Ο καφές είναι για πολλούς το «καύσιμο» της ημέρας. Ξεκινά το πρωί, συνοδεύει τη δουλειά, γίνεται διάλειμμα και συνήθεια. Όμως, όσο ευεργετική κι αν είναι η καφεΐνη σε λογικές ποσότητες, η υπερβολή μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ.
Οι ειδικοί θέτουν ως ανώτατο ασφαλές όριο τα 400 mg καφεΐνης ημερησίως — περίπου τέσσερα φλιτζάνια καφέ. Πέρα από αυτό το σημείο, το σώμα αρχίζει να δείχνει σημάδια υπερφόρτωσης.
Το νευρικό σύστημα σε «κόκκινο» συναγερμό
Η πρώτη και πιο άμεση επίδραση αφορά το νευρικό σύστημα. Η υπερβολική καφεΐνη αυξάνει τα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες, διατηρώντας τον οργανισμό σε διαρκή εγρήγορση. Η αίσθηση ενέργειας μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε νευρικότητα, ανησυχία, ταχυπαλμία ή έντονο άγχος.
Αντί για συγκέντρωση, μπορεί να εμφανιστεί εκνευρισμός και δυσκολία χαλάρωσης, ειδικά σε άτομα με αυξημένη ευαισθησία στην καφεΐνη.
Ο καφές δεν εξαφανίζει την κόπωση — απλώς τη συγκαλύπτει. Η καφεΐνη μπλοκάρει την αδενοσίνη, την ουσία που μας προκαλεί υπνηλία, καθυστερώντας τα φυσικά σήματα ξεκούρασης. Το αποτέλεσμα είναι να μένουμε ξύπνιοι, αλλά όχι ουσιαστικά ξεκούραστοι.
Με τον καιρό, το σώμα αναπτύσσει ανοχή. Χρειάζονται μεγαλύτερες ποσότητες για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο αυξημένης κατανάλωσης και μειωμένης απόδοσης.
Ποιο είναι το ασφαλές όριο;
Σύμφωνα με την European Food Safety Authority (EFSA), η κατανάλωση έως 400 mg καφεΐνης ημερησίως θεωρείται ασφαλής για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου τρία με τέσσερα εσπρέσο.
Οι ειδικοί συστήνουν επίσης να αποφεύγεται ο καφές μετά τις 14:00, καθώς η καφεΐνη μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου ακόμη και ώρες μετά την κατανάλωση.
