετήσαμε και παραθέτουμε, με επιστημονικά πάντα κριτήρια, τις διατάξεις κατ' άρθρο αναφέροντας το είδος κάθε περικοπής και το κόστος για τους συνταξιούχους.
Καταλήξαμε λοιπόν ότι, κατά την περίοδο 2015-2025, τη δεκαετία δηλαδή ισχύος τού γ' Μνημονίου (ν. 4336/2015) και του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), οι πραγματικές απώλειες για τους συνταξιούχους ανέρχονται στο ιλιγγιώδες ποσό των 90 δις €!!
Ι. Οι τριάντα (30) παρεμβάσεις του νόμου Κατρούγκαλου
Ο νόμος Κατρούγκαλου τής τριτομνημονιακής κυβέρνησης Τσίπρα παρενέβη βίαια στα εισοδήματα ασφαλισμένων και συνταξιούχους με τις παρακάτω τριάντα (30) παρεμβάσεις και συνολικές απώλειες για τους συνταξιούχους 90 δις ευρώ, κατά την περίοδο 2015-2025.
1. Νομιμοποίηση περικοπών ύψους 40 δις € α' και β' Μνημονίου (άρθρο 14 παρ.2α ν. 4387/2016)
Ο νόμος Κατρούγκαλου νομιμοποίησε τις 18 περικοπές κύριων και επικουρικών συντάξεων και εφάπαξ του α' και β' Μνημονίου (ν. 3845/2010 και 4046/2012) και των εφαρμοστικών τους νόμων, κυρίως τού ακραία αντι-ασφαλιστικού και αντεργατικού ν. 4093/2012.
Η πιο αντικοινωνική και αντισυνταξιοδοτική διάταξη του άρθρου 14 του νόμου Κατρούγκαλου, που ουσιαστικά νομιμοποίησε όλες τις περικοπές των δύο πρώτων Μνημονίων και των εφαρμοστικών τους νόμων, στοίχισε πάνω από 40 δις € στους συνταξιούχους και ασφαλισμένους και έχει την εξής διατύπωση: «2.α. Μέχρι την 31.12.2018, οι συντάξεις της προηγούμενης παραγράφου συνεχίζουν να καταβάλλονται στο ύψος που είχαν διαμορφωθεί (σ.σ. με όλες τις περικοπές) κατά την 31.12.2014, σύμφωνα με τις τότε ισχύουσες διατάξεις.»!!
Σε αυτή τη διάταξη-«πλυντήριο» και νομιμοποίησης όλων των περικοπών των συντάξεων με το α' και β' Μνημόνιο στηρίχθηκε άλλωστε και η Ολομέλεια του Συμβουλίου Επικρατείας, όταν με αποφάσεις της (κυρίως τις υπ'αριθ. 1890-1891/2019) έκρινε συνταγματικές τις περικοπές των συντάξεων των δύο προηγουμένων Μνημονίων ανατρέποντας τις προηγούμενες δικές της με αριθ. 2287-
2288/2015, με τις οποίες είχαν κριθεί αντισυνταγματικές!! Η ανατροπή αυτή δεν έχει προηγούμενο στα παγκόσμια δικαστικά χρονικά!
Τις περικοπές αυτές των συντάξεων ύψους πάνω από 40 δις € των δύο πρώτων Μνημονίων, που νομιμοποίησε ο νόμος Τσίπρα-Κατρούγκαλου, τις χρεώνονται οπωσδήποτε και οι μνημονιακές κυβερνήσεις προ του 2015 που τις ψήφισαν και εν μέρει τις εφήρμοσαν, αλλά και η σημερινή κυβέρνηση τής ΝΔ που εξακολουθεί να τις εφαρμόζει πιστά.
2.Κατάργηση του ΕΚΑΣ (άρθρο 92 παρ.4 ν. 4387/2016)-Απώλειες 2,5 δις €
Με βάση το γ' Μνημόνιο (ν. 4336/2015), ο νόμος Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016) κατήργησε από 1-1-2020 το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ) για όλους τους «παλαιούς» δικαιούχους, αλλά και για τους νέους που παράγονται μαζικά στο νέο αντικοινωνικό και αντιασφαλιστικό τοπίο που δημιούργησε ο νόμος Κατρούγκαλου.
