Σημαντικές θεσμικές και ακαδημαϊκές προτάσεις διαμορφώθηκαν κατά την πρώτη Προπαρασκευαστική Συνεδρία (Προσύνοδο) των ελληνικών Α.Ε.Ι., η οποία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026 στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), ενόψει της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων που έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2027.
Υπό την υποδοχή του Προεδρεύοντος της Συνόδου, Πρύτανη του ΕΚΠΑ Γεράσιμου Σιάσου, και του Πρύτανη του ΔΙΠΑΕ Σταμάτη Αγγελόπουλου, καθώς και με τη συμμετοχή του Προέδρου του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία Μιχαήλ Σφακιανάκη, οι πανεπιστημιακές ηγεσίες χαιρέτισαν τη νέα αυτή διαδικασία διεξοδικής προετοιμασίας, θέτοντας στον πυρήνα του διαλόγου την ενίσχυση της θεσμικής, οικονομικής και ακαδημαϊκής αυτονομίας των δημόσιων Πανεπιστημίων.
Στο επίκεντρο των διεκδικήσεων βρέθηκε το συνταγματικά κατοχυρωμένο αυτοδιοίκητο των Α.Ε.Ι., με τους Πρυτάνεις να επισημαίνουν ότι η υπερβολική νομοθετική ρύθμιση περιορίζει κρίσιμες λειτουργίες του δημόσιου πανεπιστημίου, την ώρα που δεν προβλέπονται αντίστοιχοι γραφειοκρατικοί περιορισμοί για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).
Για την αποκατάσταση αυτής της ισορροπίας, προτάθηκε η εκχώρηση ουσιαστικών αρμοδιοτήτων στα ίδια τα ιδρύματα, όπως ο καθορισμός του αριθμού των εισακτέων, η ίδρυση νέων Τμημάτων με αποφάσεις των οργάνων τους, η θεσμοθέτηση του Πρυτανικού Συμβουλίου μέσω Εσωτερικών Κανονισμών, καθώς και η εξαίρεση των ερευνητικών προγραμμάτων των ΕΛΚΕ από το Δημόσιο Λογιστικό εφόσον δεν χρηματοδοτούνται από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους.
Παράλληλα, οι προτάσεις της Προσυνόδου εστιάζουν στις αναμορφώσεις του συστήματος εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση, ζητώντας τα Α.Ε.Ι. να ορίζουν όχι μόνο τον αριθμό των φοιτητών αλλά και την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) ανά Σχολή ή Τμήμα, με διεύρυνση του εύρους διακύμανσής της.
Για την κάλυψη των κενών θέσεων προτείνεται η θεσμοθέτηση δυνατότητας δεύτερης ευκαιρίας εισαγωγής, ενώ τονίζεται η ανάγκη να ισχύουν τα ίδια κριτήρια εισαγωγής (όπως η ΕΒΕ) και για τα ΝΠΠΕ. Τέλος, η Σύνοδος εξέφρασε την έντονη αντίθεσή της στην ποινικοποίηση ακαδημαϊκών διαδικασιών που συνδέονται με την πιστοποίηση προγραμμάτων σπουδών από την ΕΘΑΑΕ, διαμορφώνοντας μια συνεκτική ατζέντα που θα τεθεί προς τελική έγκριση τον ερχόμενο Φεβρουάριο.
Αναλυτικά το πλήρες κείμενο προτάσεων 1ης προσυνόδου προς την 113η Σύνοδο:
Τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026, πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, η πρώτη (1η) Προπαρασκευαστική Συνεδρία (Προσύνοδος) για τη διαμόρφωση προτάσεων προς την 113η Σύνοδο Πρυτάνεων των Ελληνικών Α.Ε.Ι..
Το Προεδρείο της Συνόδου Πρυτάνεων, ο Γεράσιμος Σιάσος Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Προεδρεύων) και ο Σταμάτης Αγγελόπουλος Πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, καλωσόρισαν τους Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις των δημόσιων Πανεπιστημίων. Η πρωτοβουλία της πραγματοποίησης Προπαρασκευαστικών Συνεδριάσεων με σκοπό την προετοιμασία και σε βάθος συζήτηση των κρίσιμων θεμάτων που αφορούν τα Πανεπιστήμια καλωσορίσθηκε ένθερμα από τις ηγεσίες των Πανεπιστημίων.
Στην 1η Προσύνοδο συμμετείχε, κατόπιν πρόσκλησης, ο Πρόεδρος του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία κ. Μιχαήλ Σφακιανάκης.
Η Σύνοδος Πρυτάνεων εκφράζει την έντονη αντίθεση της στην ποινικοποίηση των ακαδημαϊκών διαδικασιών που σχετίζονται με τις πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών από την ΕΘΑΑΕ.
Προτάσεις προς την 113η Σύνοδο Πρυτάνεων (Φεβρουάριος 2027):
- Αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων - Συνταγματική Αναθεώρηση
- Η πλήρης αυτοδιοίκηση των Πανεπιστημίων αποτελεί συνταγματική επιταγή, η οποία δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί στην πράξη. Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο περιορίζει σημαντικά την αυτοδιοίκηση των δημόσιων Πανεπιστημίων μέσω υπερβολικής νομοθετικής ρύθμισης, ενώ δεν προβλέπει αντίστοιχες ρυθμίσεις για τα Ν.Π.Π.Ε..
- Η έλλειψη ουσιαστικής αυτοδιοίκησης επηρεάζει κρίσιμες λειτουργίες των Πανεπιστημίων, όπως την εισαγωγή φοιτητών, την οικονομική διαχείριση, τη στελέχωση και την ακαδημαϊκή λειτουργία.
- Απαιτείται ενίσχυση της θεσμικής, οικονομικής και ακαδημαϊκής αυτοδιοίκησης, με μεγαλύτερη ευθύνη και αρμοδιότητα των ίδιων των πανεπιστημιακών οργάνων.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΟΥ:
α) Καθορισμός αριθμού εισακτέων φοιτητών από τα Πανεπιστήμια.
β) Δυνατότητα ακαδημαϊκής ανάπτυξης νέων Τμημάτων στα Πανεπιστήμια με αποφάσεις των οργάνων τους.
γ) Δυνατότητα θεσμοθέτησης του Πρυτανικού Συμβουλίου με τους Εσωτερικούς Κανονισμούς των Πανεπιστημίων.
δ) Διαδικασία εκλογής μελών ΔΕΠ, τροποποιήσεις νομοθετικού πλαισίου.
ε) Εξαίρεση από το Δημόσιο Λογιστικό των Προγραμμάτων Έρευνας των ΕΛΚΕ, όταν δεν αφορούν ευρωπαϊκές ή εθνικές χρηματοδοτήσεις.
Νέο Σύστημα Εξετάσεων για την εισαγωγή στα Α.Ε.Ι.
Προτάσεις προς την 113η Σύνοδο Πρυτάνεων (Φεβρουάριος 2027):
- Τα ΑΕΙ να έχουν την αρμοδιότητα να καθορίζουν τον αριθμό εισακτέων και την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής ανά Σχολή/Τμήμα με διεύρυνση της δυνατότητας διακύμανσης της ΕΒΕ.
- Δυνατότητα δεύτερης ευκαιρίας εισαγωγής φοιτητών σε ενδεχόμενες κενές θέσεις Σχολών / Τμημάτων.
- Αντίστοιχα κριτήρια εισαγωγής φοιτητών/φοιτητριών στα Ν.Π.Π.Ε. με εκείνα των δημοσίων Πανεπιστημίων (π.χ. ίδια Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής).
Ο Προεδρεύων της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων
Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος
