Πώς μάθαιναν τα παιδιά να γράφουν πριν αποκτήσουν το πρώτο τους τετράδιο; Και πώς μπορούσαν βουνά, ποτάμια, νησιά ακόμη και μάχες να εμφανιστούν μέσα στη σχολική αίθουσα;
Η απάντηση βρίσκεται σε ένα από τα απλούστερα εποπτικά μέσα του παλιού σχολείου: την άμμο.
Στα αλληλοδιδακτικά σχολεία της εποχής του Καποδίστρια η άμμος χρησιμοποιήθηκε για την πρώτη εξάσκηση στη γραφή. Αργότερα η αμμοδόχος απέκτησε διαφορετικές χρήσεις: έγινε ανάγλυφος χάρτης στη Γεωγραφία, αναπαράσταση του φυσικού τοπίου στην Πατριδογνωσία και ακόμη και πεδίο αναπαράστασης ιστορικών γεγονότων.
Το μεγάλο της πλεονέκτημα ήταν η απλότητα. Τα παιδιά μπορούσαν να χαράζουν, να κατασκευάζουν, να σβήνουν και να αρχίζουν ξανά. Το λάθος δεν κατέστρεφε ένα φύλλο χαρτιού· εξαφανιζόταν με μια κίνηση του χεριού.
Έτσι, ένα απλό κιβώτιο με άμμο μπορούσε να μετατρέψει τη σχολική αίθουσα σε εργαστήριο μάθησης. Και ίσως αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον μήνυμα που στέλνει το παλιό αυτό σχολικό αντικείμενο στη σημερινή ψηφιακή τάξη: η εκπαιδευτική καινοτομία δεν εξαρτάται πάντοτε από την τεχνολογία. Μερικές φορές μπορεί να αρχίζει από κάτι τόσο απλό όσο λίγη άμμος.
Ευαγγελία Κανταρτζή
Διευθύντρια του Μουσείου Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης
