Το φαινόμενο του algospeak
Για να αποφύγουν τις κυρώσεις των αλγορίθμων, πολλοί χρήστες αναπτύσσουν το λεγόμενο algospeak: λέξεις ή φράσεις που αντικαθιστούν ευαίσθητους όρους. Για παράδειγμα, λένε "unalived" αντί για "killed", "pew pews" αντί για όπλα και "seggs" αντί για "sex". Πρόκειται για μια γλώσσα ημι-σοβαρή, ημι-χιουμοριστική, που προσπαθεί να παρακάμψει αόρατους περιορισμούς.
Αβεβαιότητα και αυτολογοκρισία
Οι δημιουργοί περιεχομένου συχνά δεν γνωρίζουν γιατί ένα βίντεο δεν έχει απήχηση. Η αιτία μπορεί να είναι απλώς η ποιότητά του, αλλά συχνά φταίει ο αλγόριθμος, ο οποίος μπορεί να το χαρακτηρίσει ως ακατάλληλο για διαφημίσεις, πολύ πολιτικό ή πολύ τοξικό. Παρά τις υποσχέσεις για διαφάνεια και ειδοποιήσεις, η λήψη αποφάσεων παραμένει κλειστή, μέσα σε σύνθετα και αδιαφανή συστήματα.
Ο δημιουργός Άλεξ Περλμαν, με εκατομμύρια ακόλουθους, έχει παρατηρήσει ότι ακόμα και απλές φράσεις, όπως αναφορές στο "YouTube", οδηγούν σε σημαντική πτώση της απήχησης στο TikTok. Παρόμοια εμπειρία είχε με βίντεο για τον Τζέφρι Έπσταϊν, τα οποία αφαιρέθηκαν χωρίς σαφή λόγο, ενώ σε άλλες πλατφόρμες παρέμειναν ανέγγιχτα.
Παρεμβάσεις και "αλγοριθμική φαντασία"
Παρά την επίσημη άποψη των πλατφορμών, αποκαλύπτονται περιστασιακές παρεμβάσεις: θαμπώματα περιεχομένου από moderators, προωθήσεις συγκεκριμένων βίντεο και υποβάθμιση άλλου περιεχομένου, όπως φιλοπαλαιστινιακών θεμάτων. Η αβεβαιότητα αυτή τροφοδοτεί την αλγοριθμική φαντασία: πεποιθήσεις και μύθους για το πώς λειτουργούν οι αλγόριθμοι, που επηρεάζουν τη συμπεριφορά των χρηστών και τελικά την ίδια την απήχηση.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η χρήση "μουσικών φεστιβάλ" αντί για πορείες ή διαδηλώσεις, για να αποφύγουν υποτιθέμενους περιορισμούς. Αν και δεν υπήρξε σαφής λογοκρισία, οι χρήστες υιοθέτησαν και αναπαρήγαγαν την κωδικοποιημένη γλώσσα, πιστεύοντας ότι προστατεύονται από τον αλγόριθμο.
Το παράδοξο των social media
Οι πλατφόρμες αρνούνται την ύπαρξη μυστικών λιστών, ενώ οι δημιουργοί εντοπίζουν μοτίβα περιορισμού περιεχομένου. Το αποτέλεσμα είναι ένας ψηφιακός πουριτανισμός: ευαίσθητα θέματα όπως θάνατος, αυτοκτονία, βία ή πολιτικές συγκρούσεις εμφανίζονται μόνο με κωδικοποιημένες φράσεις ή περιορίζονται στην προβολή τους.
Στην πράξη, η αυτολογοκρισία γίνεται ο καθημερινός κανόνας: οι χρήστες αποφεύγουν λέξεις ή εκφράσεις που πιστεύουν ότι μπορεί να τιμωρήσουν το περιεχόμενό τους. Δεν χρειάζεται να υπάρχει επίσημη λίστα, οι "απαγορευμένες λέξεις" έχουν ήδη σβηστεί από μόνα τους στην καθημερινή χρήση.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Καφές και ξίδι: Τι κάνουν σε πολλά σπίτια για τις άσχημες μυρωδιές
Πανελλαδικές 2026: Tο πρόγραμμα εξετάσεων και η ημερομηνίες
Αλλάζουν όλα στους μισθούς λόγω ΑΜΚΑ: Ποιες ηλικίες θα δουν αυξήσεις