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 92 (παρ.4) του νόμου Κατρούγκαλου: «Από 1.1.2017 και μέχρι 31.12.2019 και σε ετήσια βάση τα ποσά που αναφέρονται στα εισοδηματικά κριτήρια της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού, καθώς και τα ποσά του επιδόματος που αναφέρονται στην παράγραφο 2, αναπροσαρμόζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, προκειμένου τα ως άνω κριτήρια να βαίνουν κάθε έτος μειούμενα, με σκοπό αντίστοιχη ετήσια εμπροσθοβαρή μείωση της δαπάνης της παροχής μέχρι την ολοκληρωτική κατάργηση αυτής. Από 1.1.2020 η παροχή αυτή καταργείται.».
Αρχικά το ΕΚΑΣ θεσπίστηκε με τον ν. 2434/1996 (ΦΕΚ Α΄ 188). Είναι γνωστό ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ήδη από τη συμφωνία της 12ης Ιουλίου 2015, είχε δεσμευτεί για την περικοπή του και την εξοικονόμηση 2,5 δις € (συνολικά) έως το τέλος του 2019, από τη συγκεκριμένη μη ανταποδοτική προνοιακή παροχή, όπως υποστήριζαν οι δανειστές και οι ηγεσίες των μνημονιακών κομμάτων στην πατρίδα μας.
Ακολούθως, με το γ' Μνημόνιο (ν. 4336/2015 σελ. 1021), που ψήφισαν από κοινού ΣΥΡΙΖΑ-ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, αποφασίστηκε η οριστική κατάργηση του ΕΚΑΣ από 1-1-2020, με συνέπεια η απώλεια για τους συνταξιούχους, για το χρονικό διάστημα 2016-2019, να ανέλθει στα 2,5 δις €, σύμφωνα με τη σχετική Έκθεση του ΓΛΚ!
3.Αύξηση της εισφοράς υπέρ υγείας από 4% σε 6% στις ΚΥΡΙΕΣ συντάξεις. Επιβολή νέας εισφοράς υπέρ υγείας 6% στις επικουρικές συντάξεις (άρθρο 44 ν. 4387/2016) - Απώλειες 20 δις € και πλέον για την περίοδο 2015-2025
Το γ' Μνημόνιο και ο νόμος Κατρούγκαλου επέβαλαν ισόβιο φόρο-«χαράτσι» σε όλες ανεξαιρέτως τις καταβαλλόμενες συντάξεις. Ειδικότερα, η κυβέρνηση Τσίπρα, πλην τού ότι αύξησε από 4% σε 6% την εισφορά υπέρ υγείας σε όλες τις κύριες συντάξεις, επέβαλε πρόσθετη νέα εισφορά ύψους 6% υπέρ υγείας και σε όλες τις επικουρικές!
Η γενίκευση αυτής της εισφοράς υπέρ ασθενείας (ΕΟΠΥΥ) σε όλους τους συνταξιούχους και σε όλες τις συντάξεις αποτελεί στην ουσία οριζόντια και αδικαιολόγητη περικοπή τους (αφού καθ' όλο τον εργασιακό τους βίο οι σημερινοί συνταξιούχοι πλήρωναν αντίστοιχη εισφορά) και αξίζει να αναφερθούμε περισσότερο:
Ειδικότερα με το γ' Μνημόνιο και τον νόμο Κατρούγκαλου θεσπίστηκε σε μόνιμη βάση:
) η αύξηση κατά 2% (από 4% σε 6%) της εισφοράς υπέρ υγείας (ΕΟΠΥΥ) σε 2.600.000 περίπου κύριες συντάξεις (καταβαλλόμενες και εκκρεμούσες),
ii) η καταβολή, για πρώτη φορά από 1-7-2015, εισφοράς ύψους 6% υπέρ υγείας (ν. 4387/2016, άρθρο 44) από 1.300.000 επικουρικές συντάξεις (καταβαλλόμενες και εκκρεμούσες),
iii) η επιβολή διπλής εισφοράς σε 1.300.000 συνταξιούχους που λαμβάνουν κύρια και επικουρική σύνταξη,
ίν) η επιβολή εισφοράς ύψους 6% στο άθροισμα των καταβαλλόμενων συντάξεων, σε περίπτωση συρροής περισσότερων της μίας κύριων συντάξεων στο ίδιο πρόσωπο, και
ν) η επιβολή για πρώτη φορά πολλαπλής εισφοράς υπέρ υγείας σε όσους λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη (ή συντάξεις) και έχουν εισόδημα από μισθωτή εργασία.
