Μαρία Δούση Ο Δίας, ο γιγάντιος πλανήτης αερίου, φαίνεται ότι δεν υπήρξε μόνο «προστάτης» της Γης εκτρέποντας αστεροειδείς και κομήτες, αλλά έπαιξε κρίσιμο ρόλο στη γέννηση της Γης.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο «Science Advances» από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Rice στο Χιούστον, η πρώιμη ανάπτυξη του Δία δημιούργησε κενά στο ηλιακό σύστημα, εμποδίζοντας τα υλικά που θα σχημάτιζαν τους βραχώδεις πλανήτες να βυθιστούν στον Ήλιο και να χαθούν.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι η βαρύτητα του Δία σταθεροποίησε τις τροχιές των εσωτερικών πλανητών και διαμόρφωσε ολόκληρη τη δομή του ηλιακού συστήματος, δημιουργώντας δακτυλιοειδείς ζώνες και κενά που επηρέασαν το σχηματισμό της Γης, της Αφροδίτης και του Άρη.
«Ο Δίας δεν έγινε απλώς ο μεγαλύτερος πλανήτης. Καθόρισε την αρχιτεκτονική ολόκληρου του εσωτερικού ηλιακού συστήματος. Χωρίς αυτόν ίσως να μην υπήρχε η Γη όπως τη γνωρίζουμε», δήλωσε ο Αντρέ Ιζιντόρο, αναπληρωτής καθηγητής Γεωεπιστημών στο Πανεπιστήμιο Rice και συν-επικεφαλής της μελέτης.
Το κενό του Δία
Χρησιμοποιώντας προσομοιώσεις, η ομάδα μοντελοποίησε την επίδραση της πρώιμης ανάπτυξης του Δία στον περιστρεφόμενο δίσκο αερίου και σκόνης γύρω από τον νεογέννητο Ήλιο. Η τεράστια βαρύτητα του Δία δημιούργησε κυματισμούς στον δίσκο, σχηματίζοντας δακτυλιοειδείς ζώνες που παγίδευσαν σκόνη και επέτρεψαν τη συσσώρευση υλικών για το σχηματισμό των βραχωδών πλανητών.
Καθώς ο Δίας μεγάλωνε, άνοιξε ένα ευρύ κενό, χωρίζοντας το ηλιακό σύστημα σε εσωτερικές και εξωτερικές ζώνες και διατηρώντας τα ξεχωριστά ισοτοπικά αποτυπώματα στους μετεωρίτες. Αυτό εξηγεί γιατί κάποιοι πρωτόγονοι μετεωρίτες σχηματίστηκαν 2 έως 3 εκατομμύρια χρόνια μετά τα πρώτα στερεά σώματα.
Οι μετεωρίτες και η «δεύτερη γενιά»
Η μελέτη δείχνει ότι η δράση του Δία προκάλεσε το σχηματισμό μιας δεύτερης γενιάς πρωτοπλανητικών σωμάτων, μερικά από τα οποία έγιναν οι χονδρίτες μετεωρίτες, που φτάνουν μέχρι τη Γη ακόμη και σήμερα.
Οι δακτύλιοι και τα κενά που προβλέπονται στα μοντέλα της ομάδας παρατηρούνται και σε νεαρά αστρικά συστήματα με το τηλεσκόπιο ALMA, επιβεβαιώνοντας ότι οι γιγάντιοι πλανήτες διαμορφώνουν το περιβάλλον τους κατά τον σχηματισμό τους.
«Η πρώιμη ανάπτυξη του Δία άφησε ένα αποτύπωμα που μπορούμε ακόμη να διαβάσουμε στους μετεωρίτες που πέφτουν στη Γη», δηλώνουν οι ερευνητές.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
