Παρά τα ευνοϊκά αυτά μέτρα, υπάρχουν σημαντικά σημεία της νομοθεσίας που αξίζει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι, είτε πρόκειται για γονείς είτε για παιδιά, ώστε να αποφύγουν λάθη και πρόστιμα. Ακολουθεί ένας αναλυτικός οδηγός βασισμένος σε πληροφορίες της ΑΑΔΕ και στη νομοθεσία που ισχύει σήμερα.
Τα 12 βασικά σημεία
Πότε επιβάλλεται φόρος: Ο φόρος γονικής παροχής ή δωρεάς εφαρμόζεται όταν μεταβιβάζονται περιουσιακά στοιχεία ή χρηματικά ποσά σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα.
Υποχρέωση δήλωσης: Τη δήλωση πρέπει να υποβάλουν και οι δύο πλευρές, δωρητής και δωρεοδόχος.
Προθεσμία υποβολής:
Αν υπάρχει συμβολαιογραφικό έγγραφο, η δήλωση γίνεται πριν την κατάρτισή του.
Αν δεν υπάρχει συμβόλαιο, η δήλωση υποβάλλεται εντός έξι μηνών από την παράδοση του αντικειμένου.
Κατηγορίες συγγενικών σχέσεων: Υπάρχουν τρεις κατηγορίες με διαφορετικές κλίμακες φόρου:
Α’ κατηγορία: Σύζυγοι, σύμφωνο συμβίωσης, τέκνα, εγγόνια, γονείς.
Β’ κατηγορία: Παππούδες, προπαππούδες, αδέλφια, ανιψιοί, τέκνα από προηγούμενους γάμους, πεθεροί, πεθερές κ.λπ.
Γ’ κατηγορία: Άλλοι συγγενείς ή εξωτικοί συγγενείς.
Φορολογικές κλίμακες και αφορολόγητα:
Α’ κατηγορία: Αφορολόγητο 800.000 ευρώ, υπερβάλλον ποσό φορολογείται με 10%.
Β’ και Γ’ κατηγορία: Ειδικές κλίμακες που καθορίζονται από τη νομοθεσία.
Εφαρμογή αφορολόγητου: Ισχύει για κάθε είδους περιουσιακό στοιχείο (κινητό ή ακίνητο) και χρηματικές μεταβιβάσεις μέσω τραπεζών προς πρόσωπα Α’ κατηγορίας.
Φορολόγηση χρηματικών ποσών: Αν δεν γίνεται μέσω τραπεζών, η δωρεά ή γονική παροχή φορολογείται αυτοτελώς: 10% για Α’, 20% για Β’, 40% για Γ’ κατηγορία.
Προϋποθέσεις αφορολόγητου 800.000 ευρώ: Ισχύει εφάπαξ για δωρεές/γονικές παροχές μεταξύ γονέων και παιδιών ή παππούδων/εγγονιών από 1/10/2021 και μετά. Υπολογίζονται όλες οι μεταγενέστερες δωρεές από την ίδια ημερομηνία.
Αφορολόγητο για χρηματικά ποσά: Η δωρεά χρημάτων σε Α’ κατηγορία είναι αφορολόγητη μέχρι 800.000 ευρώ, αν υπερβαίνει, το υπόλοιπο φορολογείται με 10%.
Όροι για αφορολόγητες χρηματικές δωρεές: Το ποσό πρέπει να μεταφερθεί μέσω τραπεζικού λογαριασμού ή τραπεζικής επιταγής, με αναγραφή IBAN και στοιχείων τράπεζας στη δήλωση. Ισχύει και για αγορά ακινήτου ή οχήματος από το δωρεοδόχο.
Δικαιολογητικά: Αποδεικτικά τραπεζικής μεταφοράς ή επιταγής πρέπει να επισυνάπτονται στη δήλωση, με καταγραφή IBAN και στοιχεία τραπεζικού ιδρύματος.
Πρόσθετο αφορολόγητο για πρώτη κατοικία: Σε απόκτηση πρώτης κατοικίας με γονική παροχή, εκτός του αφορολόγητου των 800.000 ευρώ, προστίθεται:
200.000 ευρώ για κάθε ανήλικο ή άγαμο τέκνο, έως 250.000 ευρώ για έγγαμο τέκνο.
Προσαύξηση 25.000 – 30.000 ευρώ για τα επόμενα παιδιά.
Σε περίπτωση γονικής παροχής οικοπέδου, πρόσθετο αφορολόγητο 50.000 – 100.000 ευρώ, με περαιτέρω προσαυξήσεις ανάλογα με τα παιδιά.