Στην περίπτωση αυτή καταβάλλεται το προβλεπόμενο ποσοστό εισφοράς υπέρ υγειονομικής περίθαλψης επί της συντάξεως που λαμβάνουν, καθώς και επί των πάσης φύσεως αποδοχών ή επί του μηνιαίου εισοδήματός τους (άρθρο 44, παρ. Α, ν. 4387/2016).
Από το «χαράτσι» που γενίκευσε ο ν. 4387/2016, σε όλες τις κύριες και επικουρικές συντάξεις, κατά την περίοδο 2015-2025 οι συνταξιούχοι και ασφαλισμένοι έχουν καταβάλλει πάνω από 20 δις € υπέρ ΕΟΠΥΥ.
Αποκαλυπτικά είναι και τα όσα περιλαμβάνονται στις Εισηγητικές Εκθέσεις των κρατικών προϋπολογισμών για τα έτη 2015-2025, όπου φαίνεται αδιαμφισβήτητα ότι η επιβολή της μηνιαίας εισφοράς 6% σε πάνω από 5 εκατ. συνταξιοδοτικές παροχές κόστισε στους συνταξιούχους, κατά την περίοδο 2015-2025, περίπου 25 δις € και πλέον. Η ετήσια εισφορά υπέρ υγείας επί όλων των συντάξεων αποτελεί το 90% και πλέον των ετήσιων εσόδων του ΕΟΠΥΥ, σύμφωνα με τις αναλύσεις μας και σχετικούς πίνακες (βλ. τα βιβλία μας «Το μέλλον των συντάξεων», 2022 και «Αγορά εργασίας και συντάξεις», 2024, Εκδόσεις 60+).
4. Νομιμοποίηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) που πληρώνουν οι συνταξιούχοι πάνω από κάποιο ύψος σύνταξης (άρθρο 14 ν. 4387/2016)-Απώλειες 4 δις € για την περίοδο 2015-2025
Ο νόμος Κατρούγκαλου 4387/2016 νομιμοποίησε και διατήρησε την Ειδική Εισφορά-«φόρο» της ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις των συνταξιούχων του Δημοσίου, ΝΑΤ και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης με αρμοδιότητας Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που είχε επιβληθεί με τον ν. 3863/2010 του α' Μνημονίου. Παραθέτουμε τα παλιά και τα νέα κλιμάκια της ΕΑΣ από 1-1-2026.
Εξάλλου ο ν. 4387/2016 διατήρησε την ΕΑΣ και στις επικουρικές συντάξεις που είχε θεσπιστεί με τον ν. 3986/2011, αρμοδιότητας όλων των Υπουργείων, καθώς και των ΝΠΙΔ που χορηγούν επικουρικές συντάξεις και την όρισε στα παρακάτω ποσοστά, που ισχύουν και σήμερα:
. Για συντάξεις από 300,01 € έως 350,00 €, ποσοστό 3%
ii. Για συντάξεις από 350,01 € έως 400,00 €, ποσοστό 4%
iii. Για συντάξεις από 400,01 € έως 450,00 €, ποσοστό 5%
ίν. Για συντάξεις από 450,01 € έως 500,00 €, ποσοστό 6%
ν. Για συντάξεις από 500,01 € έως 550,00 €, ποσοστό 7%
νί. Για συντάξεις από 550,01 € έως 600,00 €, ποσοστό 8%
vii. Για συντάξεις από 600,01 € έως 650,00 €, ποσοστό 9%
viii. Για συντάξεις από 650,01 € και άνω, ποσοστό 10%.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΕΝΥΠΕΚΚ, οι συνολικές απώλειες από το 2015 μέχρι και το 2025 (εξαιρουμένων των ετών 2017-2018 που η ΕΑΣ είχε κριθεί αντισυνταγματική με την υπ'αριθ. 1477/2021 απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου και μόνο για συνταξιούχους δημοσίους υπαλλήλους και ενστόλους) από τις περικοπές υπέρ ΕΑΣ των κύριων και επικουρικών συντάξεων οι συνολικές απώλειες ξεπερνούν τα 5 δις €. Ο μέσος όρος των περικοπών για κάθε συνταξιούχο ή τους κληρονόμους του ανέρχεται στο ποσό των 30.000 €.
