Μαρία Δούση Σαν σήμερα, 31 Ιουλίου 1801, ένα γεγονός που σημάδεψε ανεξίτηλα την ιστορία των ελληνικών αρχαιοτήτων έλαβε χώρα στην Ακρόπολη.
Ο Λόρδος Έλγιν, Βρετανός πρέσβης στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, μεταφέρει την πρώτη μετόπη από τα Μάρμαρα του Παρθενώνα στο Λονδίνο, ανοίγοντας τον δρόμο για μια μαζική αφαίρεση αρχαιολογικών θησαυρών που μέχρι σήμερα παραμένουν διεκδικούμενοι.
Η Οθωμανική κυριαρχία και το «φετφά» του Έλγιν
Στις αρχές του 19ου αιώνα, η Ελλάδα τελούσε υπό Οθωμανική κυριαρχία. Ο Παρθενώνας, ναός-σύμβολο του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, είχε ήδη μετατραπεί σε τζαμί και πυριτιδαποθήκη, έχοντας υποστεί σημαντικές φθορές.
Ο Τόμας Μπρους, 7ος κόμης του Έλγιν, φιλότεχνος και συλλέκτης, έφτασε το 1799 στην Κωνσταντινούπολη και ζήτησε άδεια να δημιουργήσει εκμαγεία των γλυπτών για «την προαγωγή των καλών τεχνών».
Το περιβόητο «φετφά» που έλαβε από τον Οθωμανό πασά της Αθήνας ερμηνεύτηκε από τον ίδιο ως άδεια αφαίρεσης των γλυπτών – κάτι που μέχρι σήμερα αμφισβητείται έντονα από ιστορικούς.
Μια πράξη που προκάλεσε αντιδράσεις
Η πρώτη μετόπη μεταφέρθηκε στις 31 Ιουλίου 1801, ενώ ακολούθησε η αποκόλληση τμημάτων της ζωφόρου, των αετωμάτων και άλλων γλυπτών, όχι μόνο από τον Παρθενώνα αλλά και από τα Προπύλαια και τον Ερεχθείο.
Οι εργασίες έγιναν με βίαιες μεθόδους — πριόνια και σφυριά — προκαλώντας ακόμη περισσότερες ζημιές στα μνημεία.
Η διαμάχη για την επιστροφή
Από τότε, τα Μάρμαρα του Παρθενώνα παραμένουν στο Βρετανικό Μουσείο. Η Ελλάδα τα διεκδικεί αδιάκοπα, υποστηρίζοντας ότι είναι αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής της κληρονομιάς και ότι η θέση τους είναι στο Μουσείο της Ακρόπολης.
Αντίθετα, το Βρετανικό Μουσείο ισχυρίζεται ότι αποκτήθηκαν νόμιμα και ότι η παραμονή τους στο Λονδίνο επιτρέπει την προσβασιμότητα σε παγκόσμιο κοινό.
Γιατί έχει σημασία μέχρι σήμερα
Η 31η Ιουλίου 1801 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στην ιστορία. Είναι το σημείο εκκίνησης μιας διαμάχης που κρατά πάνω από δύο αιώνες, συμβολίζοντας τη μάχη για τον σεβασμό και την επανένωση της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
