Το Υπουργείο Παιδείας εξέδωσε οδηγίες διδασκαλίας για τα Αγγλικά στο Νηπιαγωγείο για το σχολικό έτος 2026-2027, μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ).
Υπενθυμίζεται ότι η πράξη έχει ήδη ενταχθεί από το Υπουργείο Οικονομικών στο Πρόγραμμα ΕΣΠΑ «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021-2027».
Οι νέες οδηγίες για τα Αγγλικά στο Νηπιαγωγείο περιγράφουν τη φιλοσοφία, τη μεθοδολογία και το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πραγματοποιούνται οι δραστηριότητες αγγλικής γλώσσας κατά το νέο σχολικό έτος.
Δείτε αναλυτικά τις οδηγίες διδασκαλίας για τα Αγγλικά στο Νηπιαγωγείο το σχολικό έτος 2026-2027
Η εισαγωγή των Αγγλικών στο Νηπιαγωγείο
Η εισαγωγή της αγγλικής γλώσσας στο Νηπιαγωγείο εφαρμόστηκε πιλοτικά κατά το σχολικό έτος 2020-2021 σε 58 νηπιαγωγεία και από τη σχολική χρονιά 2021-2022 εφαρμόστηκε επίσημα στο σύνολο των νηπιαγωγείων της χώρας, μέσα από το πρόγραμμα ΕΑΝ.
Το πρόγραμμα αποτελεί μία καινοτόμα εκπαιδευτική δράση, η οποία στοχεύει στην υποστήριξη της εισαγωγής της αγγλικής γλώσσας μέσα από ειδικά σχεδιασμένα εκπαιδευτικά σενάρια και δημιουργικές δραστηριότητες για τα παιδιά του Νηπιαγωγείου.
Στόχος της ενσωμάτωσης της αγγλικής γλώσσας στο Νηπιαγωγείο είναι ο εμπλουτισμός του προγράμματος, τόσο σε μεθοδολογικό όσο και σε θεματικό επίπεδο, σε σχέση με τη γλωσσική και ολόπλευρη ανάπτυξη των νηπίων.
Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της πολυγλωσσικής επίγνωσης, της διαπολιτισμικής επικοινωνίας και η διαμόρφωση της ταυτότητας του ενεργού πολίτη στη σύγχρονη πολυπολιτισμική κοινωνία.
Η αγγλική γλώσσα στην προσχολική εκπαίδευση δεν αποτελεί διακριτό γνωστικό αντικείμενο, αλλά είναι πλήρως εναρμονισμένη με τον κοινωνικοπαιδαγωγικό προσανατολισμό, τις αρχές και τη μεθοδολογία του νέου Προγράμματος Σπουδών της Προσχολικής Εκπαίδευσης.
Για πρώτη φορά λαμβάνεται υπόψη τι μαθαίνουν τα παιδιά και τι γνωρίζουν πριν από την εισαγωγή της νέας γλώσσας.
Συνεργασία νηπιαγωγών και εκπαιδευτικών Αγγλικής
Το ΕΑΝ εισάγει ένα συνεργατικό μοντέλο εκπαιδευτικών, και συγκεκριμένα τη συνεργασία μεταξύ των εκπαιδευτικών αγγλικής γλώσσας και των νηπιαγωγών.
Παρότι η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση ανέφερε ότι οι δραστηριότητες στην αγγλική γλώσσα πρέπει να γίνονται «παρουσία νηπιαγωγού», το ΕΑΝ υιοθέτησε μια πιο δυναμική και ενεργή συμμετοχή του νηπιαγωγού σε όλα τα στάδια της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Η συνεργασία των δύο εκπαιδευτικών διασφαλίζει τη συνέχεια ανάμεσα στο πρόγραμμα που εφαρμόζεται στην κάθε τάξη και στις δημιουργικές δραστηριότητες στα Αγγλικά, οι οποίες συνεχίζουν και εμπλουτίζουν τη μαθησιακή εμπειρία.
Το συνεργατικό πλαίσιο ενισχύεται και με τον σχεδιασμό κοινής επιμόρφωσης για τους εκπαιδευτικούς των δύο ειδικοτήτων.
Αγγλικά στο Νηπιαγωγείο με τη μέθοδο CLIL
Το ΕΑΝ εισάγει επίσημα και με συστηματικό τρόπο στην ελληνική εκπαίδευση την προσέγγιση Ολοκληρωμένης Εκμάθησης Περιεχομένου και Γλώσσας (Content and Language Integrated Learning - CLIL).
