Η β’ φάση προσλήψεων αναπληρωτών δεν φαίνεται να έδωσε την απαιτούμενη λύση στο πρόβλημα των εκπαιδευτικών κενών στα Χανιά. Οι αριθμοί που προκύπτουν από τις προσλήψεις και τα κενά που είχαν καταγραφεί από τις αρμόδιες εκπαιδευτικές υπηρεσίες δείχνουν σημαντική απόσταση ανάμεσα στις ανάγκες των σχολείων και στο προσωπικό που τελικά τοποθετείται στις τάξεις.
Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν, προσλήφθηκαν μόλις 8 δάσκαλοι και 9 νηπιαγωγοί γενικής αγωγής, την ώρα που τα καταγεγραμμένα κενά ανέρχονταν σε 32 θέσεις δασκάλων και 27 θέσεις νηπιαγωγών.
Η εικόνα αυτή σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος των αναγκών παραμένει ακάλυπτο, με τις σχολικές μονάδες να καλούνται να λειτουργήσουν με περιορισμένο προσωπικό και τις αρμόδιες υπηρεσίες να προχωρούν αναγκαστικά σε προτεραιοποίηση των κενών.
Οι αριθμοί της β’ φάσης
Στη Γενική Αγωγή, οι προσλήψεις που καταγράφηκαν στα Χανιά περιλαμβάνουν:
- ΠΕ70: 8 δάσκαλοι
- ΠΕ60: 9 νηπιαγωγοί
- ΠΕ06: 3 εκπαιδευτικοί, καθώς και 8 εκπαιδευτικοί ΠΕ06 σε νηπιαγωγεία
- ΠΕ05: 3 πλήρους και 1 μειωμένου ωραρίου
- ΠΕ08: 1
- ΠΕ11: 7
- ΠΕ79.01: 1
Στην Ειδική Αγωγή και την Παράλληλη Στήριξη, οι προσλήψεις περιλαμβάνουν:
- ΠΕ60: 20
- ΠΕ70: 36
- ΠΕ70 σε ΣΜΕΑ: 4
- ΠΕ25: 3
- ΠΕ28: 1
- ΔΕ01: 3
Παρά τις προσλήψεις, ωστόσο, η εικόνα των κενών εξακολουθεί να προκαλεί προβληματισμό, ιδιαίτερα σε ειδικότητες και στην παράλληλη στήριξη.
Περιορισμένες προσλήψεις μπροστά στις ανάγκες
Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, προσλήφθηκαν 33 εκπαιδευτικοί γενικής αγωγής και 21 εκπαιδευτικοί ειδικής αγωγής, για έναν αριθμό αναγκών που, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς φορείς, ξεπερνά τα 200 κενά.
Η αναντιστοιχία ανάμεσα στις ανάγκες και στις διαθέσιμες προσλήψεις έχει ως αποτέλεσμα τα αρμόδια συμβούλια να καλούνται να αποφασίσουν ποια κενά θα καλυφθούν κατά προτεραιότητα.
Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, προτεραιότητα δίνεται στα σχολεία όπου υπάρχουν τμήματα χωρίς εκπαιδευτικό, ενώ στη Δευτεροβάθμια αντίστοιχη προτεραιοποίηση γίνεται με βάση το μέγεθος και την ένταση των αναγκών.
Για τις σχολικές μονάδες, αυτό σημαίνει ότι η πλήρης στελέχωση παραμένει ζητούμενο αρκετές εβδομάδες μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
«Δεν καλύπτονται όλα τα πραγματικά κενά»
Τον προβληματισμό των εκπαιδευτικών μεταφέρει ο πρόεδρος της ΕΛΜΕ Χανίων, Χρήστος Μπέλμπας, ο οποίος αναφέρεται στις μεγάλες διαφοροποιήσεις που παρατηρούνται μεταξύ σχολικών μονάδων.
Όπως επισημαίνει, υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι διαθέσιμοι εκπαιδευτικοί δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες μαθητών που χρειάζονται υποστήριξη, ενώ την ίδια στιγμή σε άλλα σχολεία οι ανάγκες είναι ακόμη μεγαλύτερες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κατάσταση οδηγεί σε λύσεις όπως υποχρεωτικές υπερωρίες και αλλαγές στις ώρες διδασκαλίας, προκειμένου να αντιμετωπιστούν προσωρινά τα κενά.
Πρόκειται για πρακτικές που, όπως υποστηρίζουν οι εκπαιδευτικοί, μπορεί να επιτρέπουν τη λειτουργία των σχολείων σε επίπεδο προγράμματος, δεν σημαίνουν όμως ότι το πραγματικό πρόβλημα της έλλειψης προσωπικού έχει λυθεί.
«Τα κενά δεν λύνονται στα χαρτιά»
Αντίστοιχη είναι η εικόνα που μεταφέρει και ο προεδρεύων του ΣΕΠΕ Χανίων, Γιώργος Παύλου, ο οποίος κάνει λόγο για μια κατάσταση που έχει επιβαρύνει σημαντικά την καθημερινότητα των σχολείων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Το βασικό ζήτημα, σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς φορείς, είναι η διαφορά ανάμεσα στην τυπική κάλυψη ενός προγράμματος και στην πραγματική στελέχωση μιας σχολικής μονάδας.
Ένα σχολείο μπορεί να εμφανίζεται λειτουργικά καλυμμένο στο ωρολόγιο πρόγραμμα, την ώρα όμως που οι εκπαιδευτικοί καλούνται να αναλάβουν περισσότερες ώρες ή περισσότερα καθήκοντα προκειμένου να μην υπάρχουν εμφανή κενά.
Οι ανάγκες στην παράλληλη στήριξη
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το ζήτημα της παράλληλης στήριξης, καθώς τα κενά που καταγράφηκαν πριν από τη β’ φάση ήταν ιδιαίτερα αυξημένα.
