Μαρία Δούση Η πολλαπλή σκλήρυνση (ΠΣ) δεν ξεκινά τη στιγμή της διάγνωσης. Σύμφωνα με σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, η νόσος «σιγοχτίζεται» για χρόνια, πολύ πριν εμφανιστούν τα κλασικά νευρολογικά επεισόδια. Όπως επισημαίνει η ερευνήτρια Αντωνία Καλτσάτου από το FAME Laboratory του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η λεγόμενη προδρομική φάση μπορεί να διαρκέσει από 5 έως και 15 χρόνια.
Η ΠΣ είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, άγνωστης αιτιολογίας, που προσβάλλει κυρίως άτομα ηλικίας 18 έως 45 ετών – μια περίοδο ζωής με αυξημένες προσωπικές και επαγγελματικές απαιτήσεις. Τα τελευταία χρόνια, το ερευνητικό ενδιαφέρον έχει στραφεί στην περίοδο πριν από την επίσημη διάγνωση, αποκαλύπτοντας πρώιμα, συχνά ασαφή συμπτώματα.
Κατά την προδρομική φάση, μπορεί να εμφανιστούν ενδείξεις που δύσκολα συνδέονται άμεσα με νευρολογική νόσο. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η επίμονη κόπωση, οι διάχυτοι πόνοι, οι διαταραχές ύπνου, η ήπια γνωστική δυσκολία και οι αλλαγές στη διάθεση. Συχνά αποδίδονται στο άγχος ή στον σύγχρονο τρόπο ζωής, με αποτέλεσμα να υποεκτιμώνται.
Ωστόσο, αυτή ακριβώς η περίοδος θεωρείται σήμερα κρίσιμη, καθώς ανοίγει ένα πολύτιμο «παράθυρο» έγκαιρης παρέμβασης. Έρευνες δείχνουν ότι ο τρόπος ζωής μπορεί να επηρεάσει τη φλεγμονή και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Η καθιστική ζωή, η κακή ποιότητα ύπνου, το χρόνιο στρες, η παχυσαρκία και η ανθυγιεινή διατροφή ενδέχεται να επιταχύνουν τις παθολογικές διεργασίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η άσκηση αναδεικνύεται ως ένας από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες. Η συστηματική σωματική δραστηριότητα φαίνεται να μειώνει τη φλεγμονή, να ενισχύει τη νευροπλαστικότητα, να βελτιώνει την ανοσολογική λειτουργία και να συμβάλλει στη ρύθμιση της κόπωσης και της ψυχικής υγείας. Ακόμη και ήπιες μορφές άσκησης, όπως το περπάτημα, μπορούν να έχουν προστατευτικό ρόλο όταν εντάσσονται σταθερά στην καθημερινότητα.
Η αναγνώριση της προδρομικής φάσης της ΠΣ μετατοπίζει τη συζήτηση από την αποκλειστική αντιμετώπιση της νόσου στην πρόληψη. Ένας ισορροπημένος τρόπος ζωής, με έμφαση στην άσκηση, τη σωστή διατροφή, τον επαρκή ύπνο και τη διαχείριση του στρες, δεν αποτελεί εγγύηση, αλλά μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση του κινδύνου και στην επιβράδυνση της εξέλιξης.
H πολλαπλή σκλήρυνση δεν ξεκινά με τη διάγνωση. Ξεκινά πολύ νωρίτερα — και ακριβώς εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη ευκαιρία για πρόληψη και ενδυνάμωση του οργανισμού.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