Η προσέγγιση αυτή υποστηρίζει τον διαθεματικό και διεπιστημονικό χαρακτήρα της μάθησης στο Νηπιαγωγείο. Σύμφωνα με την προσέγγιση CLIL, οι μαθητές διδάσκονται το περιεχόμενο ενός θέματος του Προγράμματος Σπουδών μέσω της ξένης γλώσσας.
Η διδασκαλία είναι διπλής εστίασης, καθώς δίνεται ταυτόχρονα έμφαση στην ξένη γλώσσα και σε ένα θεματικό πεδίο ή θεματική ενότητα, ακολουθώντας τη διαθεματική και διεπιστημονική προσέγγιση που εφαρμόζεται στο Νηπιαγωγείο.
Στο πλαίσιο του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε μετατόπιση από τη δραστηριοκεντρική προσέγγιση της διδασκαλίας της αγγλικής γλώσσας, όπως εφαρμόζεται στις επόμενες βαθμίδες, στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών σεναρίων τύπου «soft CLIL», όπου ο προσανατολισμός είναι στη γλώσσα.
Μέσα από την εφαρμογή των σεναρίων αυτών, οι εκπαιδευτικοί διδάσκουν θεματικές ενότητες του Προγράμματος Σπουδών μέσα από την ξένη γλώσσα, με πρωταρχικό στόχο την ανάπτυξη της γλώσσας και δευτερευόντως την απόκτηση γνώσεων περιεχομένου στις συγκεκριμένες θεματικές.
Ποιες θεματικές περιλαμβάνονται
Τα εκπαιδευτικά σενάρια ΕΑΝ ακολουθούν συγκεκριμένη θεματική ανάπτυξη, ώστε να διευκολύνεται η κατανόηση της πληροφορίας και η ανάπτυξη νέων σεναρίων.
Παράλληλα, αξιοποιούν και ενσωματώνουν Θεματικά Πεδία που ορίζονται στο Νέο Πρόγραμμα Σπουδών για την Προσχολική Εκπαίδευση (2021), και συγκεκριμένα:
- Παιδί και Επικοινωνία (Γλώσσα & ΤΠΕ)
- Παιδί, Εαυτός και Κοινωνία (Προσωπική και Κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη & Κοινωνικές Επιστήμες)
- Παιδί και Θετικές Επιστήμες (Μαθηματικά, Φυσικές Επιστήμες & Τεχνολογία Κατασκευών)
- Παιδί, Σώμα, Δημιουργία και Έκφραση (Κινητική αγωγή & Τέχνες)
Τα σενάρια ΕΑΝ δημιουργούν ένα πλαίσιο μάθησης με νόημα και σκοπό, ώστε οι δραστηριότητες να μην λειτουργούν απομονωμένα στη μαθησιακή διαδικασία, αλλά να δημιουργούν συνέχεια στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα.
Παράλληλα, αξιοποιούν τα γνωστικά αποθέματα των μαθητών και το οικογενειακό τους κεφάλαιο.
Στόχος είναι η ενσωμάτωση της αγγλικής γλώσσας με φυσικό τρόπο, μέσα από μια περισσότερο παιδοκεντρική προσέγγιση που επενδύει στη διερευνητική μάθηση και την ενεργό συμμετοχή των παιδιών.
Ταυτόχρονα, προωθείται η ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών, με την καλλιέργεια γνωστικών, γλωσσικών, επικοινωνιακών και κοινωνικοσυναισθηματικών δεξιοτήτων, αλλά και της διαπολιτισμικής επίγνωσης και παιδαγωγικών αξιών που ενδυναμώνουν την ταυτότητα του παγκόσμιου πολίτη.
Έμφαση στον προφορικό λόγο
Τα σενάρια ΕΑΝ και η γενικότερη φιλοσοφία και μεθοδολογία της εισαγωγής της Αγγλικής Γλώσσας στο Νηπιαγωγείο δίνουν έμφαση αποκλειστικά στον προφορικό λόγο.
Παράλληλα, αξιοποιούνται πολυαισθητηριακές και βιωματικές προσεγγίσεις, η μέθοδος της Ολικής Αισθητηριακής Κινητικής Απόκρισης (Total Physical Response), η συχνή αλλά όχι ανούσια επανάληψη και η επαναφερόμενη γνώση.