Σύμφωνα με τον πίνακα των αναγκών του ΠΥΣΠΕ Χανίων, είχαν καταγραφεί:
- ΠΕ70: 150 κενά στην παράλληλη στήριξη
- ΠΕ60: 25 κενά στην παράλληλη στήριξη
- ΖΕΠ: 28 κενά
- Τμήματα Ένταξης/Ειδικά: 5 κενά
Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν το μέγεθος των αναγκών που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι σχολικές μονάδες, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η έγκαιρη υποστήριξη των μαθητών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ομαλή εκπαιδευτική διαδικασία.
Τι δείχνει η σύγκριση προσλήψεων και κενών
Η σύγκριση των στοιχείων που είχαν αποσταλεί για τη β’ φάση με τις τελικές προσλήψεις αναδεικνύει σημαντικές αποκλίσεις.
Στη Γενική Αγωγή, για παράδειγμα, είχαν καταγραφεί 32 κενά ΠΕ70, όμως οι προσλήψεις ανήλθαν σε 8 δασκάλους. Αντίστοιχα, για τους ΠΕ60 είχαν καταγραφεί 27 κενά, ενώ προσλήφθηκαν 9 νηπιαγωγοί.
Ανάλογες διαφοροποιήσεις εμφανίζονται και σε άλλες ειδικότητες. Για τους ΠΕ11 είχαν καταγραφεί 14 κενά, ενώ οι προσλήψεις ανήλθαν σε 7. Για τους ΠΕ79.01 είχαν καταγραφεί 8 κενά και προσλήφθηκε ένας εκπαιδευτικός.
Τα στοιχεία αυτά εξηγούν γιατί η λειτουργία των σχολείων εξακολουθεί να απαιτεί διαχείριση των αναγκών κατά προτεραιότητα.
Η καθημερινότητα των σχολείων
Πίσω από τους αριθμούς, ωστόσο, βρίσκονται πραγματικές σχολικές τάξεις.
Ένα ακάλυπτο κενό δεν αποτελεί απλώς έναν αριθμό σε έναν πίνακα. Σημαίνει ένα τμήμα που μπορεί να περιμένει εκπαιδευτικό, μαθητές που δεν έχουν την υποστήριξη που χρειάζονται και εκπαιδευτικούς που καλούνται να διαχειριστούν περισσότερες ανάγκες μέσα στην ίδια σχολική ημέρα.
Παράλληλα, οι διευθυντές και οι προϊστάμενοι των σχολικών μονάδων βρίσκονται αντιμέτωποι με τη δύσκολη καθημερινότητα της οργάνωσης του σχολείου, προσπαθώντας να διατηρήσουν ένα λειτουργικό πρόγραμμα παρά τις ελλείψεις.
Η πίεση αυτή είναι ακόμη μεγαλύτερη όταν αφορά ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς η υποστήριξη των μαθητών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα ωρολογίου προγράμματος.
Το αίτημα για πλήρη στελέχωση
Οι εκπαιδευτικοί φορείς των Χανίων ζητούν την κάλυψη όλων των πραγματικών κενών και την επαρκή στελέχωση των σχολικών μονάδων, ώστε η λειτουργία τους να μην εξαρτάται από συνεχείς μετακινήσεις, υπερωρίες ή προσωρινές λύσεις.
Παράλληλα, θέτουν το ζήτημα των μόνιμων διορισμών και της ανάγκης για έναν πιο σταθερό προγραμματισμό των προσλήψεων αναπληρωτών.
Το βασικό ζητούμενο, όπως αναδεικνύεται από τις παρεμβάσεις τους, είναι να αποτυπώνονται με ακρίβεια οι πραγματικές ανάγκες των σχολείων και οι προσλήψεις να επαρκούν ώστε αυτές να καλύπτονται στην πράξη.
Γιατί η ομαλή λειτουργία ενός σχολείου δεν κρίνεται μόνο από το αν υπάρχει ένα πρόγραμμα αναρτημένο στον πίνακα. Κρίνεται από το αν υπάρχουν οι εκπαιδευτικοί που χρειάζονται οι μαθητές και αν κάθε σχολική μονάδα διαθέτει το προσωπικό που απαιτείται για να ανταποκριθεί στον παιδαγωγικό της ρόλο.
Στα Χανιά, η β’ φάση προσλήψεων έδωσε λύσεις σε ένα μέρος των αναγκών. Τα στοιχεία, όμως, δείχνουν ότι σημαντικές ελλείψεις εξακολουθούν να υπάρχουν.
Και όσο τα κενά παραμένουν, το ερώτημα για την πλήρη στελέχωση των σχολείων παραμένει ανοιχτό.
Τα κενά που είχαν καταγραφεί από το ΠΥΣΠΕ Χανίων
Γενική Αγωγή
- ΠΕ70: 32
- ΠΕ60: 27
- ΠΕ06: 3 πλήρους + 1 μειωμένου ωραρίου + 13 για νηπιαγωγεία
- ΠΕ05: 3 πλήρους + 1 μειωμένου ωραρίου
- ΠΕ08: 7
- ΠΕ11: 14
- ΠΕ79.01: 8
- ΠΕ91.01: 1
- Τμήματα Ένταξης/Ειδικά: 5
Παράλληλη Στήριξη
- ΠΕ70: 150
- ΠΕ60: 25
- ΖΕΠ: 28
Τα στοιχεία καταγράφουν τη διαφορά ανάμεσα στις ανάγκες που είχαν δηλωθεί και στις προσλήψεις που πραγματοποιήθηκαν στη β’ φάση, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της έγκαιρης και πλήρους στελέχωσης των δημόσιων σχολείων.
