Ο ρινικός κύκλος και η εναλλαγή της αναπνοής
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν αναπνέουν το ίδιο έντονα και από τα δύο ρουθούνια ταυτόχρονα. Συνήθως, το ένα κυριαρχεί, ενώ το άλλο ξεκουράζεται, καθώς παρουσιάζει ελαφρύ πρήξιμο στο εσωτερικό του. Μετά από μερικές ώρες, οι ρόλοι αντιστρέφονται. Αυτή η φυσική διαδικασία ονομάζεται "ρινικός κύκλος".
Η εναλλαγή γίνεται πιο αισθητή όταν είμαστε κρυωμένοι, έχουμε αυξημένη βλέννα ή κάποιο ανατομικό πρόβλημα, όπως στραβό διάφραγμα. Ακόμη και κατά τη διάρκεια του ύπνου, ο κύκλος αυτός συνεχίζεται.
Πώς βοηθούν τα δύο ρουθούνια την όσφρηση
Το ρουθούνι που δέχεται λιγότερο αέρα επιτρέπει στα μόρια των οσμών να διαλύονται καλύτερα στη βλέννα. Έτσι, κάθε πλευρά λαμβάνει ελαφρώς διαφορετικές πληροφορίες. Ο εγκέφαλος συγκρίνει αυτές τις διαφορές και μπορεί να αναγνωρίσει πιο λεπτές αποχρώσεις μυρωδιών.
Μελέτες δείχνουν ότι αυτή η διπλή είσοδος βοηθά και στον εντοπισμό της κατεύθυνσης μιας οσμής, με τρόπο αντίστοιχο με το πώς τα δύο αυτιά μας επιτρέπουν να καταλαβαίνουμε από πού προέρχεται ένας ήχος. Ακόμη και σε ανοιχτούς χώρους, ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορεί να χαρτογραφήσει την προέλευση μιας μυρωδιάς, κάτι που θα ήταν πολύ δυσκολότερο αν η ροή του αέρα ήταν ίδια σε ένα μόνο άνοιγμα.
Γιατί όχι ένα μεγάλο ρουθούνι;
Η απάντηση συνδέεται τόσο με τη συμμετρία του σώματος όσο και με την πρακτικότητα. Αν υπήρχε μόνο ένα ρουθούνι, ένα απλό κρυολόγημα θα μπορούσε να μπλοκάρει πλήρως τη ρινική αναπνοή. Με δύο, το σώμα έχει εναλλακτικές και διατηρεί τη λειτουργικότητά του.
Παράλληλα, η αναπνοή από τη μύτη προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα:
φιλτράρισμα του αέρα από σωματίδια
ύγρανση της εισπνοής
ζέσταμα του αέρα πριν φτάσει στους πνεύμονες
καλύτερη ρύθμιση της αναπνοής και της κυκλοφορίας του αίματος
Τα δύο ρουθούνια, λοιπόν, δεν είναι περιττή πολυτέλεια, αλλά ένα εξελικτικό εργαλείο που βελτιώνει την αναπνοή, την όσφρηση και την καθημερινή μας λειτουργία.
