Η φέτα, το πλέον αναγνωρίσιμο ελληνικό προϊόν ΠΟΠ διεθνώς, βρίσκεται σήμερα ενώπιον μιας υπαρξιακής απειλής. Η νοθεία, η ανεπαρκής εποπτεία της αγοράς και η απροθυμία της πολιτείας να λάβει ουσιαστικά μέτρα, όχι μόνο αλλοιώνουν την ταυτότητά της αλλά και υπονομεύουν τη θέση της στις διεθνείς αγορές.
Νοθεία με λευκά τυριά: Η μεγάλη απειλή
Η εγχώρια και ξένη αγορά έχουν κατακλυστεί από λευκά τυριά, νόμιμα ή παράνομα, τα οποία παρουσιάζονται –συχνά παραπλανητικά– ως φέτα. Η παραγωγή φέτας βάσει των ποσοτήτων αιγοπρόβειου γάλακτος που δηλώνονται, δεν επαρκεί για να καλύψει την προσφερόμενη ποσότητα. Το γεγονός αυτό εγείρει σοβαρές υποψίες για συστηματική νοθεία, με αποτέλεσμα ο καταναλωτής να πληρώνει φέτα αλλά να καταναλώνει... λευκό τυρί.
Η εικόνα στην αγορά:
| Έτος | Παραγόμενο αιγοπρόβειο γάλα (εκ. λίτρα) | Εξαγόμενη "φέτα" (τόνοι) | Ενδείξεις νοθείας |
|---|---|---|---|
| 2022 | ~650 | ~135.000 | Υψηλές |
| 2023 | ~620 | >140.000 | Πολύ υψηλές |
Πηγή: ΔΟΦ, Eurostat
Αντιδράσεις από τον κλάδο: «Η κατάσταση έχει ξεφύγει»
Η τελευταία συνεδρίαση της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΔΟΦ), στη Λάρισα, ανέδειξε την έκδηλη ανησυχία των επαγγελματιών του κλάδου. Κτηνοτρόφοι, τυροκόμοι και βιομήχανοι συμφωνούν: η φέτα δεν προστατεύεται επαρκώς και η πολιτεία αδρανεί.
Ο αντιπρόεδρος της ΔΟΦ, κτηνοτρόφος Μιχάλης Τζιότζιος, επισημαίνει:
«Η κυβέρνηση αρνείται να μας διαθέσει ακόμα και τα χρήματα που πληρώνουμε ως εισφορές στον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ώστε να χρηματοδοτήσουμε ελέγχους. Υπάρχει μόνο ένας ελεγκτής σε όλη την Κεντρική Ελλάδα. Ο καθένας δηλώνει ό,τι θέλει.»
Η κριτική δεν στρέφεται μόνο προς την κυβέρνηση. Όπως τονίζει:
«Ούτε η αντιπολίτευση έχει αναλάβει πρωτοβουλίες. Φοβόμαστε πως η τυροκομία θα έχει την τύχη της κλωστοϋφαντουργίας…»
Το 2004, η Ελλάδα κέρδισε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο την αναγνώριση της φέτας ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), μετά από προσπάθειες που ξεκίνησαν από τους ίδιους τους παραγωγούς.
Το 2008, ελληνική αποστολή επισκέφθηκε την Ιταλία για να μελετήσει τη λειτουργία της αγοράς του Pecorino Romano – ένα τυρί με αυστηρή ιχνηλασιμότητα, σήμανση και κρατική υποστήριξη. Το 2025, η Τουρκία ετοιμάζεται να διαθέσει στην αγορά τυρί με την επωνυμία “φέτα”, κάτι που εντείνει τους φόβους για πλήρη αλλοίωση της ταυτότητας του προϊόντος.
