Το Υπουργείο Εσωτερικών και ο Συνήγορος του Πολίτη βάζουν τέλος στην ομηρία χιλιάδων πολιτών, θέτοντας σαφή όρια στη διεκδίκηση προστίμων για παράνομη στάθμευση. Για να ισχύει η διεκδίκηση, πρέπει να υπάρχει ταμειακή βεβαίωση και ο ιδιοκτήτης του οχήματος να έχει ενημερωθεί αποδεδειγμένα.
Παράλληλα, έχει καταγραφεί μια «βιομηχανία» κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών και μπλοκαρίσματος ΑΦΜ από τους δήμους, δημιουργώντας τεράστια ταλαιπωρία για τους πολίτες.
Τέλος στα παλιά πρόστιμα που ξεχνιούνται
Μετά από σειρά δικαστικών αποφάσεων και παρεμβάσεων του Συνηγόρου του Πολίτη, το Υπουργείο Εσωτερικών ξεκαθαρίζει πως οι κλήσεις για παράνομη στάθμευση που δεν βεβαιώθηκαν ταμειακά εντός τριετίας δεν μπορούν πλέον να εισπραχθούν και πρέπει να διαγραφούν.
Πρόκειται για εκατομμύρια κλήσεις που «ξεχάστηκαν» σε συρτάρια δημοτικών υπηρεσιών, μερικές από τις οποίες φτάνουν ακόμη και 10, 20 ή και πάνω από 30 χρόνια παλαιότερες.
Η ταμειακή βεβαίωση και η παραγραφή
Ο νόμος ορίζει ότι το πρόστιμο θεωρείται οφειλή μόνο όταν γίνει ταμειακή βεβαίωση εντός τριετίας από την ημερομηνία παράβασης. Η βεβαίωση αυτή καταχωρεί το πρόστιμο στα λογιστικά βιβλία του δήμου και δημιουργεί εισπρακτικό φάκελο.
Αν ο δήμος δεν ολοκληρώσει αυτή τη διαδικασία εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, οι κλήσεις που αποστέλλονται ή οι κατασχέσεις λογαριασμών είναι παράνομες και δεν έχουν ισχύ.
Η «βιομηχανία» των κατασχέσεων - Εκατομμύρια «ξεχασμένες» κλήσεις
Οι δήμοι, σε πολλές περιπτώσεις, χρησιμοποιούν μηχανισμούς της ΑΑΔΕ για να μπλοκάρουν την έκδοση φορολογικής ενημερότητας ή να δεσμεύσουν τραπεζικούς λογαριασμούς πολιτών που δεν είχαν ενημερωθεί καν για το πρόστιμο, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητά τους.
Δεν υπάρχει επίσημη καταμέτρηση, αλλά εκτιμάται ότι οι παλιές, μη ταμειακά βεβαιωμένες κλήσεις φτάνουν σε εκατομμύρια σε όλη τη χώρα, αποτελώντας σημαντικό μέρος από τα 3 δισ. ευρώ οφειλών προς τους ΟΤΑ.
Όπως επισημαίνουν κυβερνητικά στελέχη, η τριετής προθεσμία αποσβέσης είναι σαφής και πρέπει να τηρείται αυστηρά, ώστε να μη ζημιώνονται ούτε οι πολίτες ούτε οι δήμοι.
Η παρέμβαση του Υπουργείου Εσωτερικών
Το ζήτημα επανήλθε μετά από πλήθος προσφυγών στον Συνήγορο του Πολίτη, με πολίτες να διαμαρτύρονται για παλιές κλήσεις που έφτασαν ξαφνικά και τους στέρησαν φορολογική ενημερότητα ή τους απέκλεισαν από δημόσιες υπηρεσίες.
Η παρέμβαση του Υπουργείου ήταν καθοριστική, υπενθυμίζοντας στους δήμους ότι η ταμειακή βεβαίωση προστίμων που ξεπερνούν την τριετία είναι μη νόμιμη και πρέπει να διαγράφεται.
Τι προβλέπει ο νόμος
Σύμφωνα με το άρθρο 71 του νόμου 542/1977, η ταμειακή βεβαίωση των προστίμων πρέπει να γίνει εντός τριών ετών από τη λήξη του έτους της έκδοσης της κλήσης.
Ωστόσο, κάποιοι δήμοι είχαν διαφορετική ερμηνεία, θεωρώντας ότι η προθεσμία αρχίζει όταν βρεθούν όλα τα στοιχεία του οφειλέτη, κάτι που έχει καταδικαστεί ρητά από τα δικαστήρια.
Οι αποφάσεις των δικαστηρίων
Πολλές δικαστικές αποφάσεις, όπως η πρόσφατη απόφαση 7928/2024 του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, έχουν κρίνει ότι πρόστιμα που βεβαιώθηκαν μετά την παρέλευση της τριετίας πρέπει να ακυρώνονται και να μην εισπράττονται.
Η νομολογία αυτή προστατεύει τον πολίτη από αδικίες και αυθαίρετες χρεώσεις πολλών ετών.
Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επανειλημμένα επισημάνει πως μετά την παρέλευση της τριετίας, ο πολίτης δεν μπορεί να ασκήσει ένσταση, καθώς δεν θυμάται τις συνθήκες της παράβασης, καθιστώντας την απαίτηση του προστίμου άδικη.
Έχει ζητήσει τη διαγραφή τέτοιων οφειλών, την άρση αναγκαστικών μέτρων και την επιστροφή αδικαιολόγητων ποσών, με σημαντική ανταπόκριση από αρκετούς δήμους.
