Πολλοί αναζητούν άμεσες λύσεις για να σταματήσουν τους τσακωμούς. Όμως, το κλειδί δεν είναι μόνο οι τακτικές, αλλά και η στάση που κρατά ο ενήλικας απέναντι στις συγκρούσεις. Η αλήθεια είναι πως οι καβγάδες δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό. Αντίθετα, μπορούν να έχουν παιδαγωγική αξία.
Γιατί οι τσακωμοί δεν είναι πάντα αρνητικοί;
Όταν τα παιδιά διαφωνούν, έχουν την ευκαιρία να μάθουν να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, να αναγνωρίζουν τα όρια, τα δικά τους και των άλλων και να καλλιεργούν δεξιότητες επικοινωνίας και επίλυσης προβλημάτων. Μέσα από τις συγκρούσεις δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα και τη συναισθηματική τους νοημοσύνη. Η στόχευση λοιπόν δεν πρέπει να είναι η απόλυτη απουσία διαφωνιών, αλλά η σωστή διαχείρισή τους.
Ας δούμε τρεις ουσιαστικούς τρόπους για να βοηθήσουμε τα παιδιά να ηρεμήσουν, να συνεννοηθούν και να λύσουν τις διαφορές τους:
1. Αποδεχθείτε ότι οι καβγάδες είναι φυσιολογικοί
Αντί να προσπαθείτε να σβήνετε κάθε σύγκρουση, δείτε την σαν ευκαιρία μάθησης. Μπορείτε να πείτε κάτι όπως:
"Όλοι μαλώνουμε κάποιες φορές, ακόμα και οι μεγάλοι. Το σημαντικό είναι να μην πληγώνουμε τον άλλον με λόγια ή πράξεις. Είναι εντάξει να μη συμφωνούμε πάντα ή να θέλουμε λίγο χώρο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν αγαπιόμαστε".
Δείχνοντας στα παιδιά ότι είναι θεμιτό να διαφωνούν, μειώνεται η ένταση και το αίσθημα ντροπής ή ενοχής που μπορεί να τα κατακλύζει.
2. Αναλάβετε ρόλο συντονιστή, όχι δικαστή
Αποφύγετε να παίρνετε το μέρος κάποιου. Ακόμη κι αν θεωρείτε ότι ένα παιδί έχει άδικο, προσπαθήστε να είστε ουδέτεροι. Η μεροληψία ενισχύει τη μεταξύ τους αντιπαλότητα.
Προσπαθήστε να ακούσετε και τους δύο:
"Βλέπω ότι και οι δύο είστε εκνευρισμένοι. Θέλω να ακούσω τι έχει να πει ο καθένας. Μίλα εσύ πρώτος και μετά θα μιλήσει ο αδερφός/η αδερφή σου".
Ρυθμίστε τη συζήτηση με ήρεμο τόνο και βοηθήστε τα παιδιά να περιγράψουν αυτό που ένιωσαν ή τους ενόχλησε με λόγια, χωρίς χαρακτηρισμούς ή φωνές.
3. Δώστε χώρο στα παιδιά να προτείνουν λύσεις
Αφού ακουστούν και οι δύο πλευρές, δώστε τους την πρωτοβουλία να βρουν από κοινού μια λύση:
"Λοιπόν, τώρα που καταλάβαμε τι συνέβη, τι λέτε να σκεφτείτε μια λύση που να ικανοποιεί και τους δύο; Τι προτείνετε;"
Αν μια πρόταση δεν είναι δίκαιη, καθοδηγήστε τα ήρεμα:
"Μια λύση πρέπει να είναι καλή και για τους δύο. Για να δοκιμάστε ξανά, μαζί!"
Έτσι, καλλιεργείτε την αυτονομία και την ενσυναίσθηση, αλλά και την ικανότητα συνεργασίας, δεξιότητες απαραίτητες και για την ενήλικη ζωή.