Έτσι αποδεικνύεται για μία ακόμη φορά η ...ευφάνταστη μέθοδος τής οικονομικής πολιτικής τής κυβέρνησης ΝΔ που από τη μία αυξάνει κατά ένα μικρό ποσοστό τις συντάξεις και από την άλλη εισπράττει υπερδιπλάσια από τους φόρους και τις «εισφορές» που έχουν θεσπίσει μνημονιακοί νόμοι και που δυστυχώς ισχύουν μέχρι και σήμερα!!
Θα αρκεστούμε να επαναλάβουμε ότι η παρακράτηση υπέρ ΕΑΣ, ο ιδιότυπος αυτός φόρος τής πρώτης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ που διατήρησαν και εφήρμοσαν σχολαστικά μέχρι σήμερα όλες οι μνημονιακές κυβερνήσεις, πρέπει να καταργηθεί άμεσα και αναδρομικά.
Οι συνολικές απώλειες των συνταξιούχων, κατά τη δεκαετία 2015-2025, είναι 4 δις €!
5.Περικοπή των συντάξεων ύψους 1.300 € μικτά και άνω (άρθρο 96 παρ.4 ν. 4387/2016)-Απώλειες πάνω από 5 δις €
Ο νόμος Κατρούγκαλου επέβαλε μεγάλες περικοπές στις κύριες συντάξεις που, μαζί με τις επικουρικές, ξεπερνούσαν το ποσό των 1.300 € μεικτά.
Συγκεκριμένα η παρ.4 του άρθρου 96 του ν. 4387/2016 ορίζει ότι: «Οι ήδη καταβαλλόμενες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου επικουρικές συντάξεις αναπροσαρμόζονται με εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος άρθρου, εφόσον το άθροισμα κύριας και επικουρικής σύνταξης του δικαιούχου υπερβαίνει το ποσό των χιλίων τριακοσίων (1300) ευρώ.».
Από τη διάταξη αυτή, οι συνταξιούχους, την περίοδο 2015-2025, έχασαν πάνω από 5 δις €!
6.Νομιμοποίηση-επανακατάργηση της 13ης και της 14ης σύνταξης (άρθρο 14 παρ.2α ν. 4387/2016)-Απώλειες 15 δις € για την περίοδο 2015-2025
Με το άρθρο 14, ο ν. 4387/2016 νομιμοποίησε την οριστική κατάργηση της 13ης και 14ης σύνταξης (Δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα) του α' και του β' Μνημονίου.
Η κατάργηση των Δώρων στις κύριες και επικουρικές συντάξεις είναι η σημαντικότερη σε ύψος ποσού περικοπή (μετά τη γενίκευση της εισφοράς 6% υπέρ ΕΟΠΥΥ σε 5.000.000 συντάξεις και πλέον), που έχει γίνει ποτέ στο εισόδημα των συνταξιούχων.
Κατά την περίοδο 2010-2015 οι συνταξιούχοι έχασαν δύο (2) συντάξεις για κάθε έτος (εκτός από τα έτη 2010 και 2011, που εισέπραξαν μόνο μέρος των Δώρων).
Κατά την περίοδο 2015-2025, που ισχύει το γ' Μνημόνιο και ο νόμος Κατρούγκαλου, που επαναθέσπισαν την κατάργηση των τριών Δώρων, κάθε συνταξιούχος έχασε (2 συντάξεις Χ 10 έτη=) 20 συντάξεις και συνολικά οι συντάξεις έχασαν 15 δις € μόνο από αυτή την αιτία!!
Η 13η σύνταξη-«παρωδία» που χορήγησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ πριν τις εθνικές εκλογές του 2019 με το άρθρο 120 του ν. 4611/2019 (ΦΕΚ Α' 73), ήταν συνολικού κόστους 830 εκατ. €, αφού μόνο οι συνταξιούχοι με ποσό σύνταξης έως 500 € έλαβαν το 100% τής 13ης σύνταξης, ενώ οι λοιποί έλαβαν το 70%, το 50% και το 30% αντίστοιχα.
