Στην Ελλάδα συντελείται ένας πρωτοφανής θεσμικός παραλογισμός — και εδώ δεν μιλάμε για χρόνια, μιλάμε για ολόκληρες δεκαετίες: απέκλεισαν εντελώς τους Ηλεκτρονικούς Μηχανικούς, τους απαξίωσαν και τους αφαίρεσαν παντελώς τα επαγγελματικά τους δικαιώματα στα ηλεκτρικά συστήματα ισχύος, αδικαιολογήτως και απαραδέκτως! Απομάκρυναν τον ίδιο τον στυλοβάτη της σύγχρονης βιομηχανικής επανάστασης από τα σύγχρονα ενεργειακά projects παραγωγής και μετατροπής, περιορίζοντάς τον αποκλειστικά στα ασθενή ρεύματα και στερώντας του το δικαίωμα να υπογράψει έστω και 1 kW πάνω σε συστήματα ηλεκτρικής ισχύος.
Μέσα από ένα παγιωμένο πλέγμα συντεχνιακών διαταγμάτων (Ν. 6422/1934, Β.Δ. 16/17-3-1950, Π.Δ. 346/1989, Π.Δ. 274/1997, Π.Δ. 108/2013 και Π.Δ. 99/2018), το ελληνικό κράτος έχει εγκλωβίσει τον Ηλεκτρονικό Μηχανικό σε παρωχημένα ρυθμιστικά στεγανά. Ακόμη και όταν γίνονται θεωρητικές αναφορές σε μελέτες χαμηλής τάσης (όπως στο άρθρο 11 του Π.Δ. 99/2018 για τους διπλωματούχους), στην πράξη το Π.Δ. 108/2013 αποκλείει πλήρως τους αμιγώς Ηλεκτρονικούς Μηχανικούς από κάθε άδεια εγκαταστάτη ηλεκτρικής ισχύος και από το δικαίωμα υπογραφής ΥΔΕ, στερώντας τους κάθε κιλοβάτ (0 kW) δικαιοδοσίας στα ισχυρά ρεύματα — χωρίς καμία ντροπή και χωρίς καμία νομοθετική πρωτοβουλία να τολμά επί ολόκληρες δεκαετίες να λύσει αυτόν τον παραλογισμό.
Κοιτάξτε πού έχουν μοιράσει τις επαγγελματικές άδειες της ηλεκτρικής ισχύος:
Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί (Π.Ε.): Απεριόριστη ισχύς & τάση (ΧΤ, ΜΤ, ΥΤ, υποσταθμοί, κτίρια, Φ/Β πάρκα).
Μηχανολόγοι Μηχανικοί (Π.Ε.): Απεριόριστα χερσαία ηλεκτρολογικά δικαιώματα βάσει νόμου του 1934.
Ναυπηγοί Μηχανολόγοι Μηχανικοί (Π.Ε.): Απεριόριστη ισχύς στη στεριά! Υπογράφουν νόμιμα χερσαίους υποσταθμούς, κτίρια και φωτοβολταϊκά πάρκα, παρότι είναι ναυπηγοί.
Μηχανικοί Παραγωγής & Διοίκησης (Π.Ε.): Πλήρη δικαιώματα Μηχανολόγου-Ηλεκτρολόγου σε εγκαταστάσεις ισχύος & ΑΠΕ.
Χημικοί Μηχανικοί (Π.Ε.): Ηλεκτρολογικές & μηχανολογικές μελέτες και επιβλέψεις σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις και διεργασίες.
Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί Τ.Ε., Μηχανολόγοι Μηχανικοί Τ.Ε. & Μηχανικοί Ενεργειακής Τεχνολογίας Τ.Ε.: Άδειες μελετητή/εγκαταστάτη ισχύος, ΥΔΕ κτιρίων & εγκαταστάσεις Φ/Β.
Απόφοιτοι ΕΠΑΛ / ΙΕΚ: Άδεια εγκατάστασης & υπογραφής ΥΔΕ οικιακών εγκαταστάσεων και οικιακών Φ/Β έως 10 kW.
