Οι κύριες αιτίες
Στον γενικό πληθυσμό, η πιο συχνή αιτία είναι η ύπαρξη υποκείμενης καρδιοπάθειας, γνωστής ή αδιάγνωστης. Η στεφανιαία νόσος αποτελεί τον συχνότερο ένοχο, οδηγώντας συχνά σε οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου ή σε επιπλοκές από παλαιότερα εμφράγματα.
Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν δομικές καρδιακές νόσους, όπως:
Διατατική ή υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια,
Αρρυθμιογόνο μυοκαρδιοπάθεια δεξιάς κοιλίας,
Οξεία μυοκαρδίτιδα.
Σε άτομα χωρίς εμφανή καρδιοπάθεια, ο αιφνίδιος θάνατος μπορεί να οφείλεται σε ανωμαλίες του ηλεκτρικού συστήματος της καρδιάς, όπως τα σύνδρομα Brugada, μακρού ή βραχέος QT, κατεχολαμινεργικής κοιλιακής ταχυκαρδίας ή Wolff–Parkinson–White.
Οι νέοι και ο κίνδυνος
Αν και σπάνιο, ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος μπορεί να συμβεί και σε νέους κάτω των 35 ετών. Σύμφωνα με μελέτες σε ΗΠΑ, Δανία και Νορβηγία, η συχνότητα κυμαίνεται από 1,3 έως 3,2 περιστατικά ανά 100.000 νέους ετησίως, με το 75% να αφορά άνδρες.
Στην ηλικιακή αυτή ομάδα, η συχνότερη αιτία είναι οι αρρυθμιολογικές διαταραχές. Άλλες αιτίες είναι η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια, η ανώμαλη έκφυση στεφανιαίων αρτηριών και η μυοκαρδίτιδα.
Τα προειδοποιητικά συμπτώματα
Πόνο ή βάρος στο στήθος,
Δύσπνοια ή αίσθημα κόπωσης χωρίς λόγο,
Φτερουγίσματα ή αίσθημα παλμών,
Λιποθυμικά επεισόδια ή ζάλη,
πρέπει να ζητήσει άμεσα καρδιολογική εκτίμηση.
Διάγνωση και πρόληψη
Το ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) παραμένει το βασικό εργαλείο ανίχνευσης αρρυθμιών ή άλλων ανωμαλιών. Συμπληρωματικά, χρησιμοποιούνται:
Triplex καρδιάς,
Holter ρυθμού,
Δοκιμασία κοπώσεως,
Μαγνητική τομογραφία καρδιάς,
Αξονική στεφανιογραφία και ηλεκτροφυσιολογική μελέτη, που δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για τη δομή και τη λειτουργία της καρδιάς.
Για όσους έχουν επιβιώσει από επεισόδιο αιφνίδιου καρδιακού θανάτου, η εμφύτευση απινιδωτή είναι επιβεβλημένη και μπορεί να αποτρέψει μελλοντικά περιστατικά.
Η σημασία του προληπτικού ελέγχου
Ο προαθλητικός έλεγχος αποτελεί απαραίτητο μέτρο, ιδιαίτερα για τους νέους που ασχολούνται με τον αθλητισμό. Η τακτική καρδιολογική παρακολούθηση, ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα, μπορεί να αποκαλύψει κρυφές παθήσεις πριν αυτές γίνουν επικίνδυνες.