7.Μείωση «παλαιών» συντάξεων μέσω της «προσωπικής διαφοράς» (άρθρα 14 και 33 ν. 4387/2016)-Απώλειες 2 δις €
Ο ν. 4387/2016 νομοθέτησε για όλους τους «παλαιούς» συνταξιούχους τον θεσμό τής «προσωπικής διαφοράς», έναν δηλαδή μηχανισμό μείωσης των «παλαιών» συντάξεων (προ 13-5-2016) μέσω της διαδικασίας του επανυπολογισμού-αναπροσαρμογής των ήδη καταβαλλομένων ή καταβλητέων συντάξεων στις 13-5-2016, με βάση τα νέα μικρότερα ποσοστά αναπλήρωσης που ο ίδιος ο ν. 4387/2016 θέσπισε!!
Ήδη οι συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά δεν έλαβαν την αύξηση 7,75% το 2023, κατά 3% το 2024, κατά 2,4% το 2025 και κατά 2,4% το 2026 και σωρευτικά κατά 15,55%, αφού αυτή συμψηφίστηκε με την προσωπική διαφορά.
Το κόστος αυτής της παρέμβασης για τους συνταξιούχους άγγιξε τα 2 δις €!!
Σημειωτέον ότι με το άρθρο 265 του ν. 5259/2025 (Α 228) καταργήθηκε από 1-1-2027 ο θεσμός της Προσωπικής Διαφοράς, όπως είχε θεσπιστεί με το άρθρο 14 του νόμου Κατρούγκαλου.
8.Νομιμοποίηση και υλοποίηση της κατάργησης των κοινωνικών πόρων υπέρ των Αλληλοβοηθητικών και Επικουρικών Ταμείων (άρθρο 14 ν. 4387/2016)-Απώλειες 7 δις €
Με το άρθρο 14 ο ν. 4387/2016 νομιμοποίησε την κατάργηση των κοινωνικών πόρων υπέρ των Ασφαλιστικών Ταμείων που είχε αρχικά θεσπίσει ο ν. 4254/2014 (ΥΠΟΠΑΡ. ΙΑ.3 παρ. 1α, ΦΕΚ Α 85). Η κυβέρνηση Τσίπρα, κατά την περίοδο 2015-2019, δυστυχώς ολοκλήρωσε και εφήρμοσε τις παραπάνω αντιασφαλιστικές διατάξεις.
Κοινωνικοί πόροι χαρακτηρίστηκαν μεταπολεμικά στα Συστήματα Κοινωνικής Ασφάλισης, στην Ευρώπη και την Ελλάδα, ορισμένες ειδικές εισφορές υπέρ Ασφαλιστικών Οργανισμών (κυρίως των Ταμείων Επικουρικής Ασφάλισης) από τρίτους, καταναλωτές προϊόντων ή χρήστες υπηρεσιών, δηλαδή όχι από τους ίδιους τους ασφαλισμένους-μέλη των συγκεκριμένων Ταμείων.
Στην ουσία οι κοινωνικοί πόροι αποτέλεσαν βασικό πυλώνα-μηχανισμό χρηματοδότησης ορισμένων Ασφαλιστικών Ταμείων και γενικά της Κοινωνικής Ασφάλισης μαζί με τις εισφορές εργαζομένων-εργοδοτών και την κρατική επιχορήγηση.
Το μεγαλύτερο τμήμα των κοινωνικών πόρων, που πρωτοθεσπίστηκαν τη δεκαετία του 1970 με ορισμένες παλιότερες εξαιρέσεις, κατευθύνθηκε στον ΟΓΑ, στο ΙΚΑ, στο ΕΤΑΑ, στον ΟΑΕΕ κ.ά. Τα μεγαλύτερα έσοδα στο διάστημα λειτουργίας του θεσμού είχε ο ΟΓΑ. Ο κύριος όγκος προήλθε από εισπράξεις επί του φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, καθώς και από ειδική εισφορά σε είδη καθημερινής ανάγκης ή πολυτελείας. Πολλά Ταμεία διατήρησαν μέχρι την κατάργησή τους ένα ανεκτό ύψος συντάξεων μόνον από τους κοινωνικούς πόρους!
Από 1-1-2015 (που ίσχυσε η κατάργηση και ολοκληρώθηκε με τον ν. 4387/2016) μέχρι και 31-12-2025, οι απώλειες για τα Ασφαλιστικά Ταμεία ανήλθαν στο 1 δις € κατ' έτος και συνολικά στα 7 δις €.
