Η οικονομική κατάσταση των συνταξιούχων στην Ελλάδα συνεχίζει να επιδεινώνεται, καθώς ένα πλέγμα νομοθετικών ρυθμίσεων και δημοσιονομικών επιλογών περιορίζει σταθερά το διαθέσιμο εισόδημά τους. Από το 2010 έως σήμερα, οι συνολικές απώλειες ξεπερνούν τα 130 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ μόνο για το 2026 εκτιμάται ότι θα αφαιρεθούν επιπλέον 3,5 δισ. ευρώ από τις συντάξεις.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις συνδικαλιστικών φορέων, το επόμενο έτος οι συνταξιούχοι θα επιβαρυνθούν σημαντικά από συγκεκριμένες κρατήσεις και μηχανισμούς:
2,2 δισ. ευρώ από την εισφορά υπέρ υγείας (6%)
888 εκατ. ευρώ μέσω της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ)
500 εκατ. ευρώ εξαιτίας της προσωπικής διαφοράς, η οποία περιορίζει ή μηδενίζει τις αυξήσεις
Τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας αποτυπώνουν μια εικόνα χαμηλών αποδοχών για τη μεγάλη πλειονότητα των συνταξιούχων:
Πάνω από το 55% λαμβάνει σύνταξη έως 940 ευρώ καθαρά
36,4% επιβιώνει με έως 658 ευρώ καθαρά
Σχεδόν 1 στους 3 ζει με ποσά κάτω των 564 ευρώ
18% περιορίζεται σε συντάξεις έως 480 ευρώ καθαρά
Τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτουν ότι η πλειονότητα κινείται κοντά ή κάτω από τα όρια αξιοπρεπούς διαβίωσης.
Οι δέκα βασικοί μηχανισμοί περικοπών
1. Διατήρηση του νόμου Κατρούγκαλου
Ο νόμος του 2016 εξακολουθεί να εφαρμόζεται, επιφέροντας μόνιμες μειώσεις σε κύριες, επικουρικές συντάξεις, εφάπαξ και συντάξεις χηρείας.
2. Φορολογική στασιμότητα και πληθωρισμός
Τα φορολογικά όρια παραμένουν αμετάβλητα, παρά την άνοδο των τιμών. Το φαινόμενο του «fiscal drag» αυξάνει έμμεσα τη φορολογική επιβάρυνση, χωρίς αλλαγή συντελεστών.
3. Προσωπική διαφορά
Λειτουργεί ως κόφτης αυξήσεων. Από το 2026 οι αυξήσεις θα δίνονται στο ήμισυ, ενώ η πλήρης κατάργηση μετατίθεται για το 2027.
4. Διπλή επιβάρυνση μέσω ΕΑΣ
Οι συνταξιούχοι φορολογούνται τόσο με φόρο εισοδήματος όσο και με εισφορά αλληλεγγύης, με συνολικό κόστος δεκαετιών που αγγίζει τα 10 δισ. ευρώ.
5. Αυξήσεις χαμηλότερες από την ακρίβεια
Η προβλεπόμενη αύξηση 2,4% μεικτά για το 2026 δεν επαρκεί για να καλύψει τον πληθωρισμό, οδηγώντας σε απώλεια αγοραστικής δύναμης.
6. Πάγωμα επικουρικών συντάξεων
Οι επικουρικές παραμένουν στάσιμες από το 2010, με σωρευτικές απώλειες άνω του 13%, λόγω της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος.
7. Εκκρεμή αναδρομικά
Παρά τις δικαστικές αποφάσεις, τα αναδρομικά των ετών 2015–2016 δεν έχουν αποδοθεί σε όλους τους δικαιούχους.
8. Καθυστερήσεις στον επανυπολογισμό
Η μη ολοκλήρωση του επανυπολογισμού στερεί αναδρομικά και αυξήσεις από χιλιάδες συνταξιούχους.
9. Αυξημένη εισφορά ασθένειας
Η εισφορά 6% εφαρμόζεται και στις επικουρικές, χωρίς καμία πρόβλεψη αντιστάθμισης λόγω πληθωρισμού.
10. Απουσία κατώτατης σύνταξης
Από το 2015 δεν υφίσταται κατώτατο όριο, με αποτέλεσμα συντάξεις κάτω από 400 ευρώ, χωρίς θεσμική προστασία.
