Σε επίπεδα που παραπέμπουν ευθέως στην οξεία ενεργειακή κρίση του 2022 επιστρέφουν οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου σε ολόκληρη την Ευρώπη, προκαλώντας έντονο προβληματισμό σε κυβερνήσεις, νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η κατακόρυφη αυτή άνοδος τροφοδοτείται από τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, το διεθνές ράλι του πετρελαίου που διατηρείται πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, αλλά και τις δυσοίωνες προβλέψεις για ψυχρότερο καιρό ενόψει του χειμώνα. Μετά το αδιέξοδο στη Σύνοδο Κορυφής, όπου δεν επιτεύχθηκε κοινή ευρωπαϊκή γραμμή, το ενδιαφέρον στρέφεται στο κρίσιμο Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου, καθώς οι πιέσεις για την υιοθέτηση άμεσων μέτρων ανακούφισης κλιμακώνονται σε όλη την ήπειρο.
Στην ελληνική αγορά, η κατάσταση διαμορφώνεται ιδιαίτερα επιβαρυμένη, καθώς η μέση τιμή της μεγαβατώρας εκτινάχθηκε στα 247,82 ευρώ, σημειώνοντας το υψηλότερο επίπεδο από το 2023 και καταγράφοντας συνολική αύξηση 125,39% από την έναρξη του ανοδικού κύκλου τον Ιούλιο. Κατά τις ώρες αιχμής, μάλιστα, οι τιμές στην εγχώρια αγορά αγγίζουν ακόμη και τα 406,48 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στη δεσπόζουσα θέση που διατηρεί το φυσικό αέριο στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής —καλύπτοντας έως και το 40%— το οποίο καθορίζει την οριακή τιμή συστήματος, συμπαρασύροντας το συνολικό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, στην ευρωπαϊκή αγορά του κόμβου TTF, η τιμή του φυσικού αερίου πλησιάζει τα 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα (φτάνοντας έως τα 89 ευρώ), καταγράφοντας άνοδο 182,19% σε ετήσια βάση και τριπλασιασμό σε σχέση με τα επίπεδα προ της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Την αβεβαιότητα επιτείνουν τα χαμηλά αποθέματα στις ευρωπαϊκές αποθήκες και οι σοβαρές αρρυθμίες στην αλυσίδα εφοδιασμού του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Οι επιθέσεις των Χούθι και η επιβράδυνση των ροών από τα Στενά του Ορμούζ, όπου οι εξαγωγές παραμένουν στο μόλις 30% των προπολεμικών επιπέδων, ενισχύουν τους φόβους για παρατεταμένες διαταραχές στην παγκόσμια τροφοδοσία.
Η άμεση εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από το φυσικό αέριο —όπου απαιτούνται δύο έως τρεις θερμικές μεγαβατώρες αερίου για την παραγωγή μίας ηλεκτρικής— απειλεί να σταθεροποιήσει τις χονδρεμπορικές τιμές ρεύματος πάνω από τα 240 ευρώ καθ’ όλη τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου. Σε μια τέτοια προοπτική, η διατήρηση των τιμών σε αυτά τα επίπεδα καθιστά αδύνατη τη διαχείριση του κόστους από τα νοικοκυριά χωρίς γενναίες κρατικές επιδοτήσεις, την ώρα που το κύμα ανατιμήσεων σαρώνει τη γηραιά ἤπειρο, με τις τιμές στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (Ουγγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Βουλγαρία) να ξεπερνούν ακόμη και τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Επιπλέον, η διεθνής αγορά πετρελαίου παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου, με τις τιμές του αργού να παγιώνονται πάνω από το όριο των 110 δολαρίων per barrel, αποτυπώνοντας την έκδηλη ανησυχία των επενδυτών για την ασφάλεια των ενεργειακών οδών. Η συνδυαστική αυτή πίεση σε όλα τα ενεργειακά μέτωπα δημιουργεί ένα εξαιρετικά δυσμενές οικονομικό τοπίο, καθιστώντας τις καιρικές συνθήκες και τις επερχόμενες πολιτικές αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο τους πλέον καθοριστικούς παράγοντες για την αποφυγή μιας νέας βαθιάς κοινωνικής και οικονομικής κρίσης.
