Ο πολεοδομικός χάρτης της χώρας ετοιμάζεται να περάσει σε μια νέα εποχή, με σαφείς περιορισμούς για τη δόμηση στα νησιά και σημαντικές αλλαγές στην εκτός σχεδίου δόμηση. Το νέο πλαίσιο, που αναμένεται να θεσμοθετηθεί μέσα στους επόμενους 12-18 μήνες, φέρνει αυστηρούς κανόνες, ιδιαίτερα για περιοχές με υψηλή τουριστική πίεση και οικόπεδα μικρής έκτασης.
Εκτός σχεδίου και μικρά οικόπεδα: Οι νέοι κανόνες
Σύμφωνα με το σχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, οι αυστηροί περιορισμοί αφορούν κυρίως τα νησιά και τις περιοχές κάτω των 2.000 κατοίκων, όπου οι εκτός σχεδίου εκτάσεις θα πρέπει πλέον να πληρούν νέα όρια αρτιότητας. Στη Σαντορίνη, για παράδειγμα, οι τουριστικές αναπτύξεις θα απαιτούν εκτάσεις έως 40 στρεμμάτων, ενώ στη Μύκονο το όριο θα φτάνει τα 30 στρέμματα. Για την κατασκευή κατοικίας, το όριο θα κυμαίνεται στα 6-8 στρέμματα, με εξαίρεση την πρώτη κατοικία, όπου παραμένει στα 4 στρέμματα.
Οι κοινόχρηστοι δρόμοι καθορίζουν ποιος μπορεί να χτίσει
Ένας από τους πιο κρίσιμους παράγοντες του νέου συστήματος είναι η αναγνώριση των κοινόχρηστων δρόμων. Από εδώ και στο εξής, η δυνατότητα δόμησης θα εξαρτάται όχι μόνο από το μέγεθος του οικοπέδου αλλά και από το εάν διαθέτει πρόσωπο σε αναγνωρισμένο δρόμο. Η αξιολόγηση γίνεται βάσει αυστηρών κριτηρίων: το πλάτος του δρόμου, η τεκμηρίωση μέσω χαρτών και αεροφωτογραφιών, η ιστορική χρήση και η καταγραφή στο Κτηματολόγιο.
Natura και περιορισμοί τουριστικών εγκαταστάσεων
Οι αλλαγές εκτείνονται και στις προστατευόμενες περιοχές Natura του Νοτίου Αιγαίου. Οι νέες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες περιορίζουν την εκτός σχεδίου τουριστική ανάπτυξη σε 150 κλίνες ανά εγκατάσταση, ενώ στα μικρότερα νησιά, όπως η Αντίπαρος και η Σχοινούσα, το όριο θα κυμαίνεται από 30 έως 50 κλίνες. Παράλληλα, πρόσφατη νομοθετική διάταξη επιτρέπει την πολεοδόμηση μέχρι 20% των περιοχών Natura 2000, με στόχο την ισορροπία μεταξύ προστασίας και αναπτυξιακής αξιοποίησης.

Καθυστερήσεις και προκλήσεις στην εφαρμογή
Η εφαρμογή του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού αναμένεται από το 2027, ενώ οι πρώτες πολεοδομικές μελέτες για Μύκονο και Σαντορίνη έχουν ήδη καθυστερήσει. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΤΕΕ, Γιώργο Στασινό, αν οι μελέτες αυτές δεν ολοκληρωθούν και δεν εκδοθούν τα Προεδρικά Διατάγματα εντός του 2026, η προσπάθεια του ΥΠΕΝ θα θεωρηθεί ουσιαστικά αποτυχημένη. Το κύριο εμπόδιο είναι η πολυπλοκότητα των εγκρίσεων, οι οποίες απαιτούν τουλάχιστον 11 στάδια: από τον έλεγχο πληρότητας και τη διαβούλευση με συναρμόδιους φορείς, μέχρι τη γνωμοδότηση του ΣτΕ και την τελική έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων.
Νέο τοπίο για επενδύσεις και ιδιοκτήτες
Οι αυστηροί κανόνες αλλάζουν άρδην το καθεστώς της εκτός σχεδίου δόμησης. Χιλιάδες ιδιοκτησίες, ειδικά μικρά οικόπεδα και περιοχές με στενούς αγροτικούς δρόμους, μπορεί να βρεθούν εκτός οικοδομήσιμης γης. Οι νέες ρυθμίσεις θα επηρεάσουν την αγορά γης, τις επενδύσεις και τη δυνατότητα αξιοποίησης ακινήτων, ενώ το στοίχημα δεν είναι πλέον μόνο η εκπόνηση των πολεοδομικών μελετών, αλλά η πρακτική εφαρμογή τους.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
Κοκκινάκη Υπατία