Ηλεκτρονικοί Μηχανικοί (Πτυχίο + MSc in Energy): Μηδέν kW (0 kW) στην ηλεκτρική ισχύ! (Περιορισμένοι μόνο στα ασθενή ρεύματα). Αποκλεισμός από τις άδειες εγκαταστάτη του Π.Δ. 108/2013, απαγόρευση υπογραφής έστω και 1 kW, μιας απλής οικιακής ΥΔΕ ή ενός οικιακού Φ/Β 10 kW!
Η σύγχρονη ηλεκτρολογία είναι ο Ηλεκτρονικός Μηχανικός:
Δεν νοείται ο Ηλεκτρονικός Μηχανικός —ο στυλοβάτης της σύγχρονης βιομηχανικής επανάστασης— να περιορίζεται μόνο στα ασθενή ρεύματα και να μην έχει δικαίωμα μελέτης και υπογραφής στα ηλεκτρικά συστήματα ισχύος: Ο Ηλεκτρονικός Μηχανικός κατέχει πλήρως τα θεμέλια της ηλεκτρολογίας (ηλεκτρομαγνητισμό, θεωρία κυκλωμάτων, συστήματα ισχύος AC/DC και ηλεκτρικές μετρήσεις), αλλά βαδίζει πολύ πιο βαθιά από τον κλασικό ηλεκτρολόγο, σε λεπτομερειακό επιστημονικό επίπεδο: εκεί όπου ο ηλεκτρολόγος χρησιμοποιεί απλώς ως έτοιμα εξαρτήματα τα θυρίστορ και τα IGBT, ο Ηλεκτρονικός Μηχανικός γνωρίζει εκ των έσω ολόκληρο το φάσμα και τη φυσική των ημιαγωγών (δίοδοι ισχύος, θυρίστορ, IGBT, MOSFET και σύγχρονοι ημιαγωγοί ισχύος SiC/GaN), τον σχεδιασμό των κυκλωμάτων οδήγησης, τους μικροεπεξεργαστές, τα PLC, SCADA και όχι μόνο τη ρύθμιση, αλλά την ίδια την κατασκευή και τον σχεδιασμό των ελεγκτών PID. Σήμερα, τα σύγχρονα ενεργειακά projects παραγωγής και μετατροπής ενέργειας, οι υποσταθμοί, τα έξυπνα δίκτυα και οι μονάδες ΑΠΕ στηρίζονται σε αυτήν ακριβώς τη βαθιά ηλεκτρονική τεχνογνωσία. Στην Ελλάδα το παράλογο έγινε νόμος, και το επιστημονικά δίκαιο μετατράπηκε σε παράλογο — και θα έπρεπε να ντρέπονται!
Ακόμη και ο αγωγός Great Sea Interconnector (GSI) Ευρώπης–Ισραήλ βασίζεται στην τεχνολογία του Ηλεκτρονικού Μηχανικού: Το μεγαλύτερο ενεργειακό έργο διασύνδεσης που ενώνει την Ευρώπη (Ελλάδα–Κύπρο) με το Ισραήλ λειτουργεί με τεχνολογία Υψηλής Τάσης Συνεχούς Ρεύματος (HVDC), σταθμούς μετατροπής Ηλεκτρονικών Ισχύος (VSC) και συστοιχίες ημιαγωγών ισχύος (IGBT). Την ώρα που η Ευρώπη στηρίζει την ενεργειακή της ασφάλεια στα Ηλεκτρονικά Ισχύος, στην Ελλάδα έχουν μοιράσει τη «μεγάλη πίτα» της ισχύος σε άσχετες κατηγορίες νόμων του 1934 και περιόρισαν τον Ηλεκτρονικό Μηχανικό μόνο στα ασθενή ρεύματα!