9.Αύξηση του κόστους για την αναγνώριση πλασματικών χρόνων για θεμελίωση-προσαύξηση σύνταξης (άρθρα 15 και 34 ν. 4387/2016)-Απώλειες 2 δις €
Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 1β του άρθρου 15 του ν. 4387/2016, η εισφορά (20%) για αναγνώριση πλασματικού χρόνου «υπολογίζεται επί των συντάξιμων αποδοχών του ασφαλισμένου κατά το μήνα υποβολής της αίτησης εξαγοράς και, εφόσον έχει διακοπεί η απασχόληση, επί των αποδοχών του τελευταίου μήνα απασχόλησης αναπροσαρμοσμένων κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Το συνολικό ποσό της κατά τα ανωτέρω εξαγοράς καταβάλλεται σε τόσες μηνιαίες δόσεις, όσοι είναι οι μήνες που αναγνωρίζονται. Το ποσό αυτό μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ, οπότε παρέχεται έκπτωση 15%.».
Οι απώλειες από τη διάταξη αυτή ανήλθε στα 2 δις €, κατά την περίοδο 2015-2025!
10. Αναστολή αύξησης των συντάξεων μέχρι 31-12-2022 (άρθρο 14 παρ.3α ν. 4387/2016)-Απώλειες 2,5 δις €
Ο νόμος Κατρούγκαλου απαγόρευσε κάθε αύξηση στις συντάξεις μέχρι 31-12-2021, νομιμοποιώντας τις διατάξεις του ν. 4336/2015 (άρθρο 2 περ.3). Το «πάγωμα» στις αυξήσεις των συντάξεων, που επέβαλε ο ν. 4387/2016, παρατάθηκε αργότερα με τους ν. 4472/2017 (άρθρο 1 παρ.4α) και 4475/2017 (άρθρο 3) μέχρι 31-12-2022.
Το κόστος από την αναστολή τής αύξησης των συντάξεων ανήλθε, κατά την περίοδο 2016-2022, στα 2,5 δις €, σύμφωνα με τις υπ'αριθ. 112/24/17 και 128/12/2017 Εκθέσεις του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Η αύξηση των κατ' έτος αύξηση των συντάξεων άρχισε από 1-1-2023.
11.Μείωση της κατώτατης σύνταξης από 486 € σε 392 € και μετά σε 384 € (άρθρο 14 ν. 4387/2016)-Απώλεια 3 δις €
Ο ν. 4387/2016 νομιμοποίησε τη μείωση της κατώτατης κύριας σύνταξης από 486 € σε 392 αρχικά και μετά σε 384 € και 346 €, για 15 και 20 έτη ασφάλισης αντίστοιχα (σχετική η εγκύκλιος Χαϊκάλη με αριθ. πρωτ. Φ.80000/οικ.36954/1255/14-8-2015).
Η μείωση της κατώτατης κύριας σύνταξης από 486 € σε 392 €, που αφορά όλους όσοι συνταξιοδοτήθηκαν από 1-1-2015 μέχρι 12-5-2016 (ημερομηνία ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου), εφαρμόστηκε σε όλους τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης.
Η ανωτέρω δραστική μείωση της κατώτατης κύριας σύνταξης κατά 100 € δημιούργησε το έδαφος για τη θέσπιση της εθνικής σύνταξης κατά τις επιταγές του γ' Μνημονίου και τη διάκρισή της σε αυτούς που λαμβάνουν 346 € με 15 έτη ασφάλισης (4.500 ΗΕ) και σε αυτούς που λαμβάνουν 384 € με 20 έτη ασφάλισης (6.000 ΗΕ), σύμφωνα και με τα ειδικότερα οριζόμενα στο άρθρο 7 (παρ. 6) του ν. 4387/2016, στο οποίο αναφέρεται επί λέξει ότι: «Για την πρώτη εφαρμογή του νόμου αυτού η εθνική σύνταξη ορίζεται σε τριακόσια ογδόντα τέσσερα (384) ευρώ μηνιαίως και καταβάλλεται ακέραια εφόσον έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης. Το ποσό της εθνικής σύνταξης βαίνει μειούμενο κατά 2% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται των 20 ετών, εφόσον έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης. Η εθνική σύνταξη αναπροσαρμόζεται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 3 του άρθρου 14 του παρόντος.».
Το κόστος αυτής της παρέμβαση ανέρχεται σε 3 δις €!