Στο πλαίσιο αυτό αξιοποιούνται κυρίως τραγούδια, ρίμες, ποιήματα, σύντομες ιστορίες, παιχνίδια και κατασκευές, καθώς και κάθε άλλο μέσο που μπορεί να συμβάλει στην παιγνιώδη εκμάθηση και στην ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών προσχολικής ηλικίας.
Οι εκπαιδευτικοί μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία, ανοιχτούς εκπαιδευτικούς πόρους, εικόνες (flashcards), πραγματικά αντικείμενα (realia), εκπαιδευτικά παιχνίδια που διαθέτουν τα νηπιαγωγεία, όπως παζλ και επιτραπέζια, καθώς και διάφορα φυσικά και τεχνητά υλικά και μέσα.
Στις οδηγίες του Υπουργείου Παιδείας περιλαμβάνεται αναλυτικός πίνακας με τις παιδαγωγικές και μεθοδολογικές προτάσεις για τη διδασκαλία των Αγγλικών στο Νηπιαγωγείο.
| Τι δεν κάνουμε | Τι κάνουμε |
|---|---|
| Δεν διδάσκουμε αλλά διευκολύνουμε την έκθεση στη γλώσσα | Συνεργαζόμαστε (εκπαιδευτικοί δύο ειδικοτήτων)! |
| Δεν διδάσκουμε γραμματική! | Ακολουθούμε την προσέγγιση CLIL |
| Δεν περιμένουμε και δεν απαιτούμε από τα παιδιά να μάθουν να γράφουν ή να διαβάζουν αγγλικά | Διαλέγουμε, επιλέγουμε, τροποποιούμε/προσαρμόζουμε, σχεδιάζουμε δραστηριότητες |
| Δεν μεταφράζουμε τα πάντα | Ακολουθούμε το πρόγραμμα σπουδών του Νηπιαγωγείου, δουλεύουμε παράλληλα θεματικές ή συνδέουμε και χτίζουμε πάνω στις θεματικές που ασχολούνται τα παιδιά |
| Δεν διδάσκουμε την αλφαβήτα (αν το ζητήσουν τα παιδιά, το κάνουμε προφορικά και μόνο μέσα από τραγούδι) | Δίνουμε έμφαση στον προφορικό λόγο και ακολουθούμε τη Λεξική Προσέγγιση μαθαίνοντας όχι μόνο μεμονωμένες λέξεις αλλά και φράσεις στην αγγλική γλώσσα |
| Δεν μιλάμε για μαθήματα αλλά για σενάρια και δραστηριότητες που προσφέρουν πλαίσιο και δημιουργούν την ανάγκη για επικοινωνία | Δίνουμε σαφείς και απλές οδηγίες για τις δραστηριότητες |
| Δεν χρησιμοποιούμε βιβλία, αλλά αξιοποιούμε την παιδική λογοτεχνία και αυθεντικές ιστορίες για παιδιά | Μιλάμε όσο το δυνατόν περισσότερο στα Αγγλικά και όπου και αν χρειάζεται, η/ο νηπιαγωγός βοηθά με τα Ελληνικά |
| Δεν ακολουθούμε κατά γράμμα το πρότυπο σενάριο, χρειάζεται ευελιξία και αυτοσχεδιάζουμε. | Το κάθε σενάριο μπορεί να κρατήσει από 2 ώρες μέχρι και κάποιες εβδομάδες. Εσείς το κρίνετε |
| Δεν κάνουμε μετωπική διδασκαλία αλλά εμπλέκουμε όλα τα παιδιά στη μαθησιακή διαδικασία | Εσείς οριοθετείτε και το χρονικό όριο κάθε δραστηριότητας, υπό την έννοια ότι μια δραστηριότητα μπορεί να αναπτυχθεί σε περισσότερες από μια διδακτικές ώρες |
| Δεν πιέζουμε τα παιδιά να μιλήσουν αλλά τους δίνουμε χώρο και χρόνο | Προσφέρουμε άπλετο «χώρο και χρόνο» στην εκμάθηση γλώσσας |
| Δεν κάνουμε συγκρίσεις μεταξύ των παιδιών | Προάγουμε την ενεργό συμμετοχή των παιδιών και «ακούμε» τις ιδέες και τα ενδιαφέροντά τους |
| Αξιοποιούμε τις εμπειρίες, το πολιτισμικό κεφάλαιο και τα γλωσσικά περιβάλλοντα όλων των παιδιών | |
| Οργανώνουμε ομάδες εργασίας με τα παιδιά και προάγουμε τη συνεργασία μεταξύ τους | |
| Παίζουμε μαζί με τα παιδιά! |