Απαγόρευση ακόμη και της απλής οικιακής ΥΔΕ στην εποχή των Smart Homes: Ακόμη και η πιο απλή σύγχρονη οικιακή ηλεκτρική εγκατάσταση βασίζεται σε συστήματα Smart Home (KNX, IoT, ηλεκτρονικά ρελέ, αισθητήρες, inverters και αυτοματισμούς) —το κατεξοχήν πεδίο του Ηλεκτρονικού Μηχανικού— κι όμως του απαγορεύεται να υπογράψει ακόμη και μια απλή ΥΔΕ για ένα σπίτι!
Αχρήστευση σπουδών και MSc in Energy: Ακόμη και με εξειδικευμένο Μεταπτυχιακό στην Ενέργεια (MSc in Energy) (Υψηλή Τάση, Power Systems, ΑΠΕ), απαγορεύεται η υπογραφή έστω και 1 kW σε κυκλώματα ηλεκτρικής ισχύος, υποβιβάζοντας αναγνωρισμένα μεταπτυχιακά σε απλά χαρτιά μοριοδότησης ΑΣΕΠ.
Εκσυγχρόνισαν τους Ηλεκτρολόγους πάνω στον τίτλο του Ηλεκτρονικού Μηχανικού — και στον αμιγώς Ηλεκτρονικό τού πήραν το ψωμί του: Την ίδια στιγμή, συντελέστηκε η απόλυτη θεσμική αδικία: εκσυγχρόνισαν τους παραδοσιακούς Ηλεκτρολόγους πατώντας πάνω στον τίτλο του Ηλεκτρονικού Μηχανικού (μετονομάζοντας και συγχωνεύοντας τα τμήματα σε Τμήματα Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών ή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, όπως στο ΠΑ.Δ.Α. με 300 ECTS Integrated Master), τους διατήρησαν όλες τις απεριόριστες άδειες ισχύος και τους έδωσαν και το αντικείμενο της ηλεκτρονικής — ενώ στον αμιγώς Ηλεκτρονικό Μηχανικό τού πήραν κυριολεκτικά τη μπουκιά από το στόμα, του πήραν το ψωμί του, κρατώντας ερμητικά κλειστό το συντεχνιακό κλαμπ και αφήνοντας χιλιάδες επιστήμονες απέξω με κορνιζαρισμένα πτυχία στον τοίχο!
Δείτε τι έκαναν στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο — νομοθέτησαν σύγχρονα και δεν ξέχασαν τον Ηλεκτρονικό Μηχανικό, τον σύγχρονο επιστήμονα, όπως έπραξαν εδώ: Οι ξένοι νομοθέτες ενσωμάτωσαν την κλασική ηλεκτρολογία μέσα στην ηλεκτρονική, δεν ξέχασαν τον σύγχρονο επιστήμονα και δημιούργησαν έναν ενιαίο κλάδο — τον Electrical and Electronic Engineer (ή Elektrotechnik und Informationstechnik στη Γερμανία). Είδαν ότι η σύγχρονη ενέργεια διοικείται από ημιαγωγούς και ηλεκτρονικά συστήματα, γι’ αυτό νομοθέτησαν υπέρ της ενοποίησης του κλάδου με πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα για όλους. Μόνο στην Ελλάδα διατηρείται αυτό το νομοθετικό έκτρωμα του 1934, κατά παραβίαση της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ και της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/958 (Έλεγχος Αναλογικότητας).
Εδώ δεν μιλάμε για χρόνια — μιλάμε για ολόκληρες δεκαετίες! Για τον κλάδο των Ηλεκτρονικών Μηχανικών στην Ελλάδα ισχύει το ρητό «στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα» — μη χειρότερα! Γι’ αυτό και ο αγώνας πλέον μεταφέρεται δημόσια και στα ευρωπαϊκά όργανα, ώστε να μπει επιτέλους τέλος στην ομηρία ενός ολόκληρου επιστημονικού κλάδου, στον οποίο έκλεψαν το στέμμα της σύγχρονης βιομηχανικής επιστήμης.
Χαράλαμπος Κουκουβάος
Ηλεκτρονικός Μηχανικός – MSc in Energy (Heriot-Watt University) – Ηλεκτρολόγος Εμπορικού Ναυτικού (ETO – STCW III/6)