12.Χορήγηση ΜΙΑΣ μόνο εθνικής σύνταξης σε δικαιούχους περισσοτέρων κύριων συντάξεων (άρθρο 7 παρ.5 ν. 4387/2016)-Απώλειες 5 δις €
Ο ν. 4387/2016 επέβαλε τη χορήγηση ΜΙΑΣ ΜΟΝΟ εθνικής σύνταξης, στην περίπτωση που ο συνταξιούχος δικαιούται περισσότερες τής μίας κύριες συντάξεις (σώρευση συντάξεων).
Ειδικότερα σύμφωνα με την παρ.5 του άρθρου 7 του ν. 4387/2016: «Σε περίπτωση σώρευσης συντάξεων χορηγείται μία εθνική σύνταξη. Στην περίπτωση συνταξιούχου ή δικαιούχου μιας πλήρους και μιας μειωμένης κύριας σύνταξης, το ποσό της χορηγούμενης εθνικής σύνταξης είναι πλήρες. Σε περίπτωση συνταξιούχου ή δικαιούχου δύο μειωμένων κύριων συντάξεων, καταβάλλεται το ποσοστό της εθνικής σύνταξης που αντιστοιχεί σε καθεμία από αυτές, εφόσον το άθροισμά τους είναι μικρότερο ή ίσο με το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης.».
Το κόστος αυτού του μέτρου, κατά την περίοδο 2016-2025, ανήλθε στα 5 δις €!
Η πρόσφατη υπ’αριθ. 669/2026 απόφαση του ΣτΕ (Α’ Τμήμα, 7μελής σύνθεση) αποφάνθηκε ότι ο περιορισμός του άρθρου 7 παρ. 5 του ν. 4387/2016, δηλαδή η χορήγηση ΜΙΑΣ μόνο εθνικής σύνταξης επί σώρευσης συντάξεων στο ίδιο πρόσωπο, είναι συνταγματική και ισχύει επί σώρευσης συντάξεων λόγω θανάτου και εξ ιδίου δικαιώματος.
Η απόφαση αυτή, όπως είναι αυτονόητο, αν υλοποιηθεί, θα δημιουργήσει μεγάλο πρόβλημα επιβίωσης σε χιλιάδες δικαιούχους συντάξεων χηρείας, αν υποχρεωθούν να επιστρέψουν ποσά ως αχρεωστήτως εισπραχθέντα ή αν περικοπεί έστω και στο μέλλον η μία από τις δύο εθνικές συντάξεις που λαμβάνουν.
13.Μείωση της εθνικής σύνταξης των ΑμΕΑ συνταξιούχων ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας (άρθρο 7 παρ.4 ν. 4387/2016)-Απώλειες 1 δις €
Ο ν. 4387/2016 θέσπισε έναν ιδιότυπο διωγμό κατά των ΑμΕΑ συνταξιούχων με αναπηρικές συντάξεις σε τέσσερις (4) κλίμακες (384, 288, 192 και 153 €) ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας (80% και άνω, 67%-79,99%, 50%-66,99%, μέχρι 49,99%, αντιστοίχως)!
Ειδικότερα η παρ.4 του άρθρου 7 ορίζει ότι: «4. Στους συνταξιούχους που λαμβάνουν μειούμενη σύνταξη λόγω ανικανότητας με ποσοστό ανικανότητας από 67% έως και 79,99% χορηγείται το 75% της εθνικής σύνταξης και με ποσοστό ανικανότητας από 50% έως και 66,99% χορηγείται το 50% αυτής. Στους συνταξιούχους που λαμβάνουν μειούμενη σύνταξη λόγω ανικανότητας με ποσοστό ανικανότητας έως 49,99% χορηγείται το 40% της εθνικής σύνταξης. Στους συνταξιούχους με ποσοστό ανικανότητας 80% και άνω, χορηγείται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης.».
Διαβάστε εδώ τη μεγάλη και επίκαιρη έρευνα του Καθηγητή και Προέδρου της ΕΝΥΠΕΚΚ Αλέξη Μητρόπουλου
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προσλήψεις εκπαιδευτικών – ΟΠΣΥΔ: Τα 6 βήματα για σωστά δικαιολογητικά και φάκελο
Πανελλήνιες 2026: Το έγγραφο «κλειδί» για την είσοδο στα εξεταστικά κέντρα
